— A e the me mend në kokë këtë që sapo nxore nga goja, Vjollca Leka, apo çdo të premte organizon shfaqje falas për fisin? — Arben Leka e përplasi zarfin e bardhë mbi tavolinën e kuzhinës me aq forcë, sa faturat që ishin pranë u shpërndanë mbi plastmasin me lule.
Ina Gjini u drodh lehtë. Zarfi u ngrit paksa, ra anash dhe mbeti pranë sheqeratores me kapakun e çarë. Pesë mijë lekë. Për ta, kjo shumë nuk ishte “kafe me kusur”, por një javë e qetë pa bërë llogari me kalkulator para arkës së supermarketit.
— Çfarë ka ndodhur? — pyeti ajo me kujdes, ndonëse fytyra e tij tregonte qartë se kishte ndodhur gjithçka që mund të ndodhte… dhe diçka më tepër.
Arbeni u ul në stol jo si njeri që ulet, por si dikush që shembet.
— Çfarë? Nëna ime, ja çfarë. Ka ditëlindje. Gjashtëdhjetë vjet. Festë madhështore, sikur po kurorëzohet mbretëresha. Djali i madh, Ledioni, është ylli i familjes, krenaria, pothuaj ministër pa portofol. Kurse unë? “Karrocë me duar”, që sipas saj “gjithmonë merr rrugën gabim”. Dhe e di kush ma ka prishur drejtimin? Ti.
Ina, pa folur, i vendosi përpara një gotë me ujë.
— Çfarë tha saktësisht?
— Do citim të plotë? Ja ku e ke. “Djali i madh di të respektojë nënën, i vogli vetëm e turpëron. Gruaja e Ledionit është zonjë me nivel, po e jotja? Një vajzë me kartë zbritjeje të përhershme nga dyqani.” Të duket bukur? Pastaj vazhdoi: “Solle një pa asgjë, e tani edhe mend jep.” Më pas hyri në repertorin klasik: “As shtëpi si duhet, as makinë, as perspektivë.” Rrija përballë saj si nxënës në zyrë disipline.
Ina shtrëngoi buzët. Nuk e lëndonin aq fjalët për veten, sa mënyra si Arbeni ishte mësuar të poshtërohej, sikur kjo të ishte traditë familjare.
— Ajo…
— Mos fillo, — e preu ai. — Mos ma thuaj “e ka natyrën e vështirë”. Nuk është natyrë, është zakon për t’u folur njerëzve si enë të papastra.
Ina u ul përballë tij.
— Nuk po e justifikoj. Por nesër është jubileu. Nëse ti nuk shkon, do nisë kapitulli i dytë. Telefonata, ankesa, Ornela do ta shpërndajë lajmin në gjithë farefisin që i lamë pa dhuratë e e fyejmë nënën.
— Kë tjetër kemi harruar të fyejmë? Ndoshta komshinjtë? Apo tatimet? — buzëqeshi me hidhërim Arbeni. — Nuk dua të shkoj. As për pesë minuta.
— Në rregull. Mos shko. Do kaloj unë pas punës, do lë zarfin, do uroj dhe do iki. Pa dolli, pa paradë suksesi.
Ai e pa drejt në sy.
— Pse lodhesh?
— Që të mbyllet si çështje. Formalisht.
— Formalisht, frigoriferi është pothuaj bosh, — mërmëriti ai. — Këto pesë mijë lekë i kishim për këpucët e tua dhe faturat.
— E di.
— Atëherë pse luajmë rolin e njerëzve “të rregullt” për ata që nuk na konsiderojnë as njerëz?
Ina heshti. Çajniku në sobë ziente me zë të ulët. Në oborrin gri të marsit, një makinë përpiqej të ndizte motorin si traktor i lodhur.
— Sepse dua ta shoh me sytë e mi, — tha më në fund. — Jo vetëm nga tregimi yt.
— Çfarë të shohësh?
— Që ka mbaruar. Që nuk ka më arsye të duroj.
