…ajo kishte dashur që Gëzimi të ndihej burrë i vërtetë.
Të ishte shtylla e familjes.
Kreu i shtëpisë.
A ishte kjo diçka e gabuar?
Bardha Sota e kuptonte shumë mirë se çdo fjali e Fjolla Markut ishte një goditje e ftohtë, e menduar. Jo e ashpër në ton, por therëse në thelb — një thumb i qetë, i kulturuar, që shponte krenarinë e tyre pa mëshirë.
— Dhe dje më quajte parazite, — vazhdoi Fjolla me të njëjtin zë të matur. — The se jetoja në kurriz të burrit.
Pastaj, para gjithë të afërmve, më hodhe edhe pjatën.
— Nuk e dija… — belbëzoi vjehrra.
— Nëse e dije apo jo, nuk ka rëndësi, — ia preu Fjolla. — E rëndësishme është që e lejon veten të poshtërosh një njeri për shkak të parave.
Ajo u ngrit nga kolltuku dhe iu afrua dritares.
Jashtë po niste një mëngjes i zakonshëm pune; njerëzit nxitojnë drejt punëve të tyre, autobusë të mbushur, fytyra të përgjumura. Mes tyre edhe punëtorët që shkonin në uzinën që, në letër, i përkiste “mësueses së qetë”.
— Bardha Sota, — foli Fjolla pa u kthyer, — keni një orë kohë për të mbledhur sendet dhe për të liruar këtë apartament.
— Si ta lë? — shpërtheu ajo. — Ku të shkoj? Ky është shtëpia jonë!
— Shtëpia jonë? — Fjolla u kthye me një buzëqeshje të ftohtë. — Këtë banesë e paguaj unë prej dy vitesh.
Kontrata e qirasë është në emrin tim. Dokumentet mund t’i shihni vetë.
Ajo i zgjati një fletë tjetër — kontratën ku Fjolla ishte qiramarrëse, ndërsa Bardha vetëm e regjistruar.
— Po unë jam si nënë për ty! — ulëriti vjehrra.
— Për mua nuk jeni askush, — u përgjigj Fjolla pa ngritur zërin. — Sidomos pas asaj që ndodhi dje.
Bardha Sota u rrëzua në gjunjë dhe i kapi fundin e fustanit. Lotë, lutje, premtime për ndryshim — gjithçka u përzie në një përpjekje të dëshpëruar për të shpëtuar jetën e vjetër.
— Ti, Gëzim, mund të qëndrosh, — iu drejtua Fjolla burrit. — Nëse je gati të jetosh pa mamanë mbi kokë.
Gëzimi rrinte ulur, me fytyrë të ngrirë. Mendja e tij nuk e përpunonte dot realitetin: gruaja që ai e kishte konsideruar barrë, doli të ishte më e fortë financiarisht se gjithë fisi i tij së bashku.
— Heshtë qëllimisht? — pyeti ai. — Deshe të na poshtëroje?
— Desha të ndërtoja një familje normale, — tha Fjolla. — Burrë që punon, grua që kujdeset për shtëpinë, vjehrrë që ndihmon dhe mbështet. Por kjo dështoi.
— Më fal, Fjollë! — qante Bardha. — Do të ndryshoj! Do të bëhem e mirë! Ti ishe kaq e butë…
— Tre vite më parë, po, — tha Fjolla qetë.
Ajo u përkul dhe mori nga dyshemeja një copëz të vogël porcelani, të mbetur nga pjata e thyer një natë më parë — me lule blu, simbol i poshtërimit.
— E dini çfarë më dhembi më shumë? — tha ajo. — Jo pjata.
Por fakti që askush nuk më mbrojti. Të gjithë panë dhe heshtën.
Gëzimi uli kokën. Ishte e vërtetë. Kishte heshtur nga frika t’i dilte kundër nënës para të tjerëve.
— Ora po ecën, Bardha Sota, — e paralajmëroi Fjolla. — Përndryshe, thërras sigurinë.
— Çfarë sigurie?
— Të uzinës. Kam ekip timin. Djem shumë efikasë.
Vjehrra e kuptoi se nuk ishte kërcënim bosh. Duke qarë, u drejtua ngadalë nga dhoma për të mbledhur rrobat.
Gëzimi mbeti vetëm me Fjollën. Donte të fliste, por fjalët i mbeteshin në fyt. Si të shpjegonte tri vite indiferencë?
— Do të rrish? — e pyeti ajo.
— A dëshiron që të rri?
— Dua që ta vendosësh vetë. Pa zërin e mamit në vesh.
Ai heshti. Në të tridhjetat, zgjedhja mes gruas dhe nënës i dukej e pamundur.
— Atëherë shko me mamanë, — vendosi Fjolla. — Merrni diçka me qira së bashku. Me pagën tënde reale.
— Po puna?
— Puna mbetet. Por shpërblime nuk do të ketë më.
Dyzet e pesë mijë lekë në muaj — kaq është paga jote e vërtetë.
Bardha Sota doli nga dhoma me dy çanta. Fytyra i ishte fryrë nga të qarët, duart i dridheshin. Një orë më parë ishte zonjë e shtëpisë; tani po dilte në rrugë.
— Fjollë, ndoshta flasim edhe një herë… — provoi për herë të fundit.
— Nuk ka më çfarë të flasim. Duhej menduar më herët.
Gëzimi veshi xhaketën dhe e ndihmoi nënën me çantat.
Në pragun e derës, ai…