“Djali im doli me fat — u martua dhe menjëherë u bë me shtëpi! Tani edhe unë do të kem një vend në qytet!” tha vjehrra me kënaqësi, ndërsa Elvana heshti e lënduar pranë dritares

E padrejtë, e bukur dhe thellësisht shqetësuese.
Histori

I shoqi e dëgjoi duke u mbështetur te pragu i derës. Pasi ajo mbaroi, ai lëshoi një psherëtimë të thellë.

— Mami thjesht shqetësohet për ne. Do të ndihmojë, kaq.

— Të ndihmojë? — Elvana nuk e përmbajti më veten. — Ajo po jeton këtu, nuk po ndihmon!

— Mos e tepro. Vjen herë pas here.

— Herë pas here? Ajo është këtu çdo ditë!

— Edhe sikur të jetë? Është nëna ime. Ka të drejtë të vijë te djali i saj.

— Në shtëpinë time?

Fytyra e tij u ngrys menjëherë.

— Në shtëpinë tonë. Jetoj edhe unë këtu.

— Jeton këtu sepse unë të kam lejuar. Apartamenti është në emrin tim!

— Ah, kështu? — zëri iu ashpërsua. — Domethënë unë jam thjesht mysafir i përkohshëm?

Elvana mbylli sytë për një çast. Nuk donte përplasje. Nuk donte që fjalët të merrnin atë drejtim. Por ato dolën vetë, si të shtyra nga diçka e brendshme.

— Nuk po them këtë. Vetëm kërkoji të vijë më rrallë.

— Nuk kam pse. Për mua, nëna ime vlen më shumë se kapriçot e tua.

Ai u fut në dhomën e gjumit dhe mbylli derën. Elvana mbeti në kuzhinë deri vonë, ulur në errësirë, derisa të ftohtit i hyri në kocka. Në fund u shtri në divanin e sallonit. Gjumi nuk iu afrua fare.

Të nesërmen, që në mëngjes, vjehrra u shfaq me disa çanta të mbushura.

— Vendosa të qëndroj pak te djali im. Në fshat është akull, më duhet të ushqej sobën pa pushim — tha ajo, duke hequr pallton sikur ishte në shtëpinë e saj.

Elvana qëndroi në korridor dhe e pa teksa vendoste çantat pranë murit, varte rrobat në varëse dhe hiqte çizmet.

— Sa kohë do të rrini?

— Nuk e kam menduar saktë. Ndoshta një javë, ndoshta më gjatë. Moti është i keq, s’kam qejf të bredh andej-këtej.

— Apartamenti është i vogël. Nuk ka hapësirë.

— I vogël? — ajo hodhi sytë rreth e qark. — Dy dhoma janë më se të mjaftueshme. Do fle në divan, s’jam delikate.

Elvana deshi të kundërshtonte, por vjehrra kishte hyrë tashmë në kuzhinë dhe po ndizte çajnikun.

Kur i shoqi u kthye nga puna dhe pa nënën, u ndriçua.

— Mami, do rrish gjatë?

— Një javë, bir. U lodha nga vetmia në fshat. Do më bëjë mirë pak qyteti.

Ai u ul në tavolinë, ndërsa nëna e tij shërbeu darkën. Elvana hëngri pa ngritur kokën. Pasi mbaroi, mblodhi enët dhe u tërhoq në dhomë. Nga salloni dëgjoi të qeshurat e tyre dhe bisedën e lehtë. Ajo ndihej e tepërt në shtëpinë e vet.

Një javë u kthye në dy. Vjehrra u sistemua si përfundimisht: zbrazte çantat, zinte gjysmën e dollapit në korridor, mbushte raftet e kuzhinës me kavanozë dhe kuti të sajat. Çdo pasdite, kur Elvana kthehej nga puna, e gjente aty — te tryeza e saj, te soba e saj, në hapësirën që kishte qenë vetëm e saj.

Një mbrëmje tjetër ajo vendosi të fliste sërish.

— Kur mendon të largohet nëna jote?

— S’e di. Pse?

— Sepse nuk dua të jetojmë tre veta këtu pafund.

— Ajo është nëna ime.

— E di. Por kjo banesë është në emrin tim.

— Prapë me këtë? — ai la telefonin mbi tavolinë. — Jam lodhur duke dëgjuar “shtëpia ime”.

— Po unë jam lodhur duke u ndier si mysafire, ndërkohë që ajo sillet si zonjë shtëpie.

— Nuk po bën asgjë të keqe. Gatuan, pastron. Duhet ta falënderosh.

— Ta falënderoj? Që më shtyn mënjanë në shtëpinë time?

Ai u ngrit me nervozizëm.

— Askush s’po të shtyn. Je bërë egoiste. Nuk duron dot as familjen time.

— Është familja jote, jo imja!

Ai përplasi derën dhe doli. Elvana u ul në buzë të shtratit, duart i shtrëngoi fort. Brenda saj vlonte zemërimi, por lotët nuk i dilnin. Vetëm një ndjenjë e thellë padrejtësie.

Të nesërmen në mëngjes, vjehrra njoftoi se do të qëndronte deri në Vitin e Ri.

— Në fshat mërzitem. Këtu ka më shumë gjallëri. Do festojmë bashkë — tha ajo, duke nxjerrë ushqimet e blera mbi tavolinë.

Elvana nuk reagoi. Filloi të largohej më herët për në punë dhe të kthehej sa më vonë. Gjatë gjithë ditës mendonte vetëm për një gjë: çfarë zgjidhjeje kishte.

Një natë, pasi i shoqi ra të flinte, ajo nxori dosjen me dokumentet e pronësisë. Certifikata e trashëgimisë, vërtetimi i regjistrimit — gjithçka ishte vetëm në emrin e saj. Apartamenti i përkiste asaj, pa asnjë bashkëpronar. I shoqi nuk kishte asnjë përqindje. Vjehrra, edhe më pak.

I mbylli dokumentet me qetësi. Vendimi u formua brenda saj pa zhurmë. Me fjalë nuk po zgjidhej asgjë. Duhej vepruar.

Të nesërmen, gjatë mëngjesit, vjehrra tha:

— Do të shkoj dy ditë në fshat. Një fqinjë më kërkoi ndihmë me disa dokumente. Gjërat po i lë këtu, s’dua t’i marr me vete.

Elvana po hante qullin në heshtje dhe vetëm pohoi me kokë. Vjehrra mori një çantë të vogël, përqafoi të birin dhe u largua. Në korridor mbetën dy valixhe, një qese me pantofla dhe një kuti me kavanozë.

Ajo priti një orë. Pastaj, me qetësi të ftohtë, i mblodhi të gjitha në thasë të mëdhenj dhe i çoi në depo. I vendosi pas murit të pasmë dhe e mbylli derën me shul.

Pas dreke, Elvana shkoi në zyrën e shërbimeve. Mori me vete dokumentet e apartamentit dhe kartën e identitetit. Priti rreth njëzet minuta në radhë. Kur erdhi radha e saj, foli qartë:

— Dua të ndërroj bravat e banesës. Çelësat mund të kenë përfunduar në duar të tjera.

Punonjësja miratoi me kokë, mori kërkesën dhe i dha disa formularë për të firmosur. Elvana i nënshkroi pa hezitim dhe mori një fletë konfirmimi.

— Kur mund t’i marr çelësat e rinj?

— Nesër pas drekës. Montuesi do të vijë në mëngjes.

Mes Nesh