Mëngjesi i së shtunës shpërtheu me zhurmë. Ende isha e strukur nën jorgan, kur nga kuzhina u dëgjua përplasja e një tigani dhe një sharje e mbytur e Ilirit. Ai kishte zakon të çohej përpara meje në fundjavë, me bindjen e palëkundur se dita e pushimit ishte për punë të grumbulluara, jo për t’u shtrirë kot në krevat.
— Ina, a po vjen? — thirri nga kuzhina. — Mëngjesi po ftohet!
U shtriva edhe pak, pastaj, me keqardhje, dola nga ngrohtësia e batanijes. Jashtë binte një shi i imët maji, qielli ishte mbuluar me një gri të rëndë. Ideja për të veshur çizmet e gomës e për të shkuar në shtëpinë e fshatit më dukej e tmerrshme, por kishim rënë dakord që këtë fundjavë të nisnim mbjelljet.
Kur hyra në kuzhinë, më priste një pamje e pazakontë. Iliri qëndronte para sobës, i veshur me përparësen time me lule, dhe dukej çuditërisht i tensionuar. Kishte përgatitur sanduiçe dhe kishte mbushur dy filxhanë me kafe.
— Ulu, ha diçka, do na duhet energji sot, — tha duke më shtyrë pjatën përpara. — Kemi punë serioze.
U ula dhe e vështrova me dyshim. Zakonisht të shtunave ai më qortonte se vonohesha shumë, ndërsa sot kishte përgatitur mëngjesin vetë. Diçka nuk përputhej.
— Çfarë pune? Po bie shi, — thashë duke pirë kafen. — Pse të mos shkojmë nesër? Doja të ndalesha edhe te mami sot.
Iliri hezitoi, luajti me lugën dhe e vendosi mbi tavolinë.
— Jo, Ina, sot duhet patjetër. Mendova se ka ardhur koha të merremi me kopshtin. Luleshtrydhet po prishen, barërat duhet të kenë pushtuar gjithçka. Nëse nuk merremi tani, më vonë s’do dalë gjë.
Fliste si të recitonte një tekst të mësuar përmendësh dhe nuk më shikonte në sy, por nga dritarja.
— Ilir, ç’ke? — e shtyva filxhanin mënjanë. — Ne shkojmë gjithmonë bashkë. Pse kjo ngutje? Ke ndonjë plan për mbrëmjen?
— Çfarë planesh? — u ngrit befas dhe u kthye me shpinë nga unë. — Kam shumë punë. Duhet të dorëzoj një raport të hënën. E llogarita, nëse ikim të dy, s’do ia dal. Ti pse të rrish këtu? Shko merr ajër të pastër, duket se po ndalet shiu. Të marr në telefon në darkë.
Fjalët i rridhnin shpejt, tepër të rregullta. Si një fjalim i përgatitur.
— Do më marrësh në darkë? — përsërita. — Po më thua seriozisht të shkoj vetëm, të mbaj kovët e të gërmoj në baltë, ndërsa ti do rrish rehat këtu?
— Ina, mos fillo tani, — u kthye me një shprehje të njohur bezdie. — Punoj për familjen. E ti gjithsesi e do kopshtarinë. Të pëlqen.
Më pëlqente, po kur ishim bashkë. Kur ai hapte brazdat e unë ujisja, kur ndiznim skarën e qeshnim. Jo të rrija vetëm, nën shi, në një shtëpi të zbrazët.
— Nuk dua të shkoj vetëm, — thashë me vendosmëri. — Të shkojmë nesër, ose merr një ditë leje.
— Ina, — zëri iu bë i fortë, — vendimin e kam marrë. Makina është gati, çanta jote është bërë. Mos bëjmë skenë. Jam i lodhur nga java, më duhet qetësi për të punuar. Ti shko, rregullo pak, dhe të dielën në mbrëmje vij të të marr.
E vështrova gjatë. Ai shmangu sytë dhe filloi të fshinte sobën që tashmë ishte e pastër. Diçka nuk shkonte.
Në atë çast, telefoni më ra në çantë. Ishte Bora.
— Hej, — u përgjigja pa ia ndarë sytë Ilirit.
