…djemve të lagjes. Halla, sapo vuri re trishtimin që i rrinte pezull mbi fytyrë, i propozoi të dilnin bashkë që të njihej me moshatarët e zonës. Përpjekja për shoqërim përfundoi keq: më i madh e më trupmadh prej tyre i kërkoi Klajdit telefonin “vetëm për pesë minuta”, dhe kur ai refuzoi, u përpoq t’ia rrëmbente me forcë. Pas asaj përleshjeje, Klajdi vendosi se nuk kishte më asnjë dëshirë të njihte njeri tjetër.
— Antisocial, tamam si i ati yt, — murmuriti Mimoza Basha, kur pa gjurin e tij të çarë e të përgjakur. — Që fëmijë ka qenë gjithnjë në sherr me këdo.
— Nuk jam antisocial! — shpërtheu Klajdi. — Ai u soll keq!
— Po ti, a u solle mirë? — ia ktheu ajo me përbuzje. — Telefoni është veç një copë hekuri. Duhet të dish të ndash gjërat. Shko dhe kërko falje.
— Nuk shkoj!
— Thashë: shko dhe kërko falje!
Atë herë nuk qau. Në vend të lotëve, në kraharor iu ndez një zemërim i nxehtë, i fortë, që i shtrëngoi fytin. Atë çast e kuptoi pse kjo grua jetonte e vetme. Kush do të mund ta donte një njeri kaq të ashpër? As një mace nuk mbante në shtëpi! Me dorën e dridhur shtrëngoi kryqin e vogël në xhep dhe, çuditërisht, një qetësi e papritur iu kthye menjëherë.
Mbrëmjen e po asaj dite, halla foli papritur:
— Librat në raftet e poshtme të dhomës së ndenjjes mund t’i marrësh. Besoj se ka diçka më interesante se komikët e tu.
Klajdi i kishte hedhur prej kohësh sytë nga raftet e vjetra, por s’guxonte t’u afrohej. Një herë kishte zgjatur dorën drejt një libri të trashë me kapak lëkure e zbukurime ari, dhe Mimoza kishte bërtitur aq fort, sa ai ishte mpirë nga frika. Tani, me lejen e dhënë, u zhyt me gëzim mes librave. Syri i ndaloi te një libërth i hollë, i konsumuar nga koha: “Luani, Magjistari dhe Dollapi”.
E lexoi brenda një mbrëmjeje. Bota magjike e Narnisë e përfshiu të tërin dhe, për herë të parë pas shumë muajsh, në shpirtin e tij nuk mbeti vend për lot.
— Halla Mimozë, ka vazhdim? — pyeti me shpresë të nesërmen në mëngjes.
Ajo vështroi kopertinën.
— Duhet të ketë.
— Po ku është? Në cilin raft?
— Nuk e kam, — ia preu shkurt.
Klajdi psherëtiu rëndë.
— Mos psherëti si lokomotivë me avull! Merr një tjetër.
Pa dashur të lutej më, zgjodhi “Tre musketierët”, por libri iu duk i mërzitshëm dhe doli për një shëtitje.
Aty e priste një surprizë. Në pragun e shtëpisë, i mbledhur kruspull, rrinte një mace gjigante, e rraskapitur nga jeta. Njëri sy ishte i mbuluar nga një njollë e bardhë, gëzofi i ngatërruar në lëmsh, veshi i shqyer keq. Megjithatë, në qëndrimin e saj kishte një dinjitet të tillë, sa Klajdi u dashurua menjëherë. Zgjati dorën me kujdes, dhe macja, duke ngushtuar syrin e vetëm, lejoi përkëdheljen dhe iu përgjigj me një murmurimë të ashpër.
— Je i uritur? — e pyeti ai me zë të ulët.
Macja preku pëllëmbën e tij me hundën e lagur.
— Prit pak, do të të sjell diçka.
S’kishte rrugë tjetër veçse t’i drejtohej hallës.
— A mund të marr pak qumësht? Ose një copë sallam?