Ai e vështroi gjatë, piu një gllënjkë ujë dhe qeshi pa gëzim.
— Bëj si ta ndiesh. Vetëm mos thuaj më pas që s’të paralajmërova.
— Nuk do ta them.
— Dhe nëse Ornela nis helmin e saj me buzëqeshje, mos e përpij në heshtje.
— Mirë.
— Jo “mirë”. Ke zakon të buzëqeshësh kur të shkelin.
— Është vetëmbrojtje.
— Vetëmbrojtje e keqe. Si program që i hap derën virusit vetë.
Ina qeshi lehtë.
— Faleminderit për metaforën.
— Romantik brenda buxhetit, — tha ai.
Të nesërmen, ajo kërkoi të dilte një orë më herët nga puna. Kryeregjistratorja rrudhi buzët, por fjala “jubile” kishte për të pothuaj shenjtëri, ndaj e la të ikte.
Jashtë binte një shi i imët, i ftohtë. Ina ndaloi te kioska e luleve pranë stacionit.
— Diçka elegante, por jo me çmim astronomik, — tha.
— Sapo përshkrove jetën time, — psherëtiu shitësja dhe i tregoi krizantemat. — Qëndrojnë gjatë, duken bukur, s’bëjnë naze.
— Do doja ta kisha këtë temperament.
— E kanë vetëm lulet dhe disa arkëtare, — u përgjigj filozofikisht tjetra.
Ina buzëqeshi, bleu buqetën dhe u nis. Në furgon dikush fliste me zë të lartë për pllaka banjoje, një adoleshent përtypte fara me zhurmë sikur bluante gurë. Çdo gjë ishte e zakonshme, vetëm se brenda saj shtrëngohej një nyjë.
Para pallatit të Vjollcës qëndronin tri makina. Njëra, SUV-i i zi i Ornelës dhe Ledionit, shkëlqente si reklamë jete luksoze. Në hyrje ndihej aromë parfumi, mishi i pjekur dhe qepë të skuqura. Nga brenda vinte e qeshura me zë.
Ina shtypi zilen.
Zhurma u fashit për një çast. Çelësi kërciti dhe në prag u shfaq Vjollca Leka — fustan blu i errët, flokë të rregulluara, grim i plotë, qëndrim i drejtë si zonjë në film për aristokratë të ftohtë.
E mati Inën nga koka te këmbët dhe as që u përpoq ta fshehte zhgënjimin.
— Ah. Ti qenke.
— Mirëmbrëma. Gëzuar ditëlindjen.
— Arbeni? I janë mpirë këmbët? Apo ndërgjegjja?
— Nuk erdhi. Erdha unë për të dy.
— Domethënë, as në jubileun tim s’e meritova djalin, — tha ajo me zë të lartë drejt sallonit. — Sa prekëse.
Nga korridori doli Ornela Elezi me gotë vere në dorë. Flokë perfekt, fustan që kushtonte sa dy paga të Inës dhe buzëqeshje e mprehtë.
— O Ina, përshëndetje! Mendonim se do kursenit edhe vizitën.
— Ornela, — tha ftohtë Ina.
— Hyr, hyr. Në sallon s’ka vend. Në kuzhinë ka një stol të lirë. Vetëm se gatimet kryesore mbaruan, këtu funksionon “kush vjen i pari”.
— Nuk do qëndroj gjatë. Vetëm të uroj dhe të lë dhuratën.
Vjollca mori buqetën me dy gishta, sikur të ishte dosje e dyshimtë.
— Hyrie, vëri këto diku, — tha. — Jo te vazoja e madhe. Aty janë buqetat serioze.
Fytyra e Inës u përflak.
— Faleminderit për mikpritjen.
— Çfarë prisje? Sot është festa ime, mund të jem e sinqertë. Hë, çfarë keni sjellë? — zgjati dorën. — Mos më lër të pres.
— Ndoshta të hyj brenda fillimisht? — tha Ina.
— Për çfarë? Ti vetë the se je vetëm për pak…