— Eh, moj Elvana Ismaili, ti qenke bërë tamam barrë për shtëpinë tonë! Mirë që Arben Tafa e ka qafën të fortë: mban edhe gruan, edhe kredinë e shtëpisë, edhe fustanet e tua! — shpalli me hare vjehrra, duke ngritur kupën prej kristali të mbushur me lëng frutash.
Të afërmit shpërthyen në një të qeshur të madhe, të bashkuar, sikur dikush sapo ua kishte paguar atë gosti. Dhe, për hir të së vërtetës, kjo nuk ishte shumë larg realitetit. Unë fshiva buzët me kujdes me pecetë dhe e vështrova atë skenë familjare, aq të lustruar e të rreme, me një buzëqeshje të lehtë, pothuajse studiuese.
Në të vërtetë, “qafa e fortë” e Arben Tafës fitonte saktësisht tri herë më pak se unë. Por me kohën ishte krijuar një rend i çuditshëm: paga e tij modeste shkonte për makinën e vet dhe për daljet në lokale me shokët. Ndërsa rroga ime si analiste financiare, pa zhurmë e pa lavdi, mbulonte kredinë, ushqimet, pushimet dhe, sigurisht, dreka të tilla të bollshme për fisin e tij.
Arbenit i pëlqente jashtë mase ky miti i burrit që “mban shtëpinë”, ndaj e ushqente me kënaqësi. Vetëm dy ditë para kësaj gostie kishim pasur një bisedë krejt të zakonshme:
— Elvana, mamasë duhet t’i kalojmë pesë mijë Lekë. Po blen edhe disa dhurata për përvjetorin tim.
— Kaloja nga lekët e tu, — iu përgjigja qetë, pa i hequr sytë nga ekrani.
— Unë kam karburantin, siguracionin, pastaj dalin çunat… Mos e nis prapë. Ti gjithsesi merr më shumë.
Ose, për shembull, vizita e fundit e Teuta Elezit. Sapo pa korrierin me këpucët e mia të reja, ngriti duart në ajër me një habi teatrale:
— O Zot i madh! Arbeni po këputet në punë, kurse nusja jonë sillet si zonjë e rëndë.
…po na e shteron arkën si pa gjë të keqe. Ej, Elvana, pse i mblodhe buzët kështu? U preke? Sa e brishtë qenke bërë, s’të thuhet dot asnjë fjalë.
Atëherë Arbeni vetëm qeshi nën hundë, pa i larguar gishtat nga leva e lojës.
— Mami, lëre rehat. Gratë e kanë në gjak të harxhojnë paratë e të tjerëve.
Pra, në atë drekë me lëng frutash, në mendjen e vjehrrës gjithçka u vendos përfundimisht: nusja hesht, djali e mban anën e saj — domethënë kufijtë janë rrëzuar dhe me mua mund të sillej si të donte. Unë nuk hapa sherr atë ditë, as nuk ia prisha shijen sallatës me fruta deti. Heshtja, megjithatë, nuk është dorëzim; ndonjëherë është thjesht faza kur mbledh provat.
Hyra qetësisht në aplikacionin e bankës, nxora pasqyrën e shpenzimeve për gjashtë muajt e fundit dhe e printova. Shifrat nuk bëjnë humor. Ato dinë vetëm të japin vendimin.
Një ditë para përvjetorit, Arbeni më dërgoi një listë: mish i prerë, peshk, tortë, pije alkoolike, fruta.
— Çfarë është kjo?
— Po ti do t’i porosisësh, e ke më kollaj. Mami tha se s’është bukur para fisit të shtrojmë një tavolinë të varfër.
— Dhe kush do ta paguajë?
Ai as që e kuptoi pyetjen.
— Elvana, mos më turpëro tani. Fundja është përvjetori im.
Kulmi erdhi pikërisht në festën e Arbenit, të cilën e pagova unë nga fillimi në fund: që nga porosia e ushqimeve deri te torta me zbukurime të arta. Të afërmit kishin ardhur të uronin “mbajtësin e shtëpisë”, pa e ditur se po hanin në kurriz të asaj që e quanin parazite. Salla u mbush plot: kushërinjtë, hallat, tezet, miqtë e tij.
Teuta Elezi u ngrit në këmbë, mori pirunin dhe trokiti lehtë në gotë.
— Hana Rexha, hape kamerën e telefonit! — urdhëroi ajo me zë të lartë. — Këto çaste duhen ruajtur si kujtim!
