– Vesa? Oh, faleminderit Zotit që u lidha më në fund. Jam Bardha, komshija nga kati i pestë. Na ka zënë një hall i madh.
Mbylla rubinetin në mes të rrjedhës. Zërin e njoha menjëherë – vite më parë, kur shkoja ende te nëna, e hasja ndonjëherë në ashensor. Pjata më rrëshqiti nga dora, por ra sërish në lavaman, mbi shkumën e bardhë.
– Çfarë ka ndodhur?
– Ka rënë Flutura. Te dera e ashensorit, në katin e pestë. E gjeta kur dola të shëtis qenin. Ishte shtrirë në dysheme… ndoshta prej një ore, ndoshta më shumë. Në spital thanë se ka thyer qafën e kofshës. Pa ndërhyrje kirurgjikale nuk çohet më në këmbë.
Në sfond dëgjohej një zhurmë monotone. Ndoshta frigoriferi i saj. Ndoshta gjaku që më rrihte në veshë.
– E kuptoj.
– Vesa, shko ti, të lutem. Unë jam e huaj, mezi po ia dal me plakën time. Por nëna është nënë.
Jashtë ishte errësuar. Shtatori. Gjethet e blirit fëshfërinin dhe atë zhurmë e dëgjoja çuditërisht më qartë se fjalët e saj.
– Bardhë, telefono Denisën. Ajo është më e vogla. Le ta marrë përsipër këtë herë.
– E kam telefonuar. Tri herë sot. Thotë se Arbeni ka temperaturë tridhjetë e nëntë, nuk lëviz dot nga shtëpia. Vesa, ti e ke vetëm katër orë rrugë. Hip në makinë në mëngjes dhe vjen…
– Bardhë. Nuk do të shkoj.
Heshtje. Pastaj një frymëmarrje e thellë, me një fishkëllimë të lehtë. Astma – ma kishte përmendur dikur nëna, para shumë vitesh.
– Çfarë po thua kështu?
– Po them pikërisht këtë. E vogla gjithmonë ka qenë ajo që vendoste për të gjithë ne. Tani le ta bëjë edhe këtë. Nëse s’mundet, të paguajë një kujdestare. Ka apartament dy dhoma në qendër të Fierit, vlen para të mira. Le të bëjnë prokurë, ta shesin. Do të dalin për operacionin, për rehabilitimin, madje edhe për sanatorium. Mjaftojnë për disa vite, nëse nuk e teprojnë.
– Vesa, a je në vete? Është nëna jote.
– Jam shumë në vete. Prej tre vitesh jam.
– Pa ndërgjegje je.
– Ndoshta.
– Nëna jote, Vesa! Po shkon drejt të tetëdhjetave, e vetme në dysheme!
– Bardhë, e mora vesh. Mirupafshim.
E mbylla unë e para.
Qëndrova pak çaste duke parë si pikonte shkuma nga gishtat, duke u kthyer mbi të njëjtën pjatë. Nuk e hapa më ujin. U ula në tavolinë dhe vështrova qepën e prerë përgjysmë. Besniku nesër niset për rrugë drejt Kukësit, nëntë ditë vajtje-ardhje. Duhej t’i gatuaja një tenxhere me supë me panxhar, ta ndaja në enë plastike. Nëpër pika karburanti ha vetëm ushqim të rëndë, e mëlçia i lodhet.
Nuk po mendoja për nënën. Më sillej në mendje aroma që vinte nga zëri i Bardhës – era e kuzhinës së nënës, e shtëpisë së saj. Sikur ta nuhasja përmes telefonit. Fytyrat e fëmijërisë zbehen, emrat harrohen, por aromat mbeten. Shtatë vjet s’kam hyrë në atë shtëpi, por erën e di.
Prej tre vitesh nuk flisnim. Vitin e parë numëroja ditët, prisja që të më merrte, të kërkonte falje. Vitin e dytë pushova së numëruari dhe vazhdova jetën. Çuditërisht, jeta pa nënë nuk ishte e frikshme, ishte thjesht e qetë. Si kur një zhurmë e vazhdueshme zhduket papritur. Fillimisht kërkon tingullin e munguar, pastaj mësohesh me heshtjen.
