Ai Vit i Ri mbeti i gdhendur në kujtesën e Teuta Toplanës si një përrallë e shtrembër, e errët, ku ajo nuk ishte aspak Hirushja e shpëtuar në fund, por një send i pavlerë, i mbuluar nga pluhuri, që dikush e kishte harruar në një cep të shtëpisë.
Si zakonisht, festa u organizua në banesën e Luljeta Hysës. Tryeza ishte e mbushur plot e përplot, aq sa dukej sikur tavolina mezi e mbante peshën e sallatave, mishrave dhe pjatave të stolisura me kujdes. Këtë Luljeta dinte ta bënte mirë. Por edhe Teuta nuk mbetej pas: kishte gatuar, kishte shërbyer, kishte larë enë e kishte buzëqeshur me zor, duke bërë sikur mezi priste të hante sallatën ruse, ndonëse mbledhjet familjare i kishin ardhur në majë të hundës.
Krenar Mullisi, bashkëshorti i saj, rrinte i rehatuar në krye të tavolinës, i kënaqur me botën. Ç’i duhej më shumë? Ngrohtësi, drita, nëna pranë, gruaja e rregulluar bukur, vajza afër. Një tablo e përkryer familjare. Që Luljeta po e shponte Teutën me shikime therëse, të ftohta si brisk, dhe që ajo ndihej si në provim përballë komisionit – kjo për Krenarin thjesht nuk ekzistonte. Ai dukej sikur kishte vendosur syze që filtronin çdo gjë negative.
Pastaj erdhi çasti kulmor. Ora shënoi mesnatën, gotat u përplasën, shampanja u derdh dhe urimet mbaruan. Luljeta Hysa, që shkëlqente nga kënaqësia, nisi ceremoninë e dhuratave.
— Hajde, fëmijët e mi! — shpalli ajo me zë të lartë. — Gëzuar dhe paçi mbarësi! Dhe sigurisht, pa dhurata s’ka festë!
Filloi me Krenarin. Atij i dorëzoi një orë të shtrenjtë.
— Ti je shtylla e shtëpisë, Krenari im. Duhet të dukesh serioz!
Ai u ndriçua nga gëzimi, e përqafoi të ëmën dhe e puthi në faqe.
Më pas radha i erdhi djalit të madh dhe bashkëshortes së tij, Vesa Shalës. Asaj iu dhuruan një palë vathë floriri.
— Vesa, ti nuk je thjesht nusja ime, je si vajza ime! Je gjak i gjakut tim! — tha Luljeta me një ngrohtësi të tepruar, duke e shtrënguar në krahë.
Teutës iu mblodh nofulla nga inati.
Diella Kryeziu mori një kuti gjigante me lodra ndërtimi dhe shpërtheu nga hareja.
Teuta qëndronte në këmbë, me buzëqeshje të ngrirë. Ajo i kishte blerë Krenarit setin për rroje që ai kishte përmendur prej kohësh. Luljetës i kishte marrë një mbulesë tavoline të shtrenjtë, të qëndisur me dorë, për të cilën ajo kishte folur gjithë vjeshtën.
Kur të gjitha paketat u shpërndanë, Luljeta ndaloi. Sytë e të gjithëve u drejtuan nga ajo. Ngadalë, me një lëvizje të qëllimshme, u kthye nga Teuta. Në shikimin e saj nuk kishte asnjë grimë feste.
— Teuta? Pse rri në këmbë si roje? Çfarë pret? — pyeti me një buzëqeshje tallëse.
Teuta përpiqej të mos e humbiste qetësinë.
— Luljeta Hysa… sigurisht që pres, — tha me një të qeshur të sforcuar.
Dhe atëherë ndodhi ajo që e copëtoi përbrenda. Luljeta vendosi gotën bosh mbi tavolinë, rregulloi flokët dhe shpalli me zë të fortë, që ta dëgjonin të gjithë:
— Për ty, Teuta, nuk ka dhuratë. As mos prit.
Ra një heshtje e rëndë. Dëgjoheshin vetëm flluskat e shampanjës që shpërthenin në gota. Krenari kollitej, duke bërë sikur ishte mbytur me një kafshatë.
Teuta ndjeu sikur dikush e kishte goditur me thikë, jo një herë, por disa herë radhazi.
— Më falni… nuk e kuptova, — pëshpëriti ajo me vështirësi.
Luljeta e shijonte çdo sekondë të atij poshtërimi.
— Çfarë ka për të kuptuar? Ti për mua je askush. Je vetëm gruaja e Krenarit. Nuk je familje gjaku. Kjo festë është për të mitë, për njerëzit e mi. Vesa është vajza ime. Ti thjesht jeton me ne. Nuk kam pse shpenzoj për ty. Nusja nuk është farefis.
Goditja ishte e drejtpërdrejtë, në mes të kraharorit. Teuta ndjeu sikur ajri iu mpiks në mushkëri dhe një nxehtësi e hidhur po i ngjitej drejt fytyrës, ndërsa brenda saj diçka filloi të çahej me një krismë të heshtur.