— Rinesa Kola, po tallesh me mua, apo çfarë? Po ta them për të tretën herë: të shtunën do të jenë tetëmbëdhjetë veta. Tetëmbëdhjetë. Teze Rimma nga Elbasani, Krenar Gjeloshi me familjen, Dashamir Sota me Afërdita Markun, Klea Dushku me të shoqin. Përvjetori im nuk festohet në ndonjë byrektore, por në shtëpi, — zëri i Bardha Begajt përplasej mbi pllakat e kuzhinës sikur dikush të kishte ndezur një altoparlant të vjetër në maksimum.
Rinesa Kola e la filxhanin në lavaman dhe nuk u kthye menjëherë. Përtej dritares, në parking, bora e marsit kishte marrë ngjyrë gri; poshtë saj dilte një qull i zi ku nguleshin rrotat e makinave dhe këmbët e njerëzve. Pamja ishte e zhveshur nga çdo zbukurim, e sinqertë në mënyrën e vet, njësoj si jeta e saj vitet e fundit.
— Nuk po tallem, Bardha Begaj. Po të them se nuk kam as fuqi, as kohë të ushqej tetëmbëdhjetë njerëz. Ne kemi një apartament me dy dhoma, jo mensë pranë bashkisë.
— Ja, prapë filloi, — vjehrra përplasi duart në ajër. — Pesë sallata, dy gjellë të ngrohta, ca meze, torta. Kështu jetojnë njerëzit normalë. Unë kështu kam jetuar gjithë jetën.
— Atëherë vazhdo jetoni ashtu, — tha Rinesa Kola qetë. — Por pa mua.
Nga korridori u duk Mentor Qafoku. Nuk hyri tamam; më shumë u shfaq, si njeri që shpreson të gjendet rastësisht aty pranë e pastaj të thotë se e futën të tjerët në mes.
— Çfarë po ndodh këtu?
— Këtu po ndodh që gruaja jote po deklaron se ditëlindja ime i është bërë barrë, — shqiptoi prerë e ëma. — Një mundim i tmerrshëm, si duket, të presësh farefisin.
— Nuk thashë këtë, — Rinesa Kola e vështroi të shoqin. — Thashë se nuk kam ndërmend të rri dy ditë para sobës, pastaj të shpërndaj pjata e në fund, natën, të kruaj yndyrën nga furra, ndërsa të gjithë komentojnë sa “e prerë” jam bërë.
— Rinesë, aman, mos e çojmë aty, — zgjati fjalët Mentor Qafoku me lodhje. — Një herë në jetë bëhet përvjetori. Mami mbush gjashtëdhjetë e gjashtë.
— Faleminderit Zotit që është një herë në jetë. Po të përsëritej çdo vit me këtë program, mua do të më kishin nxjerrë prej kohe me barelë.
— Po flet pa edukatë, — shfryu Bardha Begaj nëpër dhëmbë. — A e kupton fare me kë po flet?
— E kuptoj shumë mirë. Me një njeri që nuk kërkon, por urdhëron. Dhe mendon se koha e të tjerëve është falas.
— E të tjerëve? — vjehrra ngushtoi sytë. — Pas dymbëdhjetë vitesh martesë unë qenkam e huaj për ty?
— Kur duhet ndihmë, jam e shtëpisë. Kur duhet të respektohen kufijtë e mi, papritur bëhem e huaj. Skemë shumë e leverdishme.
Mentor Qafoku ngriti supin me nervozizëm.
— Rinesa Kola, boll tani me këto të drejta. Çfarë ka kaq të madhe? Sallatat bëhen të premten, mishi të shtunën. Do të ndihmojmë edhe ne.
— “Ne” kush jeni saktësisht? — ajo u kthye nga ai me gjithë trup. — Ti, që Vitin e Ri të kaluar, pas gotës së dytë, shkove “të shtriheshe pesë minuta” dhe u zgjove në një të natës, kur unë po laja enët e vetme? Apo motra jote, Denisa Sinani, që di vetëm të thotë: “ua, unë do t’i hidhja pak kopër”?
— Denisa Sinanin mos ma prek, — u ndez menjëherë vjehrra. — Ajo ka fëmijë.
— Po unë çfarë kam? Duar gome dhe shpinë rezervë?
— Ti punon në zyrë, jo në minierë, — ia preu Bardha Begaj. — Mos bëj sikur je kalë i drobitur.
— Faleminderit për diagnozën. Atëherë përgjigjja ime është përfundimtare: këtu nuk do të ketë asnjë përvjetor dhe unë nuk do të gatuaj.
Për një çast ra një heshtje e tillë, si ajo që vjen pak para se të kërcasë transformatori.
— Mentor Qafoku, po dëgjon? — ngriti zërin vjehrra. — Gruaja jote po më nxjerr jashtë.
— Rinesa, po e tepron, — tha ai pa e parë në sy. — Mund të flisje më njerëzisht.
— Pikërisht kjo është të flasësh njerëzisht. “Jo” është fjalë krejt normale. Vetëm se në familjen tuaj nuk e ka respektuar askush ndonjëherë.
Pesë ditët që pasuan, në shtëpi u shtri ajo lloj qetësie e veçantë që të lodh më shumë se çdo sherr. Mentor Qafoku hante qofte të blera në dyqan, shushurinte qeset dhe me gjithë pamjen e tij shpallte tragjedinë e madhe: gruaja nuk po funksiononte më si shërbim shtëpiak. Bardha Begaj u zhvendos te e bija, por edhe prej andej gjente kohë të hidhte gjilpëra. Denisa Sinani i shkruante në mesazher fjali të gjata, ku fjala “mami” shfaqej më shpesh se kuptimi.
“Ke menduar të paktën sa është lënduar ajo?”
“A është kaq e vështirë, një herë në vit, të silleni si familje?”
“Mentor Qafoku është shumë i mërzitur, ti po tregohesh tepër e ashpër.”