Në vitin e tretë e fshiva numrin e saj nga telefoni. Hapa kontaktin “Mami”, shtypa “fshi” dhe konfirmova. Më e lehtë se të lija duhanin, të cilin e lashë në tridhjetë e pesë pas shtatë vitesh. Dy prekje me gisht dhe mbaroi. Pa lot, pa ceremoni. Pastaj vazhdova me gatimin.
Dhe tani – Bardha. Kufiri i fundit. Njeriu i fundit të cilit mendoja se duhej t’i shpjegoja atë që kuptova tre vite më parë, në maj të njëzet e dytit. Nuk i shpjegova asgjë. Ndoshta s’ka më nevojë të shpjegohet.
Telefoni u drodh sërish. Numër i panjohur. Pastaj e dallova – Denisa. Tre vite pa asnjë telefonatë dhe ja, tani. Në familjen tonë kujtohemi për njëri-tjetrin vetëm kur diçka prishet.
E ktheva telefonin me ekran poshtë dhe vazhdova me qepën.
Sara hyri zbathur në kuzhinë, me pizhame, flokët e gjatë të shpërndarë mbi supe, ngjyrë rëre e lagur – i ka nga nëna e Besnikut.
– Mami, kush ishte?
– Komshija e gjyshes. Gjyshja ka rënë.
Ajo ndaloi në prag. Shtatëmbëdhjetë vjeçe, më e gjatë se unë, me një fytyrë që nuk rrumbullakohet më si dikur kur qesh.
– Rëndë?
– Qafa e kofshës. Duhet operacion.
– Dhe ti?
– Thashë të shkojë halla Denisa.
Sara pohoi me kokë, pa habi. Ma mori thikën nga dora dhe vazhdoi të presë qepën.
– Mami, ke bërë si duhet.
– Nuk e di. Bardha më quajti pa ndërgjegje.
– Bardha nuk di asgjë.
– Është shtatëdhjetë vjeçe, Sarë. Ka parë shumë.
Ajo më pa drejt në sy.
– Mami, unë e mbaj mend. Kutinë e kursimeve. Babin në reanimacion. Ty duke qarë në kuzhinë. Isha katërmbëdhjetë, por i mbaj mend të gjitha.
U ktheva nga dritarja.
– A ke frikë të bëhesh si unë?
– Si ti? Jo, – tha ajo qetë. – Kam frikë të bëhem si ajo.
Ishte maji i vitit njëzet e dy. Besniku u kthye nga rruga, hyri në korridor dhe u ul në dysheme. Nuk hoqi çizmet, as xhaketën. Thjesht u mbështet pas varëses.
– Vesë… s’ndihem mirë.
Vrapova për aparat tensioni. Shifrat i di përmendësh: 240 me 120. Thirra urgjencën pa e pyetur. Ai kurrë nuk do të pranonte të shkonte vetë në spital.
Ambulanca erdhi shpejt. Mjekja e re pa elektrokardiogramën dhe tha: “Duhet të vini me ne.” Sara përgatiti çantën – çorape, furçë dhëmbësh, karikues. E bëri në heshtje.
Në spital, korridor i bardhë, erë dezinfektuesi. Besnikun e çuan në reanimacion, mua më lanë të prisja. Një poster në mur thoshte “Ruajeni zemrën”. Ai kurrë s’ka ngritur pesha; pesha e tij ka qenë gjithmonë timoni dhe rruga.
Pas tri orësh, një mjek i ri me syze u ul përballë meje.
– Nevojitet operacion. Me rimbursim duhet të prisni tre muaj. Gjendja e tij është e rëndë, por stabile. Tre muaj janë rrezik. Me pagesë mund ta bëjmë pasnesër në mëngjes. Kushton dyqind mijë lekë, plus rreth tridhjetë mijë për barna dhe dhomën.
Tunda kokën.
– E di që është shumë. Mendohuni, flisni me të afërmit. Deri nesër në mbrëmje duhet vendosur. Nëse jo, e fusim në listë.
– E kuptoj.
Ai u largua, ndërsa fjalët “nuk premtoj” më rrotulloheshin në mendje.
Sara mbante xhaketën e punës së babait, me njollën e naftës në mëngë. Nuk qante. Vetëm e shtrëngonte fort.
Në kartën time kishte shtatëmbëdhjetë mijë lekë. Në kursimet e fshehura – pesëdhjetë…