— Bijë, si je? Si është vogëlushi? A ia gjete një emër?
— Nuk ka emër… Le ta pagëzojnë ata që do ta rrisin. Unë do ta lë këtu, mama… Ne s’i duhemi askujt, jemi krejt vetëm në këtë botë…
— Vesa Dervishi, ta sjellim djalin për ta ushqyer?
— Jo. E kam thënë. Do të firmos heqjen dorë.
Infermierja tundi kokën me keqardhje dhe doli pa folur më. Vesa u kthye nga muri dhe shpërtheu në lot të mbytur. Gratë e tjera në dhomë u panë mes tyre në heshtje, pastaj vazhduan t’u jepnin gji foshnjave.
Ajo kishte ardhur në maternitet në mesnatë; lindja kishte qenë e shpejtë. Djali erdhi në jetë i shëndetshëm, plot 3 kilogramë e gjysmë. Kur ia vunë mbi kraharor, ajo qau — jo nga gëzimi.
— Ç’ke që loton, kur çdo gjë shkoi mirë? — u habit mamia. — Është djalë i fortë. Deshe vajzë? Do të kesh mundësi tjetër.
— Do ta lë… Nuk do ta marr me vete…
— Çfarë po thua kështu? — reagoi gruaja e indinjuar. — Pse të shkojnë mendtë atje? Ke kohë të mendohesh. Është gjaku yt, si s’të dhemb zemra?
Ndërkohë, Ina Qosja, që ndante dhomën me të, rrinte në korridor me bashkëshortin. Me fytyrë të ndritur, ajo i tregonte si vajza e tyre rrudhte hundën në mënyrë qesharake dhe të dy qeshnin me zë. Në atë çast u afrua një grua me një qese në dorë dhe kërkoi të thërrisnin Vesën.
Ina shkoi ta merrte.
— Bijë, si je? Si është djali? E mendove emrin?
— S’ka emër… Le ta zgjedhin të tjerët. Unë do ta lë këtu, mama… Ne jemi të padëshiruar…
Vesa mbuloi fytyrën me pëllëmbë dhe lotët i rrëshqitën mes gishtave. Ina u ndje në siklet dhe u largua shpejt, duke i lënë hapësirë nënës e së bijës.
— Nuk je vetëm, moj bijë, më ke mua, — i tha e ëma me zë të butë, duke iu afruar më pranë.
— Iliri është i pashpirt, ç’të thuash tjetër, — vazhdoi Hyrie Deda me një psherëtimë. — Ajo tjetra ia ka mbushur mendjen se fëmija s’është i tij, sikur ti ta kishe tradhtuar. U verbua nga xhelozia. Do t’i vijë mendja një ditë. Merri këto ushqime, ha mirë që të kesh qumësht. Dhe djalin quaje Ylli.
Vesa Dervishi u kthye në dhomë, fshehu qesen në komodinë. Nga korridori dëgjohej një vaj i mprehtë foshnje. Ajo u ngrit menjëherë dhe doli.
— Nuk është imi, apo jo? — pyeti me drojë.
— Është i yti.
— Ma jepni, ta ushqej.
Infermierja ia solli të voglin. Ai qante me të madhe, faqet i ishin ndezur.
— Shsh… mos qaj, zemra e mamit… tani do hash…
Vesa mundohej ta vinte në gji, por lëvizjet i kishte të pasigurta. Ina Qosja iu afrua dhe e ndihmoi me qetësi. Pas pak, foshnja u qetësua dhe nisi të thithte. Në fytyrën e Vesës u shfaq për herë të parë një buzëqeshje e ngrohtë.
Ajo e vështronte pa u ngopur: hundëzën e vogël, vetullat serioze, mënyrën si frymonte me përpjekje. Çdo gjë tek ai i dukej mrekulli.
Që nga ajo ditë, Yllin ia sillnin në çdo orar ushqyerjeje. Lidhja mes tyre forcohej çdo ditë e më shumë.
— Vesa, ajo zonja që erdhi sot ishte nëna jote? Shumë e sjellshme dukej, — e pyeti Ina.
— Jo, ishte vjehrra. Mamanë e humba kur isha fëmijë. Babai jetonte për qejf, ndaj më rriti halla. Më pas u martova dhe shkova te burri. Në fillim gjithçka ishte në rregull… derisa ai gjeti një tjetër. U largua pa u kthyer kokën pas, sikur të mos kisha ekzistuar kurrë. Me zor e përballova atë goditje… e pastaj më zunë dhimbjet e lindjes…
— Po tani, ku do të shkosh me beben?
— Hyrie Deda më ka ftuar të jetoj me të. Është vetëm, pa bashkëshort, dhe djali i saj… ja si doli. Por ajo është zemërmirë, gjithmonë më ka trajtuar mirë.
— Atëherë pranoje. Me nipin do të të ndihmojë, do ta kesh më të lehtë. Ndoshta edhe Iliri një ditë do të pendohet.
Vesa vendosi ta dëgjonte këshillën.
Hyrie Deda e mbështeti në çdo hap, ndërsa Yllin e donte pa masë. Të tre nisën të jetonin nën të njëjtën çati, duke u përpjekur të ndërtonin një qetësi të re në mesin e zhgënjimeve të vjetra.
Kur Ylli mbushi një muaj, në derë u shfaq papritur Ilir Frashëri. Vesa nuk ndodhej në shtëpi; kishte dalë të bënte disa blerje.