Hana Rexha, e bindur si gjithmonë, ngriti celularin dhe e drejtoi objektivin nga ne. Teuta Elezi nisi menjëherë fjalimin e saj të radhës: sa shumë vuante djali i saj për të mbajtur gjithë shtëpinë mbi shpinë, ndërkohë që “disa” shëtisnin salloneve të bukurisë. Njëra nga hallat, e prekur nga ky teatër, shtoi me ëmbëlsi:
— Elvana, ti ke rënë në flori me burrin. Jo çdo grua e ka këtë fat!
Unë prita derisa duartrokitjet u shuan.
— Meqë sonte qenka mbrëmje humori, — u ngrita ngadalë dhe nxora nga çanta disa fletë të palosura me kujdes, — atëherë le të qeshim me dokumente. Tani vjen pjesa e dytë e dollisë. Me shifra. Ato, ndryshe nga të afërmit, nuk qeshin në kurriz të tjetrit.
Heshtja ra menjëherë mbi tavolinë.
— Apartamenti? — ngrita fletën e parë. — Kësti i kredisë: njëqind e dhjetë mijë lekë në muaj. Pagesa del nga llogaria ime.
— Elvana, mjaft tani. Janë paratë tona të përbashkëta, — tha Arben Tafa nëpër dhëmbë, duke humbur menjëherë sigurinë e tij.
— Patjetër, të përbashkëta, — pohova unë. — Paratë e mia janë të përbashkëta, kurse të tuat shkojnë për karburant, siguracion dhe shokët. Matematikë familjare shumë e leverdishme.
— Banketi? Dyzet e pesë mijë lekë. Edhe ai nga llogaria ime, — vazhdova, duke parë drejt e në sy Teuta Elezin.
Ajo u zbeh dhe e uli ngadalë gotën.
— Ushqimet, dritat, uji, pajisjet e shtëpisë, pushimet e nënës suaj në sanatorium pranverën e kaluar… të vazhdoj, apo “mbajtësi i shtëpisë” e kujtoi më në fund PIN-in e kartës së vet?
Hana Rexha ende e mbante telefonin pezull. Po, historia po ruhej vërtet, vetëm se jo ajo që kishte menduar Teuta Elezi.
Njëra nga hallat e vendosi pirunin në pjatë me një ngadalësi të sikletshme. Kushëriri i Arben Tafës, që deri atëherë kishte folur pa pushim, papritur gjeti diçka jashtëzakonisht interesante te vijat e mbulesës së tavolinës.
Për dhjetë minuta, banketi u shua si qiri. Hana Rexha më në fund e uli telefonin. Hallat nuk e përmendën më “mbajtësin e shtëpisë”, ndërsa Arbeni rrinte i ngrirë, me atë fytyrën e njeriut që sapo i kanë dorëzuar faturën për mitin që vetë kishte lejuar të ndërtohej rreth tij. Eh, ç’mbajtës kishin dalë! Në tryezën e tjetrit është gjithmonë më e lehtë të gjëmosh.
Të nesërmen, karta e Arbenit pati edhe ajo takimin e vet me realitetin, te karburanti. Unë e kisha shkëputur nga llogaria ime dhe terminali, fare ftohtë, nxori përgjigjen: “Transaksioni u refuzua”. Që nga ajo mbrëmje, në shtëpinë tonë hyri rregulli i buxhetit të ndarë: naftën, faturat dhe pjesën e vet të pagesave të detyrueshme Arbeni i mbulon vetë. Mërzitet, rrudh vetullat, i ka rralluar daljet në lokale, por paguan.
Pas tri ditësh, Teuta Elezi nuk më telefonoi më mua. Këtë herë thirri të birin, me zë të ulët.
— Arben, më duhen paguar ilaçet…
Arbeni qëndronte në kuzhinë me celularin në dorë dhe më shikonte sikur unë, nga zakoni, duhej të hapja menjëherë aplikacionin e bankës.
Unë as filxhanin nuk e ula mbi tavolinë.
— Mbajtësi e dëgjoi kërkesën. Mbajtësi do ta zgjidhë.
Vështrova ekranin dhe mendova se Teuta Elezi kishte një talent të rrallë: me një dolli të vetme ia hoqi të birit karburantin falas, vetes ilaçet falas dhe gjithë fisit banketet falas.
Shakatë me xhepin e tjetrit mbarojnë pikërisht në çastin kur ai xhep mbyllet.