— Ti i çove prapë para nënës sate pa më thënë asnjë fjalë? — shpërtheu Arbeni sapo hyri në kuzhinë, me atë vrull sikur nuk po kthehej në shtëpi, por në një seancë hetimore për krime familjare.
Denisa nuk u kthye menjëherë. Qëndronte mbi sobë, trazonte supën dhe ndiqte me sy koprën që lundronte përtueshëm në sipërfaqe. Mendimi i vetëm që i kaloi nëpër kokë ishte sa çuditshëm funksionon drejtësia tek disa njerëz: për atlete prej nëntë mijë lekësh gjehen para pa u menduar, ndërsa për faturën e dritave të dikujt tjetër fillon ligjërata për “kufijtë e familjes”.
— Nuk mora nga portofoli yt, — tha ajo qetë, duke ulur zjarrin. — I dërgova nga karta ime. Mamasë i mungonin për qiranë.
— Nga e jotja? — Arbeni u mbështet te pragu i derës me një buzëqeshje të shtrembër. — Jemi familje, Denisa. Ç’janë këto “të miat” dhe “të tuat”?
— Sa interesante, — ajo u kthye me lugën e drurit në dorë. — Kur bëhet fjalë për mamin tim, papritur s’jemi më familje, por një komision financiar ku secili mban përgjegjësi vetëm për prindërit e vet. Kur të leverdis ty, bëhemi një trup i vetëm.
— Mos i shtrembëro fjalët, — mërmëriti ai, duke hapur frigoriferin. — Kishim rënë dakord që shpenzimet e mëdha t’i diskutonim bashkë.
— Tre mijë e pesëqind lekë nuk janë shpenzim i madh. Janë sa dy dreka biznesi të tuat dhe një “u lodha, po marr diçka të mirë për vete”.
— Mos m’i numëro kotletat, të lutem, — tha ai i bezdisur, duke përplasur derën e frigoriferit. — Unë punoj, kam të drejtë.
— Dhe unë, sipas teje, punoj për zbukurim? — ia ktheu ajo thatë. — Edhe unë punoj. Dhe jo më pak se ti.
— Vendimet merren bashkë në familje.
— Atëherë le të kujtojmë bashkë dimrin e kaluar, kur të kërkova ndihmë për pagesën e gazit për mamin. Ishe pikërisht aty, pranë frigoriferit, me bluzën tënde “legjenda”, dhe më the: “Denisa, mos u mërzit, por unë nuk mbaj kurriz për të afërmit e tjerëve.”
Arbeni shtrëngoi buzët.
— Mos i nxirr fjalët nga konteksti.
— Nuk po i nxjerr. Po i citoj. Madje thuajse fjalë për fjalë. Shtove edhe se “ndryshe do të na hipin në qafë”. Kam kujtesë të mirë, sidomos për këshillat falas.
Ajo e fiku sobën, hoqi tenxheren dhe e vendosi mbi mbajtësen. Kuzhina e vogël e apartamentit njëdhomësh u mbush me avull e me një ndjenjë mbytjeje që nuk vinte vetëm nga hapësira e ngushtë.
— Nëna jote nuk është “ata”, — tha ai mes dhëmbëve. — Janë prindër, si e jotja, si e imja. Por duhet kuptuar kur ndihma kthehet në vrimë pa fund.
— Po, — pohoi ajo me kokë. — Edhe unë po filloj të kuptoj ku është vrima.
Ai e pa, e kuptoi thumbimin, por bëri sikur s’e kapi. Ishte talenti i tij: dëgjonte vetëm atë që i leverdiste.
— Kemi kredi për frigoriferin, — filloi ai me tonin e raportit ushtarak. — Internet, drita, karburant, ushqime. Dhe ti, pa më thënë asgjë…
— Të thashë tani.
— Pasi i çove!
— Sepse po të të thoja më parë, do të mbaje një leksion dyzet minutash me tabela e grafiqe për paaftësinë time morale.
— Sepse ti nuk planifikon! — ngriti zërin ai. — Vepron me emocione! Të merr në telefon mamaja dhe ti vrapon të shpëtosh botën.
— Jo, Arben. Thjesht nuk di të bëj sikur një njeri i imi duhet të mbijetojë vetë, ndërkohë që ne debatojmë nëse na duhet televizor i ri sa gjysma e murit.
Ai vendosi gotën me zhurmë mbi tavolinë.
— Televizorin e diskutuam bashkë.
— Jo. Ti ma imponove. Ka ndryshim mes diskutimit dhe imponimit.
Arbeni bëri një gjest për ta mbyllur temën.
— Mjaft. Nuk dua të zihemi. Vetëm mbaje parasysh: nëse do ta ndihmosh nënën tënde, bëje me paratë e tua personale. Që më pas të mos thua se na mungon diçka.
