…para nuk kishte mjaft. Rroga e tij, për të cilën mburrej aq shpesh, shuhej çdo muaj në restorante të shtrenjta me kolegët, në këstin e makinës dhe në ato “nevoja urgjente” që, sipas nënës dhe motrës, nuk mbaronin kurrë.
— Atëherë, e shesim, — tha Tringa Zeneli me një qetësi të ftohtë, pa lëkundje.
Oltian Çuko e nguli vështrimin tek ajo, i mbushur me inat të papërmbajtur:
— Gjithmonë ke qenë e pamëshirshme. Thjesht e fshihje mirë.
Tringa e pa drejt e në sy. Për herë të parë që nga divorci, buzët iu ngritën lehtë në një buzëqeshje të qetë:
— Jo. Thjesht pushova së qeni e rehatshme për të tjerët.
Banesa u shit shpejt dhe me një çmim të favorshëm. Me pjesën e saj, Tringa bleu një apartament me dy dhoma në të njëjtën lagje — një strehë të vogël për vete dhe për Hana Hasanin. Arlind Frashëri ishte student, banonte në konvikt, por e dinte se dera e shtëpisë ishte gjithmonë e hapur për të. Madje, pas blerjes, mbetën para për disa rregullime dhe edhe pak kursime për të nesërmen.
Oltiani u zhduk nga jeta e tyre menjëherë pas gjyqit. Vetëm pas një jave telefonoi; zëri i tij ishte i ashpër, i tendosur:
— Po largohem në veri. Gjeta punë atje. Pagesa është dyfish. Do të jetoj atje.
— Në rregull, — u përgjigj Tringa shkurt. — Të uroj fat.
Ai hezitoi një çast:
— Fëmijët…
— Fëmijët rrinë me mua. Mund t’i shohësh kur të duash. Nëse e ndjen nevojën.
Ai nuk e ndjeu. U nis tre ditë më vonë. Dhe pas një jave tjetër, në të njëjtin drejtim u nisën edhe e ëma, Zhaneta Shala, me foshnjën e sapolindur. Para largimit, ish-vjehrra e telefonoi Tringën, e tërbuar:
— Ti na e shkatërrove familjen! Për fajin tënd djali im po ikën në fund të botës!
— Për fajin tim? — Tringa qeshi hidhur. — Jo. Për fajin tuaj. Ju e rritët kështu: egoist, që merr pa dhënë. Tani shkoni pas tij. Jetoni me rrogën e tij, meqë qenka kaq e mirë. Por a e dini çfarë është interesante?
— Çfarë? — pështyu gruaja nga ana tjetër e linjës.
— Atje lart jeta kushton shumë. Shumë më tepër se në Tiranë. Faturat janë marramendëse, ushqimet trefish më shtrenjtë. Dhe pastaj… është ftohtë, errësirë për gjysmën e vitit dhe tmerrësisht bosh. Sidoqoftë, ju uroj fat.
Tringa e mbylli telefonin dhe kurrë më nuk iu përgjigj thirrjeve të asaj gruaje.
Kaluan gjashtë muaj.
Një mëngjes pranvere, Tringa qëndronte pranë dritares së apartamentit të ri, me një filxhan kafeje në dorë. Jashtë, qyteti gumëzhinte: ajri mbante aromë jargavani, zhurma dhe dritë. Hana përgatitej për shkollë, duke kënduar lehtë. Arlindi kishte ardhur fundjavën e kaluar dhe kishte sjellë me vete një vajzë të re — studente, me sy të zgjuar dhe buzëqeshje të ndrojtur.
— Mami, po të prezantoj Donika Toplanën, — kishte thënë ai.
Tringa vuri re mënyrën si i biri e shikonte vajzën: me respekt, me kujdes, pa epërsi. Dhe mendoi se, ndoshta, diçka e kishte bërë siç duhet në rritjen e tij.
Në sallonin e bukurisë, puna po ecte mbarë. Tringa kishte marrë dy vajza praktikante nga kolegji, që ëndërronin të bëheshin manikyre profesioniste. I mësonte me durim, mbrëmjeve, jo vetëm teknikë, por edhe bindjen se jeta mund të ndërtohet me punën tënde, pa u varur nga askush.
Dy ditë më parë i kishte ndodhur diçka e çuditshme. Kishte hyrë rastësisht në një librari. Nuk kishte blerë libra për vete prej kohësh. Aty hasi në një përmbledhje poezish. E hapi pa menduar dhe lexoi:
“Besova se kjo quhej të jetosh. Doli se quhej të durosh.”
Qëndroi mes rafteve dhe qau në heshtje. Sepse ato vargje ishin pasqyra e jetës së saj të dikurshme. E bleu librin, e çoi në shtëpi dhe e la mbi komodinën pranë shtratit.
Mbrëmjen e asaj dite, Hana e pyeti papritur:
— Mami, je e lumtur?
Tringa u mendua gjatë. Nuk kishte burrë. Por as njeri që ta poshtëronte çdo ditë. Kishte një shtëpi të vogël. Por ishte e lirë të lyente muret si të donte, të ftonte kë të dëshironte, ose askënd. Nuk kishte makinë luksoze. Por kishte lirinë të zgjohej çdo mëngjes duke ditur se dita i përkiste asaj.
— Zemra ime, — tha ajo duke e përqafuar, — nuk e di nëse jam e lumtur. Por e di me siguri që tani po jetoj. Vërtet.
Hana u shtrëngua pas saj.
Në atë çast, telefoni vibroi. Mesazh nga Oltian Çuko. I pari pas gjashtë muajsh: “Tringa, gabova. A mund të flasim?”
Ajo e lexoi, pastaj e fshiu pa u përgjigjur.
Një fllad i ngrohtë hyri nga dritarja, lëvizi perdet. Diku poshtë, fëmijë qeshnin. Jeta vazhdonte, e gjallë, këmbëngulëse.
Tringa buzëqeshi. Më në fund kishte mësuar të thoshte “jo”. Një fjalë e vogël, që i kishte hapur një botë të tërë. Një botë ku mund të merrte frymë lirshëm.
E piu kafenë deri në fund dhe buzëqeshi sërish — jo nga zakoni, por sepse ashtu e ndiente.
Dhe kjo ishte mrekullia e vërtetë.
