— Mos ndoshta u kthye Luani? — i kaloi si rrufe në mendje Eriolës. Por kur hapi derën, përballë nuk ishte burri i saj. Në prag qëndronte fqinja e katit të parë, Nexhmije Prendi, një grua e moshuar me sy të mprehtë dhe shprehje kureshtare.
— Eriolë, je mirë, moj bijë? — e pyeti ajo me një zë të butë, por plot shqetësim. — Të shtunën e pashë Luanin duke dalë me valixhe. Më ra në sy… Mos u grindët gjë?
— Çdo gjë është në rregull, zonja Nexhmije, — u përgjigj Eriola me mirësjellje, edhe pse buzëqeshja i doli e sforcuar. — Thjesht një keqkuptim i vogël.
— Për shkak të vjehrrës, apo jo? — e pyeti papritur fqinja. Kur pa habinë në fytyrën e Eriolës, shtoi: — Ia pashë makinën shpesh poshtë pallatit. Nuk është se vjen rrallë tek ju.
— Po… vjen shpesh, — pranoi Eriola me një psherëtimë të lehtë.
— Dhe gjithmonë pa paralajmërim, që të mos kesh kohë të përgatitesh, — vazhdoi Nexhmija, sikur po lexonte nga një libër i hapur. — Pastaj gjen të meta në ushqim, në shtëpi, në çdo gjë.
Eriola e shikoi e habitur.
— Po ju si…?
— Kam kaluar të njëjtën gjë, — buzëqeshi gruaja e moshuar me një lloj ironie të dhembshme. — Edhe unë kisha një vjehrrë të tillë. Vetëm se atëherë ishin kohë të tjera. Tridhjetë vjet durova, derisa Agimi im… — zëri iu drodh për një çast, — derisa ai u nda nga jeta. Ti, përkundrazi, qenke trimëreshë që në fillim.
— Edhe juve ju ndodhi që burri të ikte tek e ëma? — pyeti Eriola me një fije shprese.
— Sigurisht që po! — qeshi Nexhmija. — Tri herë gjatë jetës sonë. Por gjithmonë u kthye. Ku do shkonte? Ti vetëm mos u tërhiq. Rregullat vendosen që në fillim, se më pas është vonë.
Pasi fqinja u largua, Eriola ndjeu një lehtësim të vogël. Nuk ishte e vetmja grua që kishte vendosur të mos përkulej përballë “traditave” familjare që e shtypnin.
Të martën në mbrëmje, zilja e derës ra sërish. Këtë herë ishte Luani. Dukej i lodhur, i parregullt, sikur nuk kishte fjetur mirë prej ditësh.
— Kam ardhur të marr disa gjëra, — tha ai, duke hyrë drejt e në shtëpi. — Do rri për ca kohë tek mamaja.
— A po flet seriozisht? — Eriola e pa e tronditur. — Për shkak se një herë të vetme nuk u shtrua sofrë për farefisin tënd?
— Nuk është vetëm kaq, — tha Luani, ndërsa hapi dollapin dhe filloi të nxirrte rroba. — Ti e fyeve familjen time. Mamaja thotë se nuk respekton zakonet tona dhe se…
— Mamaja jote? — e ndërpreu Eriola. — Ti je burrë i rritur, Luan. A nuk mendon dot vetë? Nuk e sheh që ajo po të përdor?
— Mos fol kështu për nënën time! — shpërtheu ai. — Ajo gjithmonë ka dashur vetëm të mirën time!
— Edhe telefonata drejtorisë së shkollës sime ishte për të mirën time? — e pyeti Eriola qetë, por prerë.
Luani u ndal në vend.
— Çfarë telefonate?
— Nëna jote telefonoi në shkollë dhe foli keq për mua. Donte të më hiqnin nga puna.
— Kjo është e pamundur, — murmuriti ai i hutuar. — Ajo s’do ta bënte kurrë…
— Pyete vetë, — tha Eriola duke ngritur supet. — Edhe pse dyshoj se do ta pranojë.
Në atë çast, zilja e derës ra përsëri. Eriola hapi dhe pa një burrë të gjatë, flokëthinjuar, rreth të gjashtëdhjetave.
