— Ç’bëtë kështu, pse u mpitët? Mbushini gotat sa s’ka ikur avulli i rakisë! Mos rrini si në mort, sot kam përvjetorin tim, falë Zotit! — zëri i fortë i Ornelës Shala, tashmë i ashpërsuar nga pijet, përshkoi dhomën e ngushtë duke mbytur tingullin e pirunëve dhe murmurimën e copëzuar të bisedave.
Ajo u ngrit me mundim në krye të tryezës, duke shtypur me grushtat e saj të mbushur mbi mbulesën që ishte njollosur me vaj sardelesh dhe sallata me majonezë. Fytyra e saj, e ndezur nga nxehtësia dhe alkooli, shkëlqente nën dritën e zbehtë të llambadarit të lirë. Rreth qafës i shtrëngohej një varg me perla false dhe mbi lëkurën e tendosur i rrihte një damar blu. Në apartamentin tipik me tre dhoma, të mbushur me mobilie të rënda të kohëve të vjetra, ishin grumbulluar rreth pesëmbëdhjetë vetë. Rrinin ngjitur njëri me tjetrin, bërryl më bërryl, djersinin, përtypnin, dhe sa herë që zonja e shtëpisë hapte gojën, heshtnin si nxënës para drejtoreshës.
Hana Dervishi ishte ulur në cepin më të parehatshëm të tavolinës. E mbante këmbën e gotës me verë të lirë aq fort, sa nyjat e gishtave i ishin zbardhur. I digjej për një cigare, për pak ajër të ftohtë në ballkon, për t’u zhdukur krejt, për t’u tretur pas letër-mureve. Por Arben Kola, i shtrirë në karrige me jakën e këmishës të zbërthyer, ia kishte shtrënguar dy herë gjurin nën tryezë me dorën e lagësht, si paralajmërim që të mos ia “prishte festën mamit me fytyrë të ngrysur”. Vetë Arbeni kishte hedhur poshtë pesë a gjashtë gota dhe tani shikonte nënën me sytë e një qeni besnik.
— Dua të them diçka, të dashurit e mi, — Ornelës iu përshkua tryeza me një vështrim të turbullt por therës, që u ndal për një çast mbi Hanën. Një të ftohtë i përshkoi shpinën asaj. — Të gjithë po thoni: “Ornela, sa grua e zonja”, “Ornela, e rrite djalin, e çove në këmbë”. Po unë kam bërë më shumë. Jam marrë edhe me bamirësi. Shiheni nusen tonë, Hanën. Mbretëreshë, jo shaka.
Kokat u kthyen njëherësh drejt saj. Dikush ndaloi përtypjen, dikush tjetër qeshi me gjysmë zëri. Mimoza Cani mbuloi gojën për të fshehur buzëqeshjen e saj pa dhëmbë, ndërsa Mentori Frashëri, komshiu nga kati poshtë, lëshoi një hungërimë dhe bëri sikur u mbyt me kastravec.
— Rri këtu si zonjë e madhe, me mëndafshe e stoli, e shtrembëron hundën, — vazhdoi Ornela me një ëmbëlsi të rreme që pikonte helm. Tundi dorën ku shkëlqente unaza — dhuratë nga djali, blerë me lekët që Hana kishte vënë mënjanë për pushime. — A e mban mend, Arben, si hyri për herë të parë në shtëpinë tonë?
— E mbaj, ma, — qeshi Arbeni, duke ngulur pirunin në një kërpudhë të rrëshqitshme. — Me atë xhupin e grisur blu, me arnim.
Hana ndjeu gjakun t’i vlonte në faqe. Jo nga turpi — nga inati që i errësonte shikimin. E kujtonte mirë atë xhup. E kishte veshur tri dimra rresht, ndërsa kursente për këstin e parë të një kredie për shtëpi. Kredia që s’u mor kurrë, sepse “mamit i duheshin para për dhëmbët”, pastaj “duhej rregulluar vila”, më pas “duhej sanatorium, zemra nuk punon mirë”.
— Ja pra! — ngriti Ornela gishtin tregues me manikyr të rrjepur. — Ishte e varfër sa s’ka ku shkon. Kur pashë çizmet, u kryqëzova. Shputa gati e shkëputur. Thashë: nga e gjeti djali im këtë çudi?
