Gjithçka nisi me gjëra të vogla. Aq të vogla sa mezi dalloheshin, si ato kërkesa që bëhen “familjarisht”, me buzëqeshje në zë.
— Rinesa, zemër, a do ma bëje një nder? — Drita Gjoni telefononte gjithmonë në çastin më të papërshtatshëm, sikur e ndiente kur sapo isha ulur pas një dite të lodhshme pune. — Më ka ardhur fatura e shërbimeve dhe pensioni s’po më del deri në fund të muajit. E di vetë sa janë rritur çmimet…
I kalova tre mijë lekë. Më pas pesë të tjera për ilaçe. Pastaj dhjetë mijë sepse frigoriferi i ishte prishur. Erion Hasani, burri im, reagonte gjithnjë njësoj — ngrinte supet.
— Është mami, po kërkon ndihmë. Ç’të keqe ka t’i japim një dorë? Jeton vetëm.
“Vetëm.” Kjo ishte fjala që Drita Gjoni e përdorte si mburojë morale. E ve, pensioniste, nënë e një djali të vetëm. Si mund t’i thosha jo?
Dhe nuk i thashë kurrë. Punoja si analiste financiare e lartë në një kompani të madhe; paga ishte e kënaqshme, bonuset të rregullta. Me Erionin jetonim rehat: apartament me tre dhoma në një pallat të ri, dy makina, pushime jashtë vendit çdo vit. Të ndihmoja vjehrrën nuk më dukej barrë. Të paktën në fillim.
Por gjërat e vogla grumbullohen. Si flokë bore që përgatisin ortekun.
Pas gjashtë muajsh, Drita Gjoni telefononte dy herë në javë. Herë i duheshin këpucë — “se po dal si e varfër para komshinjve, Rinesë, më vjen turp”. Herë donte të shkonte në teatër — “kam qenë gjithë jetën njeri kulture, s’mund të rrënohem tani”. Herë duhej të blinte dhuratë për ditëlindjen e një shoqeje — “nuk shkohet me duar bosh, e kupton vetë…”
Unë e kuptoja. Gjithmonë e kuptoja. Dhe transferoja para.
Në fund të vitit të parë, praktikisht ajo mbahej me paratë e mia. Pensioni i saj, siç e mora vesh rastësisht, ishte krejt i pranueshëm — sa paga e një arkëtareje mesatare. Por atë e shpenzonte për qejfe të rastit, ndërsa shpenzimet bazë i mbuloja unë: faturat, ushqimet, rrobat, ilaçet, taksitë, madje edhe parukierja e trajtimet kozmetike. Lista zgjatej çdo muaj.
— A nuk po e teprojmë? — e pyeta një mbrëmje Erionin. — Mamaja jote merr më shumë pension se shumë njerëz që punojnë. Pse duhet ta mbajmë ne?
Ai më pa sikur sapo kisha propozuar diçka të pahijshme.
— Rinesë, ajo është nëna ime. E vetmja. Të vjen keq për të?
— Nuk është çështje keqardhjeje. Është parim. Po na përdor.
— Na përdor? — zëri iu ngrit. — Ajo më rriti vetëm pasi vdiq babai! Punoi dy turne! Dhe tani që më në fund mund ta ndihmoj, ti…
E lashë bisedën aty. Sa herë përmendej Drita Gjoni, përfundonim në të njëjtin mur.
Megjithatë, diçka tjetër nisi të më binte në sy. Hollësi që më parë i kisha shpërfillur.
Një pasdite shkuam për çaj tek ajo. Teksa po largoheshim, në korridor po fliste me një fqinjë:
— Po, Erioni është djalë i mbarë, s’e lë nënën pa ndihmë. Ja, kështu janë djemtë e vërtetë, jo si disa të tjerë…
Për mua asnjë fjalë. Sikur paratë të binin nga qielli.
Një herë tjetër dëgjova pa dashje një bisedë telefonike me shoqen e saj, Zhanetën.
— Si zonjë shtëpie? Zero fare, Zhanetë. Merr gjithçka gati. Shtëpia e tyre rrëmujë. Erioni, ç’të them, u martua pa fat. Unë do t’i gjeja tjetër nuse — më të bukur, me duar floriri… Po ç’të bësh, ç’të ka rënë për pjesë, atë mban.
Qëndroja në korridor me qeset e pazareve në duar. Kisha kaluar posaçërisht pas pune për t’ia çuar. Në pëllëmbë më ftohej gjiza nga dyqani artizanal që ajo e adhuronte. Një mijë e dyqind lekë kilogrami.
— Gjyshja, mami është e bukur! — u dëgjua zëri i Borës sonë tetëvjeçare, që e kishte dëgjuar bisedën.
— Shsh, zemër, të rriturit po flasin, — e ndërpreu Drita Gjoni me bezdi.
U ktheva pa zhurmë dhe dola. Qeset i lashë mbi komodinën e hyrjes, pa thënë asnjë fjalë.
Mbrëmjen po atë ditë, Erioni mori një mesazh nga e ëma: “Faleminderit për ushqimet.” Dhe ajo fjali e shkurtër u bë pika që më detyroi të mendoj se diçka brenda meje kishte filluar të ndryshonte.