— Mirëmbrëma, — tha ai me zë të qetë. — Po kërkoj Luan Bashën. Është këtu?
— Babë? — Luani doli nga dhoma, i shokuar. — Çfarë po bën këtu?
— Erdhi të shoh çfarë rrëmuje ka shkaktuar nëna jote këtë herë, — u përgjigj burri pa ngritur zërin. — A mund të hyj?
Eriola u tërhoq mënjanë dhe e lejoi të hynte. Ishte hera e parë që shihte babanë e Luanit. Dinte vetëm se prindërit e tij ishin ndarë kur ai ishte dymbëdhjetë vjeç dhe se Vasil Dhrami jetonte prej vitesh në një qytet tjetër.
— Unë jam Vasili, — u prezantua burri, duke i zgjatur dorën Eriolës. — Më fal që erdha pa paralajmërim, por mesa duket kjo është zakon familjar.
Në sytë e tij u shfaq një shkëndijë humori dhe Eriola buzëqeshi pa dashur.
— Si e more vesh çfarë po ndodh? — pyeti Luani ende i tronditur.
— Pranvera më telefonoi, — shpjegoi Vasili. — Tha se këtu po luhet një dramë familjare dhe se nëna jote po përgatitet të të “shpëtojë” nga gruaja e ligë. Mendova të vij e ta shoh vetë.
— Dhe udhëtove nga një qytet tjetër për këtë? — e pyeti Luani mosbesues.
— Jam kthyer prej një viti, — tha i ati me qetësi. — Punoj si këshilltar në një kompani ndërtimi. Nuk doja të ndërhyja në jetën tënde, biri im. Prisja që të më telefonoje vetë, kur të ishe gati.
U ulën në dhomën e ndenjjes. Vasili vështroi rreth e rrotull me interes.
— Shtëpi e bukur, e ngrohtë, — vuri re ai. — Tani, më tregoni çfarë ka ndodhur.
Eriola dhe Luani filluan të flisnin njëkohësisht, por u ndalën.
— Me radhë, — propozoi Vasili. — Eriolë, fillo ti.
Ajo tregoi për vizitat e shpeshta të të afërmve pa asnjë lajmërim, gjithmonë në orar dreke, për pritshmëritë që ajo të linte gjithçka për të gatuar. Për kritikat e vazhdueshme të vjehrrës dhe për momentin kur më në fund kishte thënë “mjaft”.
— Tani ti, — u kthye Vasili nga Luani.
— Mamaja thotë se Eriola nuk na respekton, — foli ai me zë të ulët. — Se nuk është zonjë shtëpie dhe nuk kujdeset për burrin. Dhe se, nëse nuk kërkon falje, është më mirë të ndahemi.
Vasili psherëtiu thellë.
— Dhe ti, sigurisht, u rreshtove në anën e saj, — tha ai. Nuk ishte pyetje.
— Çfarë mund të bëja tjetër? — reagoi Luani. — Ajo iu kthye keq nënës sime!
— Jo, — kundërshtoi i ati me qetësi. — Ajo refuzoi një kërkesë që e konsideroi të padrejtë. Janë dy gjëra krejt të ndryshme.
— Nuk të duket e çuditshme që nëna jote telefonon në punën e gruas sate? — vazhdoi Vasili. — Që të nxit kundër saj dhe kërkon divorc vetëm pse një herë nuk u shtrua drekë sipas dëshirës?
Luani heshti, me sytë nga dyshemeja.
— Po përsërit gabimin tim, — tha i ati me butësi. — Edhe unë gjithmonë iu binda nënës sate, duke vënë dëshirat e saj mbi gjithçka. E di ku më çoi kjo? Në divorc dhe në një marrëdhënie të ftohtë me ty për gati njëzet vjet.
— Por mamaja më ka thënë se ti ike për një grua tjetër, — tha Luani i hutuar.
Vasili buzëqeshi hidhur.
— U largova sepse nuk duroja më kontrollin dhe manipulimin. Gruaja tjetër erdhi shumë më vonë… Dhe Melihates i ishte më e lehtë të më quante tradhtar, sesa të pranonte gabimet e veta.