— Ardit, kush janë këta? Nga dolën gjithë këta njerëz këtu? — zëri i Elirës u drodh dhe gishtat iu shtrënguan edhe më fort rreth bërrylit të të birit. Në mendje i vetëtiu menjëherë një dyshim i hidhur: “E ka shitur. Pa më pyetur fare e ka shitur shtëpinë e verës, dhe këta qenkan pronarët e rinj që kanë ardhur të bëjnë si në shtëpinë e tyre.” Nga ky mendim iu tha goja. Ajo ia lëshoi krahun Arditit dhe mbeti në vend, duke parë oborrin e saj sikur të mos e njihte më.
Dërrasat lëshonin aromë pishe. Një erë e rëndë, e freskët dhe therëse, aq e fortë sa Elirës i kishte kruar hunda që kur po i afrohej portës. Tani ajo aromë përzihej me kundërmimin e gëlqeres dhe me djersën e njerëzve. Oborri ishte plot. Shumë plot. Njëzet veta, ndoshta edhe më tepër. Burra me bluza të vjetra dhe xhinse të mbuluara nga pluhuri, dy vajza që mbanin rrotulla plastmasi, një djalë mbi shkallë, një tjetër sipër në çati me çekiç në dorë. Dikush tërhiqte thasë çimentoje, dikush përziente në një kovë një lëng të bardhë që lëshonte erë të mprehtë gëlqereje. Parcela e saj e vogël, që deri dje dukej e heshtur dhe e trishtuar, tani ngjante me një fole milingonash në mes të pranverës.
— Ardit, — tha ajo thatë, thuajse pa zë. — Po e sheh këtë? Nëse e ke shitur shtëpinë pa më marrë leje, nuk kam për të ta falur kurrë. Më thuaj të vërtetën: janë njerëz të huaj këta?
— Mami, prit pak, ç’pronarë të rinj thua? — Arditi u hutua vërtet. — Çfarë po të shkon në mendje? Janë të mitë. Të gjithë janë njerëzit e mi.
— Ç’do të thotë “të mitë”? Çfarë po bëhet këtu? Telefonin e kam në çantë. Po nuk ma shpjegove tani, në këtë çast, do të thërras policin e zonës.
Ajo vërtet zgjati dorën drejt çantës që i varej në bërryl. Gishtat nuk po i bindeshin. Në kokë iu përplasën të gjitha njëherësh: shtëpiza që e kishte mbajtur me mund për pesëmbëdhjetë vjet, veranda që nuk arriti ta ndërtonte kurrë, sepse një herë doli shkolla e Arditit, pastaj kredia e makinës, pastaj dhëmbët e saj që “mund të prisnin”, pastaj linoleumi në apartamentin e qytetit që “s’kishte pse nxitonte”. Gjithçka kishte pritur. E tani, njerëz të panjohur po shkelnin në tokën e saj. Në tokën e saj, që e kishte ruajtur e përkëdhelur si fëmijë.
— Mami, — Arditi i preku lehtë shpatullën. — Më dëgjo. Nuk janë pronarë. I kam thirrur unë.
Elira mbeti me çantën gjysmë të ngritur. E pa të birin sikur po e shihte për herë të parë. Tridhjetë e pesë vjeç, me thinja që i dalloheshin tashmë te tëmthat, me shpatulla të gjera — këtë e kishte marrë prej saj, jo prej të atit. Në sy nuk kishte as frikë, as pafytyrësi. Vetëm një pritje të qetë, të butë.
— Ti?
— Unë. Mami, këta janë njerëzit e mi. Të gjithë. Disa nga puna, disa që i kam ruajtur që nga universiteti, disa nga lagjja, ata me të cilët luaja futboll dikur. Të kujtohet Klodiani?
Elira e mbante mend Klodianin. I dobët, gjithmonë i uritur, mbetej shpesh për darkë te ata, sepse në shtëpinë e tij, me sa dukej, punët nuk shkonin mirë. Ajo i hidhte në pjatë një racion dyfish dhe bënte sikur nuk e vinte re turpin që i skuqte fytyrën.
— Klodiani është këtu?
— Është. Edhe Erjoni, edhe Blerimi flokëkuq, edhe Ylli, ai që më doli dëshmitar në dasmë. Gati të gjithë ata që ke ushqyer dikur, mami.
Elira e përshkoi oborrin me sy. Pra, kjo ishte arsyeja pse fytyrat i dukeshin çuditërisht të njohura. Ai atje, mbi shkallë, duhej të ishte po ai djali të cilit dikur i kishte dhënë biçikletën e vjetër të Arditit, kur familja e tij u shpërngul në një banesë të përbashkët. Kurse ai me kovën në dorë ishte Erjoni; në klasë të nëntë u kishte thyer xhamin me top dhe ajo nuk e kishte qortuar, vetëm i kishte kërkuar ta zëvendësonte. Tani ishin rritur. Ishin bërë burra me duar të forta dhe fytyra serioze. Dhe po qëndronin në parcelën e saj, mes dërrasave, fidanëve dhe veglave të punës.
— Përse? — pyeti Elira me zë të ulët. — Ardit, përse gjithë kjo?
Arditi heshti për pak. Pastaj ia mori dorën me kujdes, sikur të ishte prej qelqi, dhe e ktheu drejt vetes.
— Mami, ti gjithë jetën ke mbledhur para për këtë shtëpi vere. Të kujtohet veranda që ëndërroje? Një verandë e madhe, me xhama rrëshqitës, ku të pije çaj në verë dhe të shihje perëndimin. Madje pate ngjitur në frigorifer një fotografi të prerë nga një revistë. Ka qenë, sa… pesëmbëdhjetë vjet më parë.
Elira e kujtoi. Po, kishte pasur vërtet një figurë të tillë. Letra ishte zverdhur, cepat i ishin përthyer, por ajo nuk e kishte hedhur derisa ndërruan frigoriferin. Atëherë prerja u humb diku, dhe ajo pothuajse e kishte harruar. Pothuajse.
— Atëherë ti lije mënjanë para nga çdo rrogë, — vazhdoi Arditi. — Pastaj erdhi pranimi im në universitet, mësuesit privatë, dhe më vonë edhe banesa ime me qira.