Denisa e vështroi me një qetësi pothuaj kurioze. Tre vite martesë dhe i njëjti intonacion, sikur të ishte drejtor financiar i përkohshëm i ndjenjave të saj.
— Mirë, — tha ajo butë. — Me të miat, atëherë.
— Kështu është më drejtë, — psherëtiu ai i lehtësuar.
Ai kaloi në dhomë dhe ndezi televizorin. Denisa mbeti vetëm në kuzhinë. Jashtë binte një shi i imët marsi. Në dritare qëndronte një filxhan me borzilok të tharë, që ajo premtonte ta rimbillte prej javësh. Në lavaman ishte vetëm një pjatë. Era e supës, e qepës së skuqur dhe e lodhjes së padukshme mbushte ajrin.
“Me të miat”, mendoi ajo. Sa e thjeshtë për disa është ndërgjegjja. Si një dollap i lirë: nga jashtë duket i rregullt, por mjafton ta hapësh dhe kupton se raftet mbahen me zor.
Një javë më pas, shefi e thirri në zyrë. Nuk ishte ai momenti kur stomaku të mblidhet nga frika, por ai kur mendja nis të kërkojë gabimin e harruar.
Shefi, përkundrazi, dukej çuditërisht i kënaqur. Madje i ofroi çaj, gjë që në atë zyrë barazohej me një kompliment të rrallë.
— Denisa Aleksandrovna, — tha ai, duke bashkuar duart mbi tavolinë, — kemi një vend vakant si menaxhere departamenti. Kemi shqyrtuar disa kandidatë. Dua t’jua propozoj juve.
Ajo u hutua.
— Mua?
— Po, juve. Me klientët punoni më mirë se gjysma e stafit, nuk i shtyni afatet dhe nuk silleni sikur të gjithë ju kanë borxh. Këto janë cilësi të rralla.
— Faleminderit… Po paga?
Ai përmendi shifrën.
Në fillim Denisa mendoi se kishte dëgjuar gabim. Pastaj mendoi se ndoshta ishte për tre muaj. Por jo — për një.
— Po bëni shaka?
— Fatkeqësisht, jo. Mendohuni deri të premten.
Ajo u mendua pesë minuta. Pastaj hyri në tualet, u mbyll në kabinë dhe thjesht qëndroi duke parë murin. Nuk qau. Ishte ajo lloj lumturie e qetë, e rritur, që të bën të mendosh për faturat që do të paguhen në kohë, për çizmet që nuk do të “mbajnë edhe një sezon”, për ndihmën ndaj mamasë pa ankth, për frymëmarrjen pa gjysmë hapi.
Në mbrëmje ia tha Arbenit.
— Sa? — përsëriti ai, dhe sytë iu ndezën sikur ngritja ta kishte marrë vetë.
Ajo e tha sërish shumën.
— Denisaaa! — qeshi ai, e ngriti në ajër dhe e rrotulloi. — E dija! Të kanë nënvlerësuar! Tani do të jetojmë si njerëz!
— Së pari mbyllim kredinë, — buzëqeshi ajo, duke u kapur pas shpatullave të tij. — Pastaj krijojmë një fond rezervë.
— Patjetër, patjetër, — u pajtua ai me nxitim. — Por duhet edhe ta shijojmë pak jetën. Divani kërcet si tramvaj i vjetër, televizori duket si nga mjegulla e viteve ’90, lavatriçja ulërin sa herë punon.
— Nuk janë fqinjët që bëjnë kryqin, jam unë, — tha ajo me humor.
— Dhe pushim! — vazhdoi ai, duke hapur faqet në telefon. — Edhe katër ditë mjaftojnë. Durrës, Vlorë, kudo, vetëm të mos shoh hyrjen e pallatit dhe Bujarin e katit të tretë me ato mbathjet e tij legjendare.
— Fillimisht borxhet, — përsëriti ajo më butë.
— Po, zonja ministre e financave.
Muajt e parë vërtet u ndjenë më të lehtë. Denisa i dërgoi mamasë para pa atë therjen e zakonshme në stomak. Bleu ushqime normale, jo vetëm ato “në ofertë”. Arbeni lëvizte i kënaqur nëpër shtëpi, si mace në magazinë qumështi.
Një mbrëmje, ai i shtriu përpara telefonin dhe një broshurë reklamuese.
— Shiko këtë divan. Këndor, gri, nuk ndotet lehtë, me hapësirë për çarçafë. Është investim, Denisa.
Ajo ngriti vetullën me një buzëqeshje të lehtë.
— Investim për rehatinë tonë? — e pyeti ajo, duke e parë drejt në sy, gati për të dëgjuar argumentin e radhës që ai do ta shndërronte në filozofi për jetën e tyre.