Njeriu që duhej të ishte mbështetja ime, kështjella ime. Por në sytë e tij nuk pashë as mbrojtje, as përkrahje. Vetëm frikë dhe dëshirën për t’i mbyllur gojën sa më shpejt të dyjave.
Bardha Shehu e vuri re e para. Vështrimi i saj, që sapo më parë ishte plot tërbim drejtuar nga unë, u zbut, duke u kthyer në një shprehje të lënduar e vuajtëse. Ajo i ndërroi regjistrat me mjeshtëri.
— Kastriot Kola, më në fund! — zëri i saj u drodh, duke shtirur dobësi. — Vetëm dëgjo çfarë po më thotë gruaja jote! Del që ajo e konsideron gjithë familjen time parazitë! Jam thjesht e shokuar!
Kastriot Kola u step, hodhi një hap të pasigurt drejt sallonit. I shmangej shikimit tim; vëmendja e tij ishte e përqendruar tërësisht te e ëma. Dukej si një djalosh i zënë në faj nga drejtori dhe mësuesja njëkohësisht.
— Mami, qetësohu, të lutem, — zëri i tij ishte i ngjirur dhe fajtor. — Mos u nervozo kështu. Le ta diskutojmë gjithçka qetësisht.
— Ta diskutojmë? — nuk durova dot. Kjo fjalë qëndroi pezull në ajër, e hidhur dhe hipokrite. — Prej pesë vitesh ne “diskutojmë” në të njëjtën mënyrë: nëna jote kërkon, ne japim. Ku është këtu diskutimi, Kastriot Kola?
Ai më pa dhe në sytë e tij shkëlqeu një nervozizëm i shpejtë. Unë po ia prishja përpjekjen për ta shuar shpejt skandalin, për ta kthyer gjithçka në rrjedhën e zakonshme, të rehatshme për të.
— Elvana Imeri, mjaft më, — e tha me lodhje, duke kaluar dorën nëpër flokë. — Mos e përkeqëso. Mami nuk e kishte ashtu. Thjesht shpjegoja si qëndron puna. Me punën, me transfertat…
Ai po përpiqej të më kthente në një tampon, në një përkthyese që duhej t’i shpjegonte së ëmës pse buxheti i saj personal ishte lëkundur papritur. M’u drodh trupi nga kjo frikacakëri.
— Të shpjegoj çfarë? — zëri im u forcua dhe vetë u çudita nga vendosmëria e tij. — Që nuk dua më dhe nuk do të mbaj më familjarët e tu të rritur e plotësisht të aftë për punë? Që jam lodhur nga kjo skllavëri e përjetshme?
Bardha Shehu shpërtheu sërish; dobësia e saj e shtirur u zhduk pa lënë gjurmë. Ajo u ngrit me vrull nga divani, duke iu drejtuar tashmë jo mua, por të birit, si një gjykatës.
— E dëgjon? E dëgjon si flet për familjen tënde? “Familjarët e tu”! Po vetë ajo çfarë është? Hyri në familjen tonë dhe sillet si e huaj! Duhet të jetë mirënjohëse që ne e kemi pranuar ashtu siç është!
Ky “ashtu” mbeti pezull në ajër, i rëndë dhe plot nënkuptime. Me të gjitha të metat e mia, me prejardhjen time jo ideale, me punën time tepër të pavarur. Mirënjohje për vetë mundësinë për t’u shërbyer atyre.
Kastriot Kola mbeti i ngrirë në pavendosmëri. I shihte faqet e mia që digjeshin dhe grushtet e shtrënguara. Shihte vështrimin sundues e kërkues të së ëmës. Lëkundej mes nesh dhe ishte e qartë se cila anë peshonte më shumë. Jo e vërteta, jo drejtësia, por zakoni i bindjes, frika për të mos e mërzitur mamanë.
— Mami, mjaft tani, — pëshpëriti sërish, por zërit i mungonte forca. Ishte një lutje, jo një kërkesë. — Elvana Imeri, thuaji diçka normale…
Në fjalët e tij dëgjova jo përkrahje, por tradhti. Ai nuk u vendos pranë meje. Ai u vendos mes nesh, duke u përpjekur të na qetësonte të dyjave, vetëm që skandali të mos shpërthente. Në atë çast e kuptova gjithë thellësinë e humnerës ku po rrëshqiste martesa jonë. Unë isha aty poshtë, e vetme. Ndërsa ai — lart, me mamanë, duke hedhur poshtë fjalë bindëse: “Bëhu e zgjuar, mos e përkeqëso, lësho pe”.
E shikoja atë, këtë burrë të rritur që nuk gjente dot forcën të mbronte gruan e tij dhe zgjedhjen e tij, dhe ndjeja se si mbetjet e fundit të dashurisë dhe respektit tonë shpërbëheshin pa zhurmë në ajrin e mëngjesit, të helmuar nga skandali.
Fjalët e Bardha Shehut qëndruan pezull në ajër si një mjegull helmuese. “Të jesh mirënjohëse që të pranuam.” Dukej sikur këto fjalë duhej të më plagosnin thellë, por në vend të kësaj u bënë çelësi që hapi një derë të mbyllur prej kohësh brenda meje. I gjithë tërbimi, i gjithë poshtërimi i grumbulluar ndër vite, u tërhoqën papritur, duke u zëvendësuar nga një qetësi e akullt. E ktheva vështrimin nga fytyra e tërbuar e Bardha Shehut te fytyra e frikësuar e Kastriot Kola-s dhe në kujtesën time, si në ekran, doli në pah skena që na kishte sjellë të gjithëve në këtë përballje të mëngjesit.