Në tryezë u përhapën të qeshura. Të nxitur nga rakia, të ftuarit e ndienë si leje për tallje. Poshtërimi i tjetrit është gjithmonë meze e shijshme.
— Ornela Shala, mjaft, — tha Hana me një zë të thatë, që kërciti si degë e thyer. Buzët i dridheshin pavarësisht përpjekjes për të ruajtur qetësinë.
— Pse mjaft? Do më mbyllësh gojën në shtëpinë time? — u ndez edhe më shumë vjehrra, e dehur nga përkrahja e heshtur dhe nga ndjenja e pandëshkueshmërisë. — Po them të vërtetën! Ne të morëm, të pastruam, të ushqyem, të bëmë njeri! Nga balta në pallat. Të dhamë adresë në Tiranë, moj vajzë katundi, që të mos të ndalte policia në çdo cep! Duhet të më puthësh këmbët çdo ditë që të lashë të hysh në familjen tonë, e s’të nxora me shkelma si mace zgjebose!
— Ma, e teprove, — mërmëriti Arbeni, por në tonin e tij kishte vetëm miratim të mpirë nga alkooli. — Pse kështu para njerëzve…
— Ashtu është! Le ta dëgjojnë të gjithë! — bërtiti Ornela, duke përplasur një gotë konjaku që e piu pa u dridhur. — Rri këtu, ha xhelatinën time, pi verën time dhe bën sikur të vjen erë e keqe. Çohu! Kur flas unë, ngrihu në këmbë! Respekto nënën e burrit!
Në dhomë ra një heshtje e trashë. Dëgjoheshin vetëm tik-taket e orës së vjetër dhe thithjet e zhurmshme të hundëve. Hana u ngrit ngadalë, si në mjegull. Sytë i shkuan te mesi i tavolinës, ku mbi një mbajtëse qelqi ngrihej një tortë gjigante me krem, zbukuruar me trëndafila rozë yndyrorë dhe me shkrimin në çokollatë: “55 — gruaja lulëzon sërish”. Për gjysmë ore, Ornela ishte mburrur me çmimin e saj.
— Kështu, — tha ajo e kënaqur, duke fshirë buzët me pecetë. — Tani përkulu. Dhe thuaj faleminderit. Me zë të lartë, që ta dëgjojnë të gjithë. Për faktin që të nxorëm nga mjerimi dhe të ulëm në tryezën tonë.
Arbeni e tërhoqi nga fundi i fustanit për ta ulur sërish.
— Hana, mos fillo tani, — i pëshpëriti. — Thuaj faleminderit dhe ulu. E sheh që mami po tensionohet. Ç’të kushton?
Ajo e vështroi nga lart. Fytyra e tij e shkëlqyer nga djersa dhe alkooli, sytë e vegjël që lëviznin të pasigurt, pa asnjë pikë dashurie — vetëm frikë nga e ëma dhe dëshirë për të vazhduar festën. Pastaj ktheu sytë nga Ornela, që qëndronte me duar në mes, me fustanin e ri plot temina, si një bretkosë e fryrë nga triumfi.
Brenda Hanës nuk kishte më hapësirë për durim, për edukatë, për frikën se “ç’do thonë njerëzit”. Gjithçka ishte djegur. Kishte mbetur vetëm një zemërim i kthjellët, i ftohtë si akull. Ajo e kuptoi se kjo shfaqje kishte zgjatur shumë.
— Faleminderit? — përsëriti ajo me zë të ulët.
— Më fort! Nuk dëgjoj! — urdhëroi Ornela, e dehur nga pushteti. — Përkulu siç duhet!
Hana mori frymë thellë në ajrin e rëndë të apartamentit dhe bëri një hap drejt tavolinës.
Ajri u trash edhe më shumë, i mbushur me erë alkooli, parfumi të lirë dhe mllefi të vjetër. Të ftuarit ngrinë me pirunët pezull, si figura dylli. Të gjithë prisnin përkuljen — momentin e poshtërimit që do ta bënte mbrëmjen të plotë, më të ëmbël se çdo copë torte. Ornela Shala, me buzëqeshjen triumfuese që po i zgjatej në fytyrë, tashmë ishte gati të merrte kapitullimin e nuses së saj.