– Çfarë keni bërë kështu, pa pikë turpi! – bërtiti vjehrra, duke tundur para fytyrës së djalit dhe nuses një tufë të trashë faturash të papaguara. – Ua dhashë banesën gati në pjatë dhe ju… po kjo çfarë është?
– Asgjë e jashtëzakonshme, mami. Janë thjesht borxhe, – u përgjigj me qetësi Dashamir Qafoku.
– E shoh edhe vetë! Por nuk po e kuptoj pse dreqin nuk i keni shlyer?
– Na kanë dalë nga mendja, – tha ai pa asnjë shenjë shqetësimi, duke ngritur supet me të njëjtin gjest që e ëma kishte bërë muaj më parë, gjest të cilin ai e imitonte me saktësi të çuditshme.
Pa thënë asnjë fjalë tjetër, Kujtesa Çela u ul rëndë në divan dhe vuri dorën mbi kraharor, sikur po i merrej fryma.
Xhoana Tahiri mbeti e shtangur nga qetësia e burrit. Vetë mezi po merrte frymë, e jo më të gjente guximin të fuste një fjalë në atë debat. Që nga dita e parë e njohjes, vjehrra i kishte futur frikë.
– Ju! Pa fe, pa shpirt! – shpërtheu gruaja. – Për ju kam bërë aq shumë, ndërsa ju më shpërbleni kështu? Mosmirënjohës! Të drejtë kishte nëna ime kur më lutej të të lija në jetimore. Duhej ta kisha dëgjuar!
– Mos u mërzit, – tha Dashamiri me një qetësi therëse. – Ke një mundësi të rrallë për të shijuar vetminë. Sendet i kemi mbledhur prej kohësh, kanë mbetur vetëm ca gjëra të vogla. Për shembull, divanin vendosëm ta lëmë dhuratë për ty.
– Nuk dua asgjë nga ju! – bërtiti Kujtesa pas tyre, ndërsa Dashamiri e nxirrte Xhoanën nga ajo banesë që për të ishte shndërruar në një vend të huaj, ashtu si edhe njeriu që, megjithëse i lidhur me gjak, i dukej tashmë krejt i panjohur.
Nëna e Dashamirit, Kujtesa Çela, kishte pasur një jetë me shumë fat, madje shpeshherë tepër të madh. Ajo tregonte me kënaqësi për fitore të majme në llotari, njohje të rastësishme që i kishin hapur dyer dhe për burra të pasur që ishin interesuar për të. Vetëm një herë nuk i kishte ecur: kur u përpoq të mbante pranë vetes një shok studimesh të pasur duke mbetur shtatzënë, por prindërit e tij e larguan jashtë shtetit dhe i ndaluan çdo kontakt me të. Megjithatë, fati i buzëqeshi sërish shpejt. Vetëm disa javë më vonë, ajo njohu një mjek të ri në konsultore, i cili jo vetëm që e ndoqi gjatë shtatzënisë dhe e ndihmoi në lindje, por u bë edhe një baba i përkushtuar për djalin e saj, duke e rritur si të ishte i tij.
Fatkeqësisht, shëndeti i burrit nuk ishte i fortë dhe ai u nda nga jeta para se Dashamiri të mbaronte shkollën e mesme. Kujtesës i mbetën dy banesa: ajo ku kishin jetuar bashkë dhe një garsoniere e vogël ku dikur kishte banuar vjehrra. Ndërkohë që i biri studionte në një qytet tjetër, garsonieren ajo e jepte me qira studentëve, duke siguruar një të ardhur shtesë të mirë. Riparime nuk u bënë kurrë, ndaj banesa u amortizua gradualisht dhe, pas ca vitesh, nuk u pëlqente më as studentëve të rinj, të cilët zakonisht pranonin çdo kusht vetëm për një qira më të lirë. Kështu, apartamenti mbeti bosh, derisa Dashamiri, tashmë i rritur, vendosi ta rikthente në jetë dhe të vendosej aty me të dashurën.
– Dashamir, mos vallë do të gjejmë ndonjë kufomë këtu? – pyeti Xhoana me frikë, sapo hynë për herë të parë në apartamentin që kishte vite pa u hapur.
– Nuk e di, – buzëqeshi ai, duke kaluar mbi një grumbull sendesh të vjetra të shpërndara në dysheme. – Unë s’kam qenë kurrë këtu. Gjyshja vdiq kur isha shumë i vogël, babait s’i duhej banesa. Thjesht paguanin shpenzimet. Kur u nda edhe ai nga jeta, mamaja vendosi ta jepte me qira që të mos mblidheshin borxhet. Vetë s’kishte dëshirë të shpenzonte para kot.
– Dhe mendon se ne mund ta bëjmë këtë vend të banueshëm? – dyshoi ajo. – Nuk do të ishte më e lehtë ta shisnim dhe të merrnim me qira diçka më të rregullt?
– Jo domosdoshmërisht. Është zonë e mirë, më afër punës për të dy. Nuk është aq keq sa duket. Fundjavën do të sjell shokët, do të heqim gjithë plehrat, do të flakim gjithçka që s’rregullohet. Pastaj shohim nëse ia dalim ta rregullojmë me shpenzime minimale.
Pas një jave, Dashamiri u detyrua ta pranonte realitetin: loja nuk vlente qirinë. Banesa ishte aq e shkatërruar, sa kërkonte investime që ata nuk kishin mundësi t’i përballonin.
– Mami, më vjen keq, por do të heqim dorë nga ideja jote, – i tha ai Kujtesës. – Do të marrim me qira një studio pranë punës.
– Pse kështu? – u habit ajo.
– Xhoana nuk dëshiron të jetojë aty. Thotë se kërkon shumë para. Dhe ne ende s’jemi të martuar, – u shpreh sinqerisht Dashamiri.
– Atëherë mos jetoni bashkë aty. Le të qëndrojë ajo në shtëpinë e vet, ndërsa ti vendosesh në apartament. Ndërkohë e rregullon. Kur të vendosni të martoheni, do ta keni gati folenë familjare.
– Por ne duam të jetojmë bashkë që tani, – këmbënguli ai. – Të njihemi më mirë në përditshmëri, ta provojmë jetën së bashku.
– Çfarë zakonesh të turpshme! – shpërtheu Kujtesa. – Të jetosh para martesës është marrëzi. Jeta e përditshme do t’ju lodhë dhe s’do të martoheni kurrë!
Në fjalët e saj kishte një grimë arsyeje. Për më tepër, apartamenti, herët a vonë, do të kërkonte rregullim. Nëse punohej gradualisht, deri në dasmë mund të ishte gati. Dashamiri ishte i bindur se Xhoana ishte ajo e duhura, e vetmja, ndaj ishte gati të priste.
– Mirë, – tha më në fund. – Do të flas me Xhoanën dhe do të vendosim si të veprojmë.
– Kjo më pëlqen, – u përgjigj nëna e kënaqur.
Kështu, biseda u mbyll për momentin, ndërsa në mendjen e Dashamirit po merrte formë një plan që do ta shtynte të niste punimet, edhe pse e dinte se rruga përpara nuk do të ishte aspak e lehtë.