Mbrëmja e së premtes dukej sikur do të kalonte pa zhurmë. Elvana u kthye në shtëpi më vonë se zakonisht, me duart e rënduara nga qeset e mëdha, ku shishet e vajit të ullirit përplaseshin lehtë me kavanozët e domateve të importuara. Pas pune kishte bërë një kthesë enkas nga tregu, që të merrte mish viçi të mirë dhe zarzavate të freskëta.
Në njërën prej qeseve kishte edhe një dhuratë për Ilirin: një shishe malbec koleksioni, pas së cilës ai ishte vënë prej gjashtë muajsh. Elvana kishte shpresuar se një mbrëmje e qetë, me nga një gotë verë të mirë, do t’i ndihmonte më në fund të flisnin. Jo thjesht të shkëmbenin fjalë, por të flisnin vërtet.
Çelësi u rrotullua në bravë. Sapo dera u hap, apartamenti e priti me erën e vajit të djegur dhe qepës së skuqur tepër. Në prag qëndronte Melihate Bardhi, vjehrra e saj, me duart në bel dhe buzët e mbledhura në një vijë të hollë.
— Më në fund u kujtove të vish, zonjë nate. Darka u tha, qofte u bënë si gomë. Gruaja tamam e ka tryezën gati në kohë, kurse kjo bredh ku t’i dojë qejfi.
Elvana nuk tha asgjë. Hoqi pallton dhe e vari me kujdes në varëse. Qeset i kishin prerë pëllëmbët.
— Isha në punë, zonja Melihate. Mbledhja u zgjat.
— I dimë ne ato mbledhjet e tua, — ia ktheu vjehrra me përçmim. — Edhe në kohën tonë gratë punonin, po gjenin kohë edhe për të gatuar, edhe për të pritur burrin, edhe për ta mbajtur shtëpinë xixë. Po ti? E mban atë karrierën tënde si flamur e s’të hyn gjë tjetër në sy.
Elvana hyri në kuzhinë, duke u përpjekur të mos i jepte rëndësi. Mbi sobë qëndronte vërtet një tigan me disa copa të errëta kafe, që dikur kishin qenë qofte. Pranë tij ishte një tenxhere me supë të ftohur. Ajo nisi të zbrazte qeset, t’i vendoste ushqimet në rafte dhe pastaj të lante enët që ishin mbledhur gjatë ditës.
Melihate Bardhi u ul në tryezë, mbështeti faqen në pëllëmbë dhe e vështroi nusen me fytyrën e një kontrolloreje. Nga dhoma tjetër dëgjoheshin të mbytura krisma, shpërthime dhe zhurma lojërash: Iliri po luante në konsolë dhe as nuk kishte marrë mundimin të dilte ta përshëndeste.
— Elvanë, — zëri i vjehrrës u bë i butë, i rrëshqitshëm, gati përkëdhelës, aq sa asaj iu ngritën qimet në kurriz. — Ilirit i duhen treqind mijë Lekë për start-up-in. Ka mbetur vetëm një javë. Investitori, siç thotë ai, nuk pret. Kurse ti rri rehat, sikur të notosh në vaj.
Elvana ngriu mbi lavaman. Pastaj fshiu ngadalë duart me peshqir dhe u kthye nga ajo.
— Dje i kalova pesëdhjetë mijë Lekë për promovim. Para kësaj i pagova kursin e programimit. Çfarë treqind mijë Lekësh të tjerë?
— Ç’do të thotë “çfarë”? Para janë, Lekë të zakonshëm! — Melihate ngriti duart përpjetë. — Nuk e kupton dot? Buxheti familjar është i përbashkët. Apo të vjen keq për burrin tënd? Nga ne do të shtrydhje edhe këmishën e fundit. Kafe përjashta blen përditë, ama kur vjen puna te puna e familjes, të mbyllet dora. Ti je barrë përmbys, ja çfarë je.
Elvana shtrëngoi nofullat. Iu kujtua kapuçinoja e vogël që kishte marrë atë mëngjes në kafenenë pranë zyrës, për dyqind Lekë. Gëzimi i vetëm i ditës. Edhe ai kapuçino i përmendej prej dy muajsh si mëkat.
