…gruaja tjetër u shfaq shumë më vonë. Por për Melihaten ishte shumë më e lehtë të më shpallte tradhtar, sesa të shikonte në pasqyrë dhe të pranonte pjesën e saj të fajit.
Në dhomë ra një heshtje e rëndë, e trashë, sikur ajri të ishte bërë më i dendur. Eriola nuk gjeti menjëherë fjalë. Ajo e shikonte Luanin, mënyrën se si ai po përthithte çdo fjalë, si i ndryshonte shprehja e fytyrës, nga hutimi në një lloj dhimbjeje të thellë dhe zgjimi të vonuar.
— Nuk po them që nëna jote është njeri i keq, — vazhdoi me qetësi Vasil Dhrami. — Ajo thjesht është mësuar të mbajë gjithçka nën kontroll. Kështu ndihet më e sigurt. Por kjo mënyrë jetese i shkatërron marrëdhëniet, bir. Sot ajo po shkatërron martesën tënde… dhe ti, pa e kuptuar, po e ndihmon.
— Atëherë… çfarë duhet të bëj? — pyeti Luani, me një zë të pasigurt, pothuajse fëminor.
— Vendimin duhet ta marrësh vetë, — tha i ati duke ngritur supet lehtë. — Por, nëse dëshiron mendimin tim, fillo duke vendosur kufij. Thuaji nënës se e do, por që ti dhe Eriola keni të drejtë për rregullat tuaja, për hapësirën tuaj, për shtëpinë tuaj.
— Ajo do të mërzitet, — pëshpëriti Luani.
— Pa dyshim, — miratoi Vasil Dhrami. — Do të ndihet e fyer, do të luajë me ndjenjat, ndoshta edhe do të kërcënojë. Por nëse nuk e bën këtë tani, do ta humbësh gruan. Dhe pas saj, edhe tjetrën. Derisa në fund të mbetesh vetëm… ashtu si unë.
Luani ngriti sytë dhe u përball me shikimin e Eriolës.
— Më fal, — tha ai me zë të dridhur. — Unë… nuk e kuptoja çfarë po bëja.
— Nuk jam e zemëruar me ty, — iu përgjigj ajo butë. — Unë thjesht dua që në familjen tonë të ketë rregulla të drejta për të gjithë. Nuk kam asgjë kundër të afërmve të tu, vërtet. Dua vetëm që të respektohet koha jonë dhe shtëpia jonë.
— Atëherë, — tha Vasil Dhrami duke përplasur lehtë duart, — pse të mos e zgjidhim këtë si njerëz të rritur? Të bëjmë një bisedë të madhe familjare. Të ftojmë Melihaten, Pranverën me familjen dhe ta sqarojmë gjithçka hapur. Ç’thoni?
Eriola dhe Luani shkëmbyen një vështrim.
— Jam dakord, — tha ajo duke tundur kokën.
— Edhe unë, — shtoi Luani, këtë herë me vendosmëri. — Ka ardhur koha të rritemi të gjithë. Duke filluar nga unë.
Pjesa 6
Të shtunën pasuese, në apartamentin e Eriolës dhe Luanit u mblodhën të gjithë: Melihate Hysa, Pranvera Sala me Klajdi Frashërin dhe Arlinda Shalën, si edhe Vasil Dhrami. Eriola kishte përgatitur disa gjëra për tryezën, por ndryshe nga herët e tjera, këtë herë Luani ishte pranë saj në kuzhinë, duke prerë, rregulluar dhe ndihmuar, jo duke pritur në dhomë që gruaja t’u shërbente të gjithëve.
Kur Melihatja pa ish-burrin, për pak sa nuk u kthye mbrapsht dhe u largua. U ndal vetëm nga kureshtja dhe krenaria. Qëndroi, por fytyra dhe qëndrimi i saj tregonin hapur pakënaqësinë.
— Pra, — e nisi Luani sapo u ulën të gjithë rreth tryezës, — jemi mbledhur për të folur për një problem që ka lindur në familjen tonë. Dhe për të gjetur një zgjidhje që të mos lëndojë askënd.
— Çfarë zgjidhjeje mund të ketë këtu? — ia ktheu Melihatja me përbuzje. — Nusja jote duhet të kërkojë falje për sjelljen e saj. Kaq.
— Mami, — tha Luani me ton të prerë, — le të dëgjojmë njëri-tjetrin fillimisht. Pa akuza. Dakord?
