Mentori shpërtheu. U ngrit me vrull nga vendi, fytyra iu mbulua nga një skuqje e egër që i ngjitej deri në rrënjët e flokëve.
— Je mosmirënjohëse! — bërtiti ai. — Kjo familje të hapi derën, të pranoi, të besoi… dhe ti kështu ua shpërblen?!
Para se Fjolla të gjente forcë të përgjigjej, zilja e derës shpërtheu në korridor. Tingulli i saj ishte i mprehtë, ngacmues, sikur dikush po e copëtonte me thikë heshtjen e rëndë që kishte pushtuar banesën. Fjolla u nis e para drejt derës, pothuaj duke vrapuar, si të donte t’i shpëtonte përplasjes që po ziehej pas shpinës së saj.
Në prag qëndronte një burrë rreth të gjashtëdhjetave. Kishte veshur një pallto shiu të vjetër, të zbehur nga vitet, dhe në dorë mbante një tufë karafilash të fishkur, sikur edhe lulet të ishin lodhur nga pritja.
— Më falni… — foli ai me një zë të ngjirur. — Po kërkoj Fjolla Gjinin.
Fjolla mbeti e ngrirë. I huaji e shikonte drejt e në sy; në vështrimin e tij përziheshin hutimi dhe një vendosmëri e çuditshme.
— Unë… unë jam, — tha ajo me zor, sikur fjalët i dolën të shtyra nga brenda.
— Atëherë këto janë për ju, — ia zgjati lulet. — Nga gjyshja juaj. Ose më saktë, nga një shoqe e saj e afërt. Ajo më kërkoi t’jua dorëzoja patjetër.
Fjolla i mori lulet pothuaj mekanikisht. Era e tyre kishte diçka të hidhur, gati të djegur, si pluhur hiri. Pas saj, Mentori e shikonte i hutuar, pa kuptuar asgjë.
— Më falni… po ju kush jeni? — pyeti Fjolla, duke u përpjekur ta mbante zërin të qëndrueshëm.
— Kam qenë… mik i vjetër i gjyshes suaj, — u përgjigj burri pas një hezitimi të shkurtër. — Kemi punuar bashkë për shumë vite. Për ndarjen e saj nga jeta mora vesh vetëm dje.
Ai kolliti lehtë, pastaj nxori diçka nga xhepi i brendshëm i palltos.
— Dhe… më la edhe këtë. Një zarf. Këmbënguli që t’jua jepja vetëm dorazi.
Fjolla e mori zarfin. Letra ishte e zverdhur, e konsumuar nga koha. Mbi të dallohej shkrimi i njohur i gjyshes — i fortë, i pjerrët djathtas, i sigurt. Zemra iu rrah me aq forcë, sa i dukej sikur çdo njeri në dhomë mund ta dëgjonte.
Mentori u përpoq të afrohej, të shihte mbi supin e saj, por Fjolla e shtrëngoi zarfin pas vetes.
— Kjo është e imja, — tha prerë.
Për herë të parë gjatë gjithë martesës së tyre, toni i saj e detyroi Mentor Sinanin të tërhiqej një hap mbrapa.
Burri i panjohur u përshëndet shkurt dhe u largua. Pas tij mbeti aroma e lagësht e palltos së shiut dhe era e karafilave. Fjolla mbylli derën, u mbështet pas saj dhe rrëshqiti ngadalë deri sa u ul në dysheme.
Me duar që i dridheshin, hapi zarfin. Brenda kishte një fletë të palosur më dysh. Shkrimi ishte ai i gjyshes:
“Fjollë, e di që paratë që po të lë nuk do të jenë vetëm dhuratë, por edhe provë. Mos lejo askënd të të thyejë. Mos ua jep atyre që janë mësuar të jetojnë në kurriz të të tjerëve. Mbaje mend: t’i lashë ty që të ndërtosh jetën tënde. Me dashuri, Gjyshja.”
Fjalët dukeshin sikur ishin gdhendur në letër, jo thjesht shkruar.
Fjolla ngriti sytë. Mentori qëndronte përballë saj, me vetulla të ngrysura dhe fytyrë të tendosur, sikur po përpiqej të kuptonte nëse po humbiste apo jo kontrollin.
Pak orë më vonë, Fjolla ndodhej në kuzhinën e së ëmës. Me të dyja duart mbante filxhanin e çajit, si të donte të shtrydhte edhe pikën e fundit të ngrohtësisë prej tij. Jashtë, shiu rrëshqiste në xham duke lënë vija të holla, ndërsa kalimtarët e rrallë nxitonin nën çadrat e tyre. Nëna e saj qëndronte pranë, duke qëruar mollë në heshtje; përpiqej të dukej e qetë, por në sytë e saj lexohej ajo ankth i heshtur që kanë prindërit kur fëmijët e tyre përplasen me furtuna.
— Fjollë, po shoh që po e mban veten, — foli më në fund ajo me kujdes. — Por kjo është vetëm fillimi. Mentori dhe njerëzit e tij nuk do ta lënë me kaq.
Fjolla psherëtiu thellë.
— Mami, unë atje nuk kthehem më. As tek ai, as tek prindërit e tij.
— E kuptoj, — pohoi e ëma me kokë. — Por ata nuk do ta kuptojnë kaq lehtë.
Sikur fjalët e saj të ishin një ogur, telefoni në korridor ra. Fjolla hodhi sytë nga ekrani: “Mentor Sinani”. E uli zërin dhe e la mënjanë.
— E sheh? — tha nëna duke hapur duart. — Duhet të përgatitesh.
Dy ditë më pas, Mentori u shfaq vetë. Qëndronte para derës me një këmishë të rrudhur, me mjekër të parruar dhe me një vështrim ku përziheshin zemërimi dhe dëshpërimi.
— Fjolla! — goditi derën me grusht. — S’ke të drejtë! Këto para nuk janë vetëm të tuat!…
Ajo nuk e hapi. Qëndroi pas derës, duke dëgjuar si zëri i tij herë ngrihej, herë thyhej, dhe ndiente brenda vetes si përplaseshin frika dhe vendosmëria.
Pas disa minutash, Mentori u largua. Por para se të ikte, rrëshqiti një copë letër poshtë derës. Fjolla e pa të binte në dysheme, duke e ditur se kjo histori ende nuk kishte marrë fund.