— Çfarë janë këto shapka në korridor? — Donika Qafoku mbeti në prag, pa i hequr ende këpucët, dhe nguli sytë mbi ato sandale të konsumuara, blu të zbehta si boja e një gardhi të lënë pas dore prej vitesh. Nuk ishin të sajat. Dhe, padyshim, as të Ilir Canit.
— Ka qenë mami këtu, — erdhi zëri i Ilirit nga kuzhina. I rrafshët, i sheshtë si çarçaf i sapohekurosur. Asnjë grimë habie, asnjë ndjenjë faji. Gjithçka e vendosur sipas një plani të padukshëm — vetëm se nuk dihej i kujt ishte ai plan.
Donika e uli çantën me kujdes, hoqi pallton ngadalë. Zemra nuk i rrihte më nga tri ndalesat e autobusit nën shi dhe as nga ajri i rëndë i furgonit me radion që gërhiste pa pushim. Ishte një tjetër ndjesi, e ngjitshme dhe e pakëndshme, që po i shtrëngonte kraharorin. Ajo e njihte shumë mirë atë ton të qetë të të shoqit: Iliri fliste kështu vetëm kur fshihte diçka. Ose kur bënte sikur çdo gjë ishte në rregull.
— Erdhi kot? — hyri në kuzhinë, duke e parë drejt. — Për një filxhan çaj dhe muhabet?
Iliri ishte ulur me pizhame, megjithëse ora shënonte vetëm shtatë të mbrëmjes. Fytyra e tij dukej e largët, si e një njeriu që s’ka lidhje me atë që po ndodh. Sytë i lëviznin pa pushim, ndërsa luga përplasej lehtë pas filxhanit. Shenjë e njohur: tani do të thoshte një gënjeshtër, por me kujdes.
— U ulëm pak, folëm. Ti vonohesh zakonisht, s’e dija kur do ktheheshe.
— Po, sigurisht, — Donika mbushi filxhanin e saj dhe vuri re se duart i dridheshin lehtë. — Sot pata mbledhje deri në nëntë. Gjithë ditën në këmbë. As nuk e more mundimin të pyesje. Një telefonatë do mjaftonte.
— Po ti vetë the të mos të shqetësoj. Punë është punë… — mërmëriti ai, pa e ngritur shikimin.
Ajo u ul përballë dhe heshti. E vështronte teksa shtirej sikur po shijonte qetësinë e mbrëmjes. Brenda saj, diçka po ziente pa zhurmë. Donika e njihte mirë Ilirin: kur ai fillonte të dredhonte fjalët, pas tyre vinte një varg i gjatë arsyetimesh të rreme.
— Më thuaj hapur, Ilir. Pse vjen ajo këtu? Nuk besoj se bëhet fjalë vetëm për çaj.
— Ç’ka këtu për t’u çuditur? Është vetëm, pensioni i saj mezi mjafton. Erdhi, ndenjëm pak. Çdo nënë ka djalin e vet.
— Djemtë u përkasin nënave, Ilir. Por nënat nuk hyjnë me shapka në mes të shtëpisë së dy njerëzve që jetojnë bashkë. Ne ramë dakord: pa vizita të shpeshta. Sidomos nga ata që kontrollojnë sendet e të tjerëve.
— Po fillon prapë. E tepron. Mami është njeri i mirë, thjesht ka mënyrën e vet. Do që gjithçka të jetë “si duhet”.
— “Si duhet” do të thotë të më rregullojë të brendshmet në dollap? Të fusë krehërat në dollapin e ilaçeve? Apo të më quajë “ajo e jotja”, sikur të jem punonjëse me turn?
Iliri psherëtiu thellë. Nga jashtë u dëgjua lehja e qenit të komshiut, duke e bërë edhe më të çuditshme këtë mbrëmje: shapka të huaja, një burrë me pizhame që shtirej indiferent dhe ndjesia se shtëpia nuk ishte më krejtësisht e tyre.
— Mirë, mos u nxeh, — tha më në fund. — Ajo hodhi një ide… për apartamentin.
— Çfarë ideje?
Ra heshtje. Zhurma e ajrit në radiator dukej si fëshfërimë e padurueshme.
— Ne kemi kursyer… bashkë. Por ndoshta mund ta regjistrojmë banesën në emër të mamit. Përkohësisht. Ajo do të jetojë këtu, ne do ta ndihmojmë, pastaj na e kalon sërish.
Donika e pa e ngrirë.
— Je në vete?
— Mos bërtit. Asaj do t’i jepte siguri. Qiraja e lodh. Komshija e saj, Gerda Nushi, i nxin jetën…
— Thuaje më mirë: a keni firmosur diçka, apo jo ende?
Ai heshti. Fërkoi urën e hundës dhe u ngrit nga karrigia.
— Flasim më vonë. Jam i lodhur.
— Ndërsa unë qenkam plot energji? — tha ajo me ironi. — Ke vendosur të më heqësh qafe, Ilir?
Ai qëndroi i përkulur, si nxënës që ka harruar detyrat.
— Po mendoj për mamin…
— E unë çfarë jam për ty? Kuzhiniere e mensës së fabrikës?
Iliri u kthye nga dritarja, duke shmangur sytë e saj. Dhe në atë çast, Donika papritur e ndjeu se po afrohej një moment kur gjithçka do të duhej thënë hapur, pa asnjë maskë.