— Për çfarë të duhet? — pyeti Mimoza me dyshim.
— Për ta ushqyer macen. Është te pragu, e shkreta, është kockë e lëkurë.
Pa thënë gjë, ajo doli jashtë, e pa kafshën dhe rrudhi fytyrën.
— Endacak i ndyrë. Plot sëmundje. Do na sjellë ndonjë tërbim! Ik tutje! — dhe bëri një lëvizje të shpejtë me këmbë, pa e goditur, por mjaftueshëm qartë. Macja fërshëlleu dhe, me qetësi krenare, u zhduk mes shkurreve.
Klajdi e kuptoi se duhej të vepronte fshehurazi. Herën tjetër i solli nga darka e tij një copë pulë të zier. Macja e hëngri me oreks dhe lejoi t’i kruhej pas veshit të shëndoshë.
— Do të të quaj Kapidan, — vendosi Klajdi.
Që nga ajo ditë, kishte një mik. Kalonte orë të tëra me të mbi një trung të vjetër pas kopshtit, i tregonte për librat që lexonte, për frikërat e tij, për mendimet që s’i thoshte dot askujt, madje e pyeste si ta bindte të atin që ta merrte Kapidanin me vete në qytet. Ishte i kujdesshëm dhe halla nuk e zuri kurrë në flagrancë.
Pas disa javësh, duke kërkuar diçka të re për të lexuar, Klajdi zbuloi një grumbull librash të njohur: Clive S. Lewis. “Princi Kaspian”, “Udhëtimi i Anijes së Agimit”… Gati sa nuk brofi nga gëzimi.
— Halla! Këto janë vazhdimi! — vrapoi në kuzhinë me librat në duar.
Mimoza ngriti supet, duke përzier reçelin në legen.
— Po, more. I doje. I porosita me postë, erdhën dje.
I dehur nga gëzimi, Klajdi u hodh përpara dhe e përqafoi nga mesi, duke mbështetur faqen në përparësen e ashpër.
— Faleminderit! Je më e mira!
Ajo u ngurtësua, sikur ta kishte kapur rryma. Pastaj u shkëput me vrull, si nga zjarri. Fytyra iu bë gur.
— Mos u ngjit! Shko lexo.
Ishte krejt e pakuptueshme.
I zhytur në librat e rinj, për dy ditë Klajdi e harroi Kapidanin. Vetëm kur nisi një shi i ftohtë e i pandërprerë, iu kujtua. “I shkreti Kapidan,” mendoi me ankth. “Do laget e do sëmuret.” Dhe, si për t’iu përgjigjur mendimit, nga pragu u dëgjua një mjaullimë e gjatë, ankuese.
— Halla Mimozë, a mund të hyjë brenda? Qoftë edhe në korridor, të lutem! Do laget!
Ai priste refuzim, britmë, zemërim. Por ajo, pa e parë, psherëtiu rëndë.
— Mirë. Vetëm të mos sillet kuturu. Dhe mos qaj pastaj nëse ngordh.
Një të ftohtë i përshkoi trupin Klajdit. Fjalët tingëlluan si ogur i keq. Megjithatë dera u hap. Kapidani, i lagur deri në palcë, hyri brenda dhe u mbështoll top mbi një qilim të vjetër.
Që nga ajo ditë, macja jetoi në shtëpi si një mysafir i padeklaruar, por i toleruar. Sillet çuditërisht i sjellshëm: nuk ngjitej mbi tavolinë, nuk gërvishte mobiljet, rrinte pranë këmbëve të Klajdit ose ngrohej te soba. Djali vuri re edhe diçka tjetër: byrekët tani ishin vetëm me patate. Asnjëherë me vezë.
Halla mërmëriste, i hidhte shikime të vrazhda Kapidanit, por Klajdi ishte në qiellin e shtatë. Dhe një ditë pa një skenë të pabesueshme: Mimoza Basha, duke menduar se nuk e shihte askush, këputi një copë sallami nga buka e saj dhe ia hodhi Kapidanit, duke murmuritur: “Na, ha pak…”