Ishte pak më shumë se një muaj më parë. Mbrëmje e vonë. Isha ulur në po këtë divan, duke shtrënguar telefonin me gishta që më dridheshin, nga i cili sapo kishte tingëlluar zëri i frikshëm i mjekut, si një dënim. Te Luljeta Peshkatari kishin zbuluar një problem serioz me zemrën. Nevojitej operacion, urgjent dhe i shtrenjtë. Shuma ishte e papërballueshme për kursimet e mia modeste, por krejt e realizueshme nëse bashkonim paratë tona të përbashkëta me Kastriot Kola-n.
Më kujtohet si hyri ai në sallon, i lodhur pas ditës së punës. Unë, thuajse pa marrë frymë, i tregova lajmin, zëri më dridhej e më binte në pëshpëritje. I fola për mamanë, për rreziqet, për nevojën për të gjetur menjëherë para.
— Ne mundemi, apo jo, Kastriot Kola? — e pyeta, duke e parë me shpresë, duke besuar se do të ishte mbështetja ime në atë çast të tmerrshëm. — Është mama…
Ai dëgjoi në heshtje, fytyra i mbeti e palëvizshme. Pastaj psherëtiu rëndë dhe iu afrua dritares, duke parë qytetin që errësohej.
— Elvana Imeri, e kuptoj, është e vështirë, — nisi ai ngadalë, duke zgjedhur fjalët. — Por tani nuk është koha e duhur. Edhe ne kemi detyrime.
Nuk u besoja veshëve.
— Çfarë detyrimesh? — pëshpërita. — Çfarë detyrimesh mund të jenë më të rëndësishme se jeta e Luljeta Peshkatari-t?
Ai u kthye dhe në sytë e tij nuk pashë asnjë grimë dhembshurie, vetëm bezdi dhe nervozizëm.
— Mos e dramatizo. Nuk bëhet fjalë për jetë a vdekje, por për një operacion. Ka radhë, mund të presë. Ndërkohë, vëllait po i nis një projekt i ri, i duhen me urgjencë investime. Ky është shansi ynë për të kaluar në një nivel tjetër në të ardhmen. Projektet tona janë prioritet, e kupton edhe ti.
Fjalët e tij tingëlluan aq të qeta e racionale, sikur po diskutonim jo jetën e një njeriu, por blerjen e një mobiljeje të re. “Projektet tona”. Me këto fjalë nënkuptoheshin gjithmonë interesat e familjes së tij — nëna, vëllai, të afërmit e shumtë. Luljeta Peshkatari, dhimbja ime, frika ime — të gjitha këto ishin të huaja, jashtë rrethit të “tanëve”.
Atë mbrëmje diçka brenda meje u thye. Përfundimisht dhe pa kthim. E shikoja këtë burrë, bashkëshortin tim, dhe nuk e njihja më. E kuptova se unë dhe familja ime për të nuk ishim askush. Thjesht një shtesë e jetës së tij, një burim resursesh që nuk duhet të ketë probleme dhe nevoja të veta.
Nuk bërtita, nuk qava. Thjesht u ngrita dhe dola nga dhoma. Ndërsa të nesërmen shkova te shefi dhe dorëzova kërkesën për largim nga puna. Pastaj shkova në bankë dhe anulova të gjitha transfertat automatike në llogaritë e të afërmve të tij. E kuptova: nëse nuk filloja të kurseja për veten dhe për Luljeta Peshkatari-n tani, një ditë do të përballesha me një zgjedhje edhe më të frikshme. Dhe do të mbetesha vetëm.
Dhe tani, duke e parë atë të qëndronte mes meje dhe së ëmës, u ktheva nga ai kujtim në të tashmen. Ftohtësia brenda meje u shndërrua në një vendosmëri të qartë, të mprehtë.
— Të shpjegoj? — përsërita fjalën e tij, dhe zëri im tingëlloi çuditërisht i qetë dhe i kthjellët. — Mund të shpjegoj. Por vetëm një gjë. Jam lodhur duke qenë një portofol me këmbë. Për ju. Për familjen tënde. Dhe nuk do të jem më.
Heshtja që pasoi fjalët e mia ishte shurdhuese. Zgjati vetëm disa sekonda, por dukej si përjetësi. Pashë si fytyra e Bardha Shehut ngjyrosej ngadalë, si hekur i skuqur, me një të kuqe të errët. Sytë iu ngushtuan në dy vija, ku vallëzonin djaj të tërbimit dhe mosbesimit. Dukej sikur fizikisht nuk ishte në gjendje ta përtypte atë që sapo kishte dëgjuar.
Kastriot Kola qëndronte si i gozhduar, me gojën pak të hapur. Më shikonte jo me zemërim, por me një lloj frike shtazore, sikur sapo kisha ndezur fitilin e një bombe për të cilën ai e dinte se ekzistonte, por shpresonte të mos shpërthente kurrë.
— Çfarë?! — nuk ishte pyetje, por një ulërimë e fortë që shpërtheu nga kraharori i Bardha Shehut. Ajo hodhi një hap drejt meje; gishti i saj me manikyr të përkryer u drejtua nga unë si një stilet.