Ajo shtrëngoi buzët, por nuk foli më.
— Eriola, — iu drejtua ai bashkëshortes, — të lutem, shpjego çfarë të shqetëson.
Eriola mori frymë thellë.
— Unë jam mësuese matematike, — nisi ajo. — Kam gjashtë klasa, mbi njëqind e pesëdhjetë nxënës. Mësime, korrigjime, përgatitje, raporte… pothuajse gjithë koha ime shkon aty. Kur vini pa paralajmërim dhe prisni që unë të lë gjithçka e të gatuaj për gjashtë veta, kjo… është e pamundur. Nuk jam kundër takimeve familjare. Dua vetëm që të planifikohen, që të di paraprakisht dhe të mund të përgatitem.
— Po shiheni sa e zënë qenka, — ndërhyri Melihatja me ironi. — Po vlerat familjare ku mbetën? Kur isha e re, gjithmonë gjeja kohë për familjen e burrit!
— Kohët kanë ndryshuar, mami, — tha Luani qetësisht. — Sot gratë punojnë njësoj si burrat. Eriola ka vërtet shumë punë. Dhe unë kam gabuar që nuk e kam kuptuar këtë dhe nuk e kam ndihmuar.
— Ja çfarë bën edukimi modern, — tha Melihatja duke hapur krahët. — Dikur gratë i respektonin burrat dhe familjet e tyre!
— Respekti duhet të jetë i ndërsjellë, Melihate, — foli papritur Vasil Dhrami. — Nuk mund të kërkosh respekt, nëse vetë nuk e jep.
— Ti mos fol fare! — shpërtheu ajo. — Ke munguar njëzet vjet dhe tani do të na japësh mësime?
— Gjyshe, të lutem, mos bërtit, — tha me zë të ulët Arlinda. — Le të flasim qetë.
Të gjithë u kthyen nga vajza adoleshente.
— Eriola është shumë e mirë, — vazhdoi Arlinda. — Më ndihmon me matematikën kur kam nevojë. Dhe gjithmonë na pret mirë. Thjesht këtë herë erdhëm pa lajmëruar, kur ajo ishte e zënë. A është e drejtë të presim që ajo të lërë punën?
Melihatja mbeti pa fjalë, e papërgatitur për këtë reagim.
— Arlinda ka të drejtë, — shtoi Klajdi Frashëri, duke mbështetur papritur gruan. — Edhe ne nuk do të ishim të kënaqur, nëse dikush do të vinte vazhdimisht pa telefonuar dhe do të kërkonte shërbim.
— Klajdi! — reagoi Pranvera e indinjuar. — Në cilën anë je?
— Në anën e arsyes, — u përgjigj ai qetë. — Po sillemi pa edukatë, Pranvera. Duhet ta pranojmë.
Pjesa 7
Me kalimin e minutave, biseda mori një drejtim më të arsyeshëm. Luani propozoi rregulla të qarta për takimet familjare: të lajmëroheshin të paktën një ditë më parë, idealisht disa ditë përpara. Po ashtu, përgjegjësitë për ushqimin të ndaheshin — nëse takimi ishte në shtëpinë e tyre, ai dhe Eriola do të gatuanin së bashku.
— Do të ishte mirë edhe të takoheshim ndonjëherë në ndonjë lokal ose restorant, — shtoi Eriola. — Kështu askush nuk lodhet dhe mund të shijojmë vërtet shoqërinë.
— Në lokal? Të shpenzojmë kaq lekë? — kundërshtoi Melihatja.
— Nuk jemi në vështirësi, mami, — tha Luani me butësi. — Një herë në muaj mund ta përballojmë.
— Madje, unë mund të paguaj herë pas here, — tha papritur Vasil Dhrami. — Edhe unë kam të drejtë të jem pjesë e familjes.
Melihatja heshti, e pakënaqur, por tashmë pa kontrollin e dikurshëm.
— E dini çfarë, — tha Pranvera me mendim të thellë, — mbase babai ka të drejtë. Duhet të mblidhemi më shpesh të gjithë bashkë. Arlinda mezi e njeh gjyshin.
— Do të më pëlqente shumë kjo, — buzëqeshi Vasil Dhrami drejt mbesës, ndërsa atmosfera në dhomë filloi gradualisht të zbutet, duke hapur rrugë për një vazhdim më të qetë të mbrëmjes.