— Mami, lëre rehat, — u dëgjua zëri i Ilirit nga salloni. Nuk u lodh as të ngrihej nga divani. — Elvanë, megjithatë ka të drejtë. Je bërë shumë dorështrënguar. Dikur ishe ndryshe. Besoje tek unë.
Elvana doli në korridor, prej nga dukej dhoma e ndenjjes. Iliri ishte shtrirë me këmbët hedhur mbi mbështetësen e divanit dhe sytë nuk i ndante nga televizori. Në ekran vraponin përbindësha dhe mitralozët gjëmonin pa pushim. Tridhjetë e katër vjeç burrë. Tridhjetë e katër.
— Ilir, të lutem, të flasim vetëm ne të dy, pa nënën tënde, — tha ajo me zë të ulët.
— Po pse me pëshpërima? — ndërhyri menjëherë Melihate Bardhi, duke dalë te dera e kuzhinës. — Ke filluar të mbash sekrete nga unë? Unë këtu jetoj, për dijeni. Në këtë apartament kam hedhur shpirtin tim, nervat e mia dhe kursimet e mia. Kurse ti mua dhe djalin tim na trajton si të huaj.
Elvana u kthye ngadalë drejt saj. Kishte hedhur shpirtin dhe kursimet. Njëqind mijë Lekë për riparimin, që vjehrra i kishte dhënë tre vjet më parë. Njëqind mijë Lekë, për të cilat nuk kishte kaluar asnjë ditë pa iu kujtuar. Ndërkohë, rinovimi kishte kushtuar më shumë se një milion e gjysmë Lekë dhe çdo qindarkë e kishte fituar Elvana vetë. Siç kishte siguruar edhe pagesën fillestare për kredinë e shtëpisë. Siç paguante edhe vetë kredinë.
Melihate Bardhi e shikonte me një zemërim të drejtë, sikur ishte ajo e fyerja e madhe. Pastaj hodhi sytë nga i biri dhe foli sikur Elvana të mos ndodhej fare aty:
— Kjo nuk ka për t’u bërë kurrë grua e vërtetë. Mendon vetëm për veten. Po s’ka gjë, unë do ta vë në vendin që i takon. Apartamenti tani është i përbashkëti ynë, mbaroi ajo punë. Nuk ka ku shkon.
Elvana nuk iu përgjigj. Hyri në dhomën e gjumit, mbylli derën pas vetes dhe u ul në shtrat. Për një kohë të gjatë ia nguli sytë çantës së saj, të mbushur me dokumente pune. Më në fund nxori laptopin dhe hapi aplikacionin e bankës. Një milion e gjysmë Lekë në llogarinë e kursimeve. Jastëku i saj i sigurisë, që e kishte mbledhur me mundim gjatë tre viteve të fundit. Iliri nuk dinte asgjë për të. Melihate Bardhi, aq më pak.
Elvana e mbylli laptopin dhe u shtri. Gjumi nuk i afrohej.
Mendja i shkoi pas, te fillimi i gjithçkaje. Pesë vjet më parë, gjyshja, i vetmi njeri i afërt që kishte, i kishte lënë trashëgimi pesëqind mijë Lekë. Atëherë Iliri i kishte propozuar t’i shtonin si pagesë fillestare për hipotekën; i kishte thënë se edhe ai kishte kursime. Por kur erdhi dita të firmosej kontrata, paratë e tij papritur “nuk u gjendën”. I kishte futur të gjitha në një “projekt revolucionar”. Apartamenti u regjistrua në emër të Elvanës. Edhe kredia po ashtu. Atë ditë Melihate Bardhi kishte thënë: “Atëherë paguaje vetë, përderisa qenke kaq e pavarur. Mos ma tërhiq djalin në gropë borxhesh.”
