— E di çfarë, Arlind Sinani, — tha Elsa Dervishi, e ndalur në korridor me telefonin në dorë, — merr mamin tënd të dashur dhe zhdukuni të dy sa më larg prej meje.
Nuk e tha me ulërimë. Nuk pati as skenë, as histeri. Zëri i saj ishte i qetë, madje i lodhur, si zëri i dikujt që një fjali e ka mbajtur për shumë kohë brenda vetes dhe më në fund e ka nxjerrë jashtë. Pikërisht ajo qetësi e bëri Arlindin të ngurtësohej më shumë sesa do ta trembte çdo britmë.
Ai sapo kishte hyrë nga rruga. Qëndronte pranë varëses, ende me xhup veshur, me faqet e skuqura nga i ftohti dhe me një qese marketi në dorë. E pa gruan pa lëvizur. Qesja iu ul ngadalë deri në dysheme.
— Çfarë the?
— Atë që dëgjove. — Elsa e futi telefonin në xhepin e robdëshambrës. — Sot e mbylla llogarinë tonë të përbashkët. I tërhoqa të gjitha paratë. Me të ardhurat e mia do të merrem vetë. Që nga ky çast e përgjithmonë.
Arlindi u zbeh. Jo menjëherë; iu deshën disa sekonda që fjalët t’i mbërrinin deri në mendje. Pastaj fytyra iu zbardh aq shumë, sa njollat e vogla mbi hundë iu dukën veçmas, si të vizatuara me laps.
Kjo histori, si shumica e historive të martesave që përfundojnë keq, kishte nisur bukur.
Elsa Dervishi u martua në moshën njëzet e tetë vjeç. Arlindi ishte tërheqës, dinte të fliste rrjedhshëm, dinte edhe të dëgjonte — ose të paktën bënte sikur dinte, gjë që në fillim të një lidhjeje shpesh duket e njëjtë. Punonte si menaxher në një kompani logjistike. Nuk fitonte ndonjë shumë të madhe, por paraqitej mirë dhe ruante imazhin.
Elsa ishte analiste e lartë në një kompani financiare. Paga ishte e mirë, shpërblimet vinin rregullisht. Kur u martuan, hapën një llogari të përbashkët: “për familjen”, “për të ardhmen”, “kështu është më praktike”. Elsa kalonte aty pjesën më të madhe të rrogës së saj. Arlindi hidhte më pak nga të ardhurat e veta, por asaj kohe kjo dukej normale: ajo fitonte më shumë, ai më pak, por ishin bashkë.
Vitin e parë e gjysmë nuk ndodhi asgjë e veçantë. Pastaj Arlindin e “shkurtuan” nga puna. U mërzit, kërkoi punë një muaj, pastaj edhe një muaj tjetër, e më pas, pa u vënë re mirë, pushoi së kërkuari seriozisht. Nisën të shfaqeshin ca “projekte”, ca “bisedime”, ca “mundësi të mira”. Kur Elsa e pyeste, ai përgjigjej në mënyrë të mjegullt, por me siguri të plotë, me atë shprehje sikur ajo po futej në gjëra që nuk i takonin.
Ndërkohë, paratë nga llogaria e përbashkët shpenzoheshin. Për çfarë, Elsa në fillim nuk e kontrollonte. Më vonë filloi t’i shihte lëvizjet. Dhe sa më shumë lexonte, aq më shumë i ftohej gjaku.
Vjehrra quhej Mimoza Begaj. Ishte një grua e shkurtër, me sy të mprehtë dhe me zakonin të fliste në mënyrë të tillë që çdo fjalë, po të duhej, mund të kthehej më pas në anën që i leverdiste. Jetonte në një lagje pranë, vinte pa u ftuar, ulej për çaj dhe largohej gjithmonë me ndonjë shumë parash: herë “për ilaçe”, herë “për dritat e ujin”, herë sepse “Arlindi i kishte premtuar ta ndihmonte, ti e kupton, Elsë e dashur”.
Elsa e kuptonte. Jo menjëherë, por më në fund e kuptoi.
Një ditë, rastësisht, pa një mesazh në telefonin e burrit. Telefoni ishte lënë mbi tavolinë me ekranin përpjetë dhe njoftimi u ndez vetë. Mimoza Begaj i shkruante të birit: “I kalove? Mirë. Ajo nuk di gjë? Të lumtë.”
Atëherë Elsa e vuri telefonin sërish aty ku ishte. Nuk tha asnjë fjalë. Shkoi vetëm në kuzhinë dhe qëndroi gjatë pranë dritares, pa lëvizur.
Më pas nisi të llogariste. Jo me hamendje, por siç dinte ajo: me tabela, me data, me ekstrakte bankare. Doli se gjatë tre viteve Arlindi i kishte kaluar së ëmës më shumë se tetëqind mijë Lekë. Nga llogaria e përbashkët. Jo nga paratë e tij, sepse në atë kohë të vetat pothuajse nuk ekzistonin më.
— Ti nuk mund ta mbyllësh kështu, thjesht, llogarinë, — tha Arlindi në korridor. Zëri i kishte marrë një tingull të çuditshëm: nuk ishte i zemëruar, më shumë i hutuar. Ende nuk e kuptonte përmasën e asaj që po ndodhte. Mendonte se ishte vetëm një sherr që mund të pritej derisa të kalonte.
— E mbylla tashmë, — iu përgjigj Elsa. — Aty kishte vetëm pagën time të dy muajve të fundit. Nga ty nuk kishte asgjë.
Këtë herë ai u zbeh vërtet.
Sepse kjo ishte e vërteta që ai vetë nuk e kishte formuluar kurrë me zë të lartë. Jetonte në një apartament të blerë para martesës me paratë e prindërve të Elsës. Hante ushqime të paguara me rrogën e saj. Përdorte makinën që ajo e kishte marrë me kredi dhe po ajo e kishte shlyer. Edhe rrobat… Elsa nuk i kishte ndjekur posaçërisht, por po të mendohej pak më gjatë…
— Janë paratë tona të përbashkëta, — tha ai, dhe në atë fjali kishte aq shumë zakon, aq shumë bindje të rrënjosur, sa Elsës për një çast gati i erdhi keq për të. Gati.
— Jo, Arlind. Ato ishin paratë e mia, të cilat unë të lejoja t’i quaje tonat.
Qesja e marketit vazhdonte të qëndronte në dysheme. Prej saj dukej një shishe Coca-Cola dhe një pako patatinash. Elsa e pa atë qese dhe mendoi se, me shumë gjasë, ai i kishte blerë me kusurin e pesëqind Lekëve që kishte marrë në mëngjes nga komodina. Nga komodina e saj.
Mimoza Begaj telefonoi pas njëzet minutash. Elsa pa emrin në ekran dhe e hapi thirrjen. Për herë të parë në tre vjet nuk ndjeu atë peshën e rëndë në kraharor; përkundrazi, e mori me një kureshtje të mprehtë: çfarë do të thoshte tani?
— Elsa, duhet të flasim, — nisi vjehrra me tonin e një njeriu që përfundimin e bisedës e kishte vendosur që më parë. — Arlindi është shumë i tronditur. Unë e kuptoj që mes jush ka tension, por familja duhet ruajtur.
— Zonja Mimoza, a jeni e lirë sot?
Në anën tjetër ra heshtje.
— Si domethënë?
— Dua të takohemi. Ballë për ballë. Ka diçka për të cilën duhej të kishim folur prej kohësh. — Elsa bëri një pauzë të shkurtër. — Tetëqind e dyzet mijë Lekë.