— Ina, ç’po bën sot? Dalim në qytet? Ka një komedi të re, do na bëjë të harrojmë hallet, — foli ajo me entuziazëm.
— Mendoj se po shkoj në shtëpinë e fshatit, — thashë me kujdes.
— Çfarë? Në këtë shi? Je në vete? E vetme? Mbaj mend ç’komshi keni atje. Mos harro se vitin e kaluar na hynë dhitë në oborr. E ti vetëm?
— Ka gardh të lartë, — u përpoqa ta qetësoja, por fjalët e saj më trazuan.
— Po burri yt?
— Ka punë, — thashë shkurt.
— Punë, po… — psherëtiu Bora. — Mirë, kujdesu për veten. Nëse ndodh diçka, më telefono menjëherë.
Mbylla telefonin. Iliri u kthye:
— Bora? Ç’donte?
— Më ftoi në kinema. I thashë që kemi plane në fshat.
Ai u duk sikur mori frymë lirisht.
— Mirë bëre. Ajo vetëm bredh. Ne kemi punë. Hajde, bëhu gati.
Gjysmë ore më vonë isha te dera, me xhinse të vjetra, xhaketë, çizmet në dorë. Iliri më puthi lehtë në faqe.
— I more çelësat?
— Po, i kam.
— Mirë… — murmuriti. — Shko me kujdes. Do të të marr në telefon.
Dola në korridor. Ai e mbylli derën pothuajse menjëherë, pa pritur të hyja në ashensor. E çuditshme.
Rruga deri në shtëpinë tonë pranë pyllit zgjaste rreth një orë. Shiu herë forcohej, herë zbehej. Mendja më rrotullohej rreth bisedës së mëngjesit. Pse gjithë ajo sforco? Pse ajo buzëqeshje e shtirur?
E telefonova në altoparlant.
— Çfarë ka, Ina? Harrove gjë? — zëri i tij ishte i tendosur, me zhurma në sfond.
— Jo. Thjesht po të pyes: ç’po ndodh? Je i çuditshëm sot.
— Asgjë. Je nisur? Flasim më vonë, më thërrasin nga puna.
Dhe e mbylli.
Kur arrita, përshëndeta rojën në hyrje dhe vazhdova në rrugicën me baltë drejt oborrit tonë. Shtëpia ishte në fund, pranë pyllit. E kishim blerë tre vite më parë, e kishim rregulluar me mund e para. Ishte krenaria ime.
Frenova para portës dhe zbrita nën shiun e imët. U ngriva. Në portë varej një dry tjetër. I ri, me shkëlqim. I yni nuk ishte.
U afrova, duke menduar se ndoshta po gabohesha. Nxora çelësin. Nuk rrotullohej. Dry i huaj.
Zemra më rrahu fort. Shkova te porta e vogël anësore. Aty ishte dryni ynë i vjetër. E hapa me nxitim dhe hyra.
Oborri ishte i rregulluar në mënyrë të përkryer. Shumë më tepër se zakonisht. Shkurret e rrushit ishin krasitur. Në litar varej rroba e tharë. E huaj. Çarçafë të zbehur, bluza të vjetra, të brendshme me lule që s’i kisha parë kurrë.
U afrova te dera. Nuk ishte e mbyllur.
Në korridor vinte erë supe dhe duhani. Në raftet e mia kishte enë që nuk i njihja. Kavanozi im i drithit ishte shtyrë mënjanë, pranë kishte makarona të lira.
Hapa derën e kuzhinës.
Në tavolinën time rrinin dy gra. Njëra e moshuar, e mbushur, me flokë të thinjur të lidhur topuz dhe sy të vegjël e të mprehtë. Tjetra pak më e re, me të njëjtin vështrim depërtues. Në sobën time ziente çajniku.
E moshuara u kthye nga zhurma e derës dhe më pa drejt në sy. Heshtje.
— Përshëndetje… — nxora me vështirësi. — Kush jeni ju?
Ajo u buzëqesh, një buzëqeshje e ëmbël në dukje, por e rreme.
— Ina, paske ardhur! — tha duke u ngritur. — Unë dhe Fatimja po pimë çaj. Sa bukur këtu! Iliri na tha se do vije sot. Po të prisnim.
Iliri… e dinte?
Fatimja më vështroi mbi syze, pa folur.
