“Po ti m’i ke dhënë ndonjëherë lekët për çizme? Nga t’i nxjerr unë, more i ditur?!” — shpërtheu Rinesa me zë të lartë, e skuqur nga sikleti në qendrën tregtare

Ajo ishte e zemëruar dhe e poshtëruar padrejtësisht.
Histori

Rinesa Pano po përgatiste darkën me ato pak gjëra që kishte në frigorifer: makarona të zakonshme dhe pak mëlçi pule të zier lehtë. Për kos a salcë me ajkë as që bëhej fjalë. Sa shumë ishte lodhur nga kjo varfëri e përditshme… Për të, mëlçia kishte kuptim vetëm e shoqëruar me ajkë, përndryshe i dukej ushqim i thatë e pa shije. Por lekë për “tekë” të tilla nuk kishte, dhe në fakt s’kishte pasur prej kohësh. Çdo qindarkë shkonte për burrin dhe djalin. Si përfundoi ajo në këtë kurth?

Më mirë të mos ishte martuar kurrë.

Me nerva të tendosura, Rinesa e preu mëlçinë me thikë disa herë më fort nga ç’duhej, pastaj e hodhi në tiganin ku qepa po skuqej. E përplasi kapakun me zhurmë dhe u kthye nga tenxherja me makarona, duke i trazuar pa mendje. Lugën e lëshoi me inat mbi tavolinë; ajo u përplas në mur me një tingull të thatë.

Brenda saj zienin mllefi dhe zhgënjimi. Ishte e zemëruar me Bledar Kastratin, me veten, me fatin. Pse pranoi gjithë këtë barrë? Pse solli në jetë një fëmijë kaq herët? Njëzet e tre vjeçe – a nuk ishte marrëzi? Shoqet e saj jetonin ende të lira, dilnin, udhëtonin, shijonin rininë. Ajo, nga ana tjetër, u besoi fjalëve të bukura të një djali dhe u gjend papritur grua e nënë, e zhytur në rutina shtëpie.

Fajin, sipas saj, e kishte Bledari. Ai premtoi se do të fitonte mirë, se e ëma do t’i ndihmonte… Po si jo! Në shtëpinë e saj kishte edhe dy djem të tjerë për të mbajtur, kështu që ndihmë prej andej nuk dukej gjëkundi. Prindërit e Rinesës jetonin larg, dy ditë rrugë me tren. I ati pinte, e ëma mundohej të mbante shtëpinë dhe motrën e vogël.

A për këtë kishte ëndërruar ajo kur u largua nga qyteti i vogël për në kryeqytet? Studioi, punoi punë të pjesshme, u mbajt vetë që në moshën tetëmbëdhjetëvjeçare. Me Bledarin u njoh dy vjet më parë; pas ca kohe nisën të jetonin me qira. Sapo ishte sistemuar në një vend pune sipas profesionit, kur ja ku erdhi shtatzënia e papritur.

Çfarë jete ishte kjo?

Bledari i propozoi menjëherë martesë dhe e bindi ta mbante fëmijën. U martuan dhe që aty filloi përpëlitja e tyre nga një pagë te një ndihmë e vogël për fëmijën. Ndërruan banesë me një më të lirë, pesë mijë lekë më pak qira. Pjesa më e madhe e rrogës së Bledarit shkonte vetëm për shtëpinë. Rinesës i iku qumështi dhe u detyrua ta ushqente djalin me qumësht pluhur. Ai i lirë i sillte fryrje barku e skuqje në lëkurë, ndaj blinin të shtrenjtin, edhe pse mezi ia dilnin.

Ajo e adhuronte të birin, mos të mendojë kush ndryshe. Çdo gjë e mirë që mundnin – dhe madje që s’mundnin – ia kushtonin atij. Për vete, Rinesa nuk kishte blerë asgjë prej gati një viti. Dimri kishte hyrë në mes dhe ajo ende dilte me atlete. Fatmirësisht ishin paksa të mëdha dhe vishte çorape të trasha leshi. Çizmet e vjetra iu grisën gjatë shtatzënisë; blenë me nxitim disa të lira, por këtë vit nuk i mbylleshin më në pulpë – zinxhiri nuk ngjitej, sepse trupi i saj kishte ndryshuar.

E si të mos shtosh në peshë kur ushqehesh me ç’të dalë përpara? Makarona, patate, bukë me diçka që mezi quhet gjalpë, përsëri bukë. Edhe ëmbëlsira, sepse pa sheqer Rinesa bëhej nervoze, gati e padurueshme. I hidhte të gjitha brenda vetes, nga stresi i vazhdueshëm dhe monotonia që e bënte çdo ditë kopje të së djeshmes. Dhe nganjëherë i dukej sikur kjo rrotë e varfërisë nuk do të ndalej kurrë, sikur përpara saj nuk kishte asnjë dritë në fund të tunelit.

Mes Nesh