— Mami, po nisem me Diellën jashtë për punë. Kemi gjetur diçka sezonale. Erdha të përshëndes… dhe, nëse mundesh, të më japësh ca para. Sa të kesh mundësi.
— Nuk kam asgjë për të dhënë, — ia preu shkurt Hyrie Deda. — Le gruan shtatzënë në mes të rrugës, turp të kesh. Për pak sa nuk e la fëmijën në maternitet… Dhe tani kërkon para? Jo. Kam nipin për të rritur. Atij i duhen më shumë se ty. Ti je i ri, puno e fito vetë.
Në atë çast Ylli nisi të qante. Hyrie iu afrua djepit dhe e mori me kujdes në krahë.
— As një sy nuk do t’i hedhësh djalit tënd? Është si kopje e jotja.
Iliri ngriti supet me ftohtësi.
— Ç’djalë? Nuk është i imi. Vesa e ka sjellë në jetë me dikë tjetër. Pse të mbaj përgjegjësi për një fëmijë të huaj?
— I verbër je nga mendja, Ilir. Jetofsh me këtë mendim, — tha ajo me zhgënjim.
Pak kohë më vonë Hyrie doli në pension dhe vendin e saj në punë e zuri Vesa. Ylli filloi çerdhen, ritmi i jetës mori një drejtim më të qëndrueshëm.
Një pasdite, fqinja Vjollca Molla nuk duroi pa e pyetur:
— Hyrie, si ka mundësi që nusja jote nuk u largua? Jetoni bashkë, ndërsa djalin e përzunë!
— Vesa për mua vlen më shumë se djali im, — u përgjigj ajo qetë. — Nipi është gjithçka. Për ta jetoj. Ti më mirë ruaje gjuhën.
Vjollca vetëm tundte kokën; e kishte të vështirë ta pranonte një qëndrim të tillë.
Me kalimin e muajve, Hyrie vuri re se Vesa po kujdesej më shumë për veten dhe mbrëmjeve dilte shpesh.
— Vesa, si quhet ai?
— Cili, mama?
— Ai që po takon. Mos ma fshih.
— Thjesht shëtisim. Ka ardhur për ca kohë tek disa të afërm. U njohëm rastësisht.
— E di ai për Yllin?
— Po, që në fillim.
— Atëherë sillma ta njoh. Nëse është djalë i mirë, le të ecë si të jetë shkruar.
Endrit Likën, siç quhej i riu, do ta prisnin së shpejti për herë të parë në atë shtëpi.
Kur Endrit Lika erdhi për vizitë, u prit me përzemërsi të rrallë. Në dorë mbante një shportë me manaferra të freskëta, një byrek të përgatitur nga tezja e tij dhe për Yllin kishte sjellë një makinë lodër bashkë me një top. Gjesti i tij i thjeshtë, por i menduar, i preku të gjithë.
Mbrëmja kaloi mes bisedash të gjalla e të qeshurash. Endriti tregonte ngjarje nga jeta e tij në Berat me aq humor, sa Hyries i rridhnin lot nga të qeshurat. Atmosfera ishte e ngrohtë, si të njiheshin prej vitesh.
Pasi ai u largua, Vesa e pa të ëmën me një buzëqeshje kureshtare.
— Si t’u duk? — e pyeti me druajtje.
— Është djalë me edukatë, i qëndrueshëm dhe i sjellshëm, — u përgjigj Hyrie Deda. — Por mbi të gjitha, shihet që të do sinqerisht. Mos e lër t’i ikë nga duart një fat i tillë.
Një muaj më vonë, Endriti trokiti sërish, këtë herë me një kërkesë serioze.
— Dua ta marr Vesën për bashkëshorte. Në Berat kam shtëpinë time, atje do të jetojmë. E dua dhe Yllin e konsideroj si djalin tim. Ju lutem, na jepni bekimin tuaj.
Hyria i përcolli me lot gëzimi kur u nisën, me premtimin se do të shkruanin dhe do ta vizitonin shpesh.
Kaloi një vit. Një pasdite, në prag u shfaq Ilir Frashëri — i rraskapitur, i parruar, hije e vetvetes.
— Ç’të ka gjetur kështu? — psherëtiu Hyria. — Diella nuk kujdeset për ty?
— Diella iku… më la për dikë me para. Shpenzuam gjithçka. Atëherë m’u kujtua se kam nënë e shtëpi…
— U kujtove vonë. Për vite s’e vrave mendjen në isha gjallë apo jo.
Iliri uli sytë.
— Ajo pranoi se kishte gënjyer për fëmijën. Donte të më largonte nga familja… Tani dua të takoj djalin tim. Ku është?
— Lumturinë e humbe vetë, — tha qetë Hyrie Deda. — Vesa është e martuar me një burrë të mirë dhe është e lumtur. Ylli mban mbiemrin e tij. Nuk ke më djalë këtu. Unë po shkoj tek ata; Vesës i ka lindur një vajzë dhe ka nevojë për mua. Ti rri këtu dhe kujdesu për shtëpinë.
Teksa treni lëkundej drejt Beratit, Hyria mendonte sa të çuditshme janë udhët e jetës. Sa e madhe është bekimi kur je i nevojshëm për dikë, kur i gjendesh pranë në çastin e duhur. Po të mos i kishte zgjatur dorën Vesës atëherë, kush e di si do të kishin marrë rrjedhë fatet e tyre.