— Me ç’të drejtë… — nisa, por zëri më doli i ngjirur.
— Hyr brenda, mos rri te dera, — më ndërpreu Zhaneta. Po, e njoha. Ishte vjehrra ime. Dukej më e plakur, e lënë pas dore. — Do rrimë pak këtu. Iliri na lejoi. Ka vend boll.
E tha me qetësi, sikur po fliste për një vizitë të shkurtër.
— Zhaneta, — theksova emrin, — kjo është shtëpia ime. Me ç’të drejtë jeni këtu?
Buzëqeshja iu zhduk.
— Shtëpia jote? Këtë shtëpi e ka ngritur djali im. Është e Ilirit. E unë jam nëna e tij. Na lejoi të vijmë.
— Na lejoi, — përsëriti Fatimja.
— Kur? Pse nuk di gjë unë?
— Ka shumë gjëra që s’i di, — tha Zhaneta me përbuzje. — Besniku ka probleme me zemrën. I duhet ajër i pastër. U detyruam të vijmë këtu. Në apartamentin tuaj s’ka vend. Deri në vjeshtë do rrimë.
Deri në vjeshtë?
— Po dryni? — pyeta.
— E ndërroi Besniku. Për siguri. Ka çelësa.
Pra, unë nuk kisha më çelës.
Shkova drejt dhomës sonë. Krevati ynë ishte zënë me çarçafë të huaj. Në komodinë shishe llaku, krehër me flokë të thinjur. Në dollap, rrobat e mia ishin hedhur poshtë, ndërsa në varëse vareshin fustane të vjetra.
Në dhomën tjetër, mbi një krevat portativ, lëvizte një foshnjë. Një vajzë e re lyente thonjtë me një llak rozë. Timen.
— Çfarë po bën këtu? — më tha me pafytyrësi.
— Unë jetoj këtu.
— Aaa, — tha. — Unë jam Denisa, vajza e Besnikut. Ky është djali im.
— Ai llak është i imi, — thashë.
Ajo ngriti supet.
U ktheva në kuzhinë.
— Kush janë gjithë këta njerëz? — pyeta.
— Familja, — tha Zhaneta. — Denisa, Besniku, nipi. Do rrimë pak.
Telefonova Ilirin.
— E di ç’po ndodh këtu? — i bërtita.
— Po, — tha ai pa shqetësim. — I lashë të vijnë. Janë njerëzit tanë.
— Më ndryshuat drynin! Më hoqët çelësin!
— Besniku e ndërroi. Merrja atij. Mos bëj skenë.
Ma mbylli.
Zhaneta më pa me ironi.
— Të tha, apo jo?
— Ku janë rrobat e mia? — pyeta me zë të ulët.
— Në depo. S’i hodhëm.
Hapa derën e depozitës. Rrobat e mia ishin hedhur grumbull, të përziera me leckat e tyre. Era e mykut më mbyti.
Nga kuzhina dëgjova:
— Është shumë nervoze, — tha Zhaneta. — Do mësohet.
U ula në një cep të kuzhinës.
— Kam uri, — thashë.
— Gatuaj vetë, — ma ktheu ajo.
Nxora ushqimet e mia. Djathi që kisha lënë herën e kaluar ishte zhdukur.
— E hëngrëm, — tha Zhaneta. — Mendonim se ishte për të gjithë.
Dola në verandë me një sanduiç në dorë. Shiu kishte pushuar. Rrobat e huaja lëkundeshin në litar. Brenda dëgjoheshin të qeshura.
Më telefonoi Bora.
— Si je?
— Janë të gjithë këtu, — i thashë me zë të ulët. — Vjehrra, Fatimja, Besniku, Denisa me fëmijë. Kanë ndërruar drynin.
— Çfarë?! Po Iliri?
— E dinte.
— Ina, kjo është çmenduri. Kush është pronar i tokës?
— Të dy. E kemi blerë në martesë.
— Atëherë ke të drejtë të plotë. Thirr policinë nëse nuk largohen.
E dëgjova dhe ndjeva një grimë force të rikthehej brenda meje. Kjo ishte edhe shtëpia ime. U ngrita nga shkallët e verandës me vendosmëri, gati të kthehesha brenda dhe të kërkoja llogari…