Dhe Elvana kishte paguar. Çdo muaj. Tridhjetë e pesë mijë Lekë. Faturat, ushqimet, detergjentët, ilaçet kur sëmurej dikush, rrobat, pajisjet shtëpiake; gjithçka binte mbi shpatullat e saj. Iliri herë pas here i merrte para hua për start-up-et e tij dhe ato para nuk ktheheshin kurrë. Melihate Bardhi prej vitesh nuk punonte, jetonte me një pension të vogël, por megjithatë nuk reshtte së mësuari nusen “si duhej jetuar”. Dhe Elvana duronte. Sepse e donte. Sepse besonte se familja ishte gjëja më e rëndësishme. Sepse nëna e saj kishte pirë dhe e kishte lënë vajzën në duart e gjyshes, ndaj Elvana i kishte premtuar vetes se do të kishte një jetë tjetër. Një familje tjetër.
Familja që kishte ndërtuar, doli pikërisht kështu.
Të dielën, Melihate Bardhi organizoi një drekë demonstrative. Në tryezë u vendos servisi i vjetër i gjyshes; vjehrra kishte pjekur byrekë e ëmbëlsira dhe tani rrinte në krye të tryezës si perandoreshë. Iliri, me shikim të shpërndarë, rrëmonte pjatën me pirun, pa ngrënë pothuajse asgjë.
— Elvanë, do edhe pak supë, moj bijë? — cicëroi vjehrra. — Je bërë shumë e imët, puna po të shtrydh. Ka ardhur koha të mendosh edhe për shpirtin, për mëmësinë. Ora po ecën. Na lind një nip, shkon në leje lindjeje, Iliri merr rolin e burrit mbi supe dhe do të fitojë. Ti do të rrish në shtëpi, pranë burrit, e mbrojtur si pas muri guri.
Elvana ngriti sytë nga pjata.
— Me çfarë do të jetojmë derisa ai ta marrë atë rol? Kredia është në emrin tim. Kush do ta paguajë?
Melihate Bardhi mblodhi buzët e pakënaqur dhe fshiu gojën me pecetë.
— Zoti jep fëmijën, jep edhe bereqetin. Mos u kundërvi të rriturve. Mëmësia është detyra jote kryesore, jo të gërmosh gjithë ditën në letra.
— Në ato letra, zonja Melihate, është rroga ime. Është hipoteka. Është kredia e frigoriferit. Janë edhe byrekët tuaj, po të flasim drejt.
Iliri u përmend, sikur sapo u shkëput nga mendimet e veta.
— Elvanë, seriozisht tani, ti gjithmonë e kthen në negativitet. Punë e madhe kredia. Unë do ta ngre biznesin dhe do t’i mbyllim të gjitha. Më jep pak kohë.
— Sa kohë, Ilir? Ke tre vjet që premton. Nuk ke asnjë projekt që funksionon. Nuk ke paguar asnjëherë as faturat.
— Ja, filloi prapë, — tha Iliri dhe e shtyu pjatën tutje. — Mami ka të drejtë: ti jeton me makinë llogaritëse në kokë.
Melihate Bardhi tundi kokën e kënaqur. Elvana ndjeu të përzierat t’i ngjiteshin në fyt. U ngrit nga tryeza.
— Faleminderit për drekën. Do të shkoj të shtrihem pak, më dhemb koka.
Në mbrëmje, Iliri hyri në dhomën e gjumit. Elvana rrinte ulur me një libër në duar, duke bërë sikur lexonte. Ai u ul në cep të shtratit dhe u përpoq t’ia kapte dorën. Ajo i tërhoqi gishtat menjëherë.
— Elvanë, mos të zihemi, të lutem. Mami mundohet për ne.
— Çfarë do të thotë “për ne”? Ajo po më ha të gjallë.
— Ajo është njeri i mirë. Thjesht do që gjërat të jenë siç duhet, njerëzisht.
— Njerëzisht qenka unë të punoj si kalë, ti të rrish shtrirë në divan dhe nëna jote të më quajë barrë?
Iliri shtrembëroi fytyrën.
— Ajo nuk e kishte ashtu. Ti thjesht i kupton gabim fjalët e saj.
— Atëherë ma shpjego ti. Shpjegomë çfarë donte të thoshte kur tha se apartamenti na qenka i përbashkët.