Zhurma e pjatave që përplaseshin mes tyre jehonte në kuzhinën gjysmë të zbrazët. Hana Gjini po i mblidhte enët pas darkës pa menduar, ndërsa nga cepi i syrit vëzhgonte Klajdi Markun, burrin e saj, që si gjithmonë ulej rehat në kolltukun përballë televizorit. Tridhjetë vite me radhë, dita pas dite, i njëjti skenar ishte përsëritur pa ndryshim: ajo qëndronte në kuzhinë, ai zhdukej në botën e ekranit.
– Po më ndihmon pak? – i doli nga goja papritur, aq sa u befasua edhe vetë.
Klajdi, pa ia hequr sytë lajmeve, u përgjigj me mospërfillje: – Janë lajme të rëndësishme tani. Më vonë.
Ky “më vonë” kishte jehuar në veshët e saj qindra herë. Hana mbeti e ngrirë me një pjatë të lagur në duar. Brenda saj ndodhi diçka e çuditshme, sikur një mekanizëm i padukshëm, që për dekada e kishte mbajtur të heshtur, më në fund u thye.
– E di çfarë, – foli ajo me ngadalë, duke fshirë duart me pecetë, – po mendoja për diçka… Ti je burrë i pavarur, apo jo?
– Sigurisht, – tha ai me krenari, ende i përqendruar te ekrani. – Gjithmonë i marr vetë vendimet e mia.
Hana iu afrua pragut që ndante kuzhinën nga dhoma e ndenjjes, u mbështet lehtë dhe, me një buzëqeshje të zbehtë ironie, tha: – Atëherë, nëse je kaq i pavarur, fillo dhe laji vetë çorapet e tua.
Klajdi u kthye më në fund nga televizori, me një shprehje mosbesimi: – Çfarë janë këto marrëzira? Këto janë punë grash.
– Vërtet? – Hana ndjeu një valë të nxehtë t’i përhapej në kraharor, si zemërim i mbledhur për vite të tëra. – Kush e ka vendosur këtë? Në cilin ligj është shkruar?
Pa pritur përgjigje, ajo doli nga dhoma, duke e lënë burrin të hutuar. Në dhomën e gjumit, Hana u ul në cep të shtratit dhe për herë të parë pas shumë vitesh ia pranoi vetes të vërtetën: ishte e lodhur. E rraskapitur nga roli i hijes, nga heshtja, nga të qenët shërbyese pa pagesë në shtëpinë e vet. Vendimi iu formua qartë në mendje – nuk do t’i bënte më punët që i takonin atij. As larje, as hekurosje, as gatim. Le ta provonte vetë ç’do të thoshte të ishe “i pavarur”.
Diku thellë u shfaq frika: po sikur të zemërohej? Por menjëherë pas saj erdhi një mendim tjetër: “Çfarë kam për të humbur? Respekt nuk ka pasur prej kohësh.” Hana u ngrit dhe u afrua te pasqyra. Aty e priste reflektimi i një gruaje të lodhur, me flokë që po thinjeshin dhe sy pa dritë. Ishte koha për ndryshim.
Tri ditët e para Klajdi nuk vuri re asgjë. Hana e vështronte me një ironi të hidhur teksa ai çdo mëngjes hapte dollapin, merrte një këmishë rastësore dhe nisej për punë i rrudhur, pa e dalluar as vetë ndryshimin. Ditën e katërt, ai hapi koshin e rrobave të palara dhe vetullat iu ngritën nga habia.
– Hana! – dëgjoi zërin e tij të çuditur. – Pse është plot koshi? A nuk po lan më rroba?
Ajo vazhdoi qetësisht të përgatiste çajin: – Dhe pse duhet t’i laj unë rrobat e tua?
– Si pse? – në zërin e tij u ndie nervozizëm. – Ti gjithmonë e ke bërë këtë!
– Pikërisht, – tha Hana duke trazuar sheqerin në filxhan dhe duke parë kristalet si treten. – Gjithmonë unë. Ndërsa ti je njeri i pavarur, apo jo?
Klajdi mori frymë thellë me zhurmë: – Mjaft me këto budallallëqe! Ku janë çorapet e mia të pastra?
– Aty ku janë edhe të ndoturat, – u përgjigj ajo pa ngritur zërin. – Në koshin e rrobave. Lavatrice është aty, detergjenti në raft.
Ajo e pa se si…