— Ajo ha veç, madje sikur do të na e tregojë me qëllim. Si të mos ishim familja e saj, — Nexhmije Beqiri e ngjeshi telefonin pas veshit dhe uli zërin, megjithëse në apartament nuk kishte njeri tjetër. — Eja, Teuta. Do ta shohësh vetë.
Teuta Elezi, tridhjetë e gjashtë vjeçe, auditore e lartë në Kontrollin e Lartë të Shtetit në Tiranë, dëgjonte të ëmën ndërsa, pa e pasur mendjen, rregullonte mbi tavolinë një grumbull raportesh. Ishte e enjte, ora katër pasdite. Pas xhamit të zyrës varej një mjegull e lagësht shkurti dhe dritat përgjatë bulevardit tashmë ishin ndezur.
— Mami, çfarë do të thuash me “me qëllim”?
— Atë që dëgjove. Ulemi ne në tryezë, ajo zhduket. Ne hamë, ajo rri diku tjetër. Pastaj futet tinëz në kuzhinë, nxjerr kutitë e veta dhe ha vetëm. Si e huaj. Luan Imeri nuk flet. Fëmijët janë mësuar me të. Kurse unë jam nënë dhe kjo më dhemb.
Teuta e njihte mirë atë ton. E ëma nuk po ankohej thjesht; ajo po jepte një vendim dhe priste që e bija ta zbatonte.
— Do të vij të shtunën, — tha Teuta. — Do ta sqaroj.
E mbylli telefonin dhe u mbështet pas karriges. Majlinda Kryeziu, gruaja e vëllait. Njëzet e nëntë vjeçe. Punonte ndihmësmjeke në një pikë ambulance në Durrës. Kishin dy fëmijë: Arlind Frashërin, pesë vjeç, dhe Elsa Jakupin, tre. Jetonin bashkë me vjehrrën në një apartament me tri dhoma, në një pallat të vjetër të qytetit; pas vdekjes së babait, nuk ishin ndarë më.
Teuta nuk e kishte parë Majlindën prej gjashtë muajsh. Hera e fundit kishte qenë në ditëlindjen e Elsës. Atë ditë, kunata i ishte dukur e rraskapitur: fytyrë e zbehtë, rrathë të errët poshtë syve, duar që nuk pushonin — pastronte, vinte gjëra në vend, shërbente. Megjithatë në tryezë ishte ulur me të gjithë. Madje edhe buzëqeshte.
Çfarë kishte ndryshuar brenda atij gjysmë viti?
Nexhmije Beqiri, gjashtëdhjetë e një vjeçe, dikur nëndrejtore e shkollës numër shtatëmbëdhjetë, kishte dalë në pension tre vjet më parë. I shoqi, Bujar Tahiri, kishte vdekur nga një goditje në tru në moshën pesëdhjetë e tetë vjeçare. Apartamentin ia kishte lënë të birit; kështu ishte vendosur sa ishte gjallë, me fjalë, pa testament. Teuta nuk kishte kundërshtuar. Ajo jetonte prej kohësh në Tiranë, kishte garsonieren e vet dhe jetën e vet.
Luan Imeri punonte si përgjegjës turni në një fabrikë përpunimi gome në Durrës. Orari i tij ishte me turne: dy ditë punë, dy pushim, pastaj dy net. Paga — dyzet e shtatë mijë lekë. Majlinda, në ambulancë, merrte tridhjetë e nëntë mijë. Në total, tetëdhjetë e gjashtë mijë lekë për pesë veta. Pensioni i Nexhmijes ishte njëzet e një mijë e treqind lekë. Pesëmbëdhjetë mijë i jepte për ushqimin e përbashkët; pjesën tjetër e mbante për ilaçe dhe shpenzime të vogla.
Shtëpia nuk kishte kredi, por riparimet i përkisnin një kohe tjetër: letër muri të verdha, linoleum me motive, radiatorë të rëndë prej gize që dimrit nxehnin aq fort sa xhamat mbuloheshin me avull. Në banjë pikonte rubineti dhe Luan Imeri prej dy muajsh premtonte ta rregullonte. Në dhomën e fëmijëve qëndronte një krevat marinari, i blerë nga Majlinda në një faqe njoftimesh për katër mijë lekë. Ajo vetë e kishte lyer të bardhë një mbrëmje të shtune, ndërsa fëmijët flinin.
Nexhmije Beqiri besonte se detyra e saj ishte ta mbante familjen të lidhur. Drekat bëheshin me orar: në një, fiks. Darka në shtatë. Gatuante çdo ditë: supë, qofte, qull, komposto. Gjithçka si në mensë. Menunë e javës e hartonte paraprakisht, e shkruante në një fletore me kopertinë blu dhe e ngjiste në frigorifer me një magnet në formë luledielli.
Majlinda nuk hynte dot në atë rregull.
Jo sepse nuk donte. Por sepse turnet e saj nisnin herë në gjashtë të mëngjesit, herë në dy të pasdites, herë në dhjetë të natës. Puna e ndihmësmjekes në ambulancë nuk ishte zyrë. Dymbëdhjetë orë në këmbë, ndonjëherë edhe gjashtëmbëdhjetë, kur ndonjë koleg sëmurej dhe duhej mbuluar turni. Thirrje për infarkte, aksidente, zënka të dehurish. Në autoambulancë nuk mund të mendoje për drekë me orar.
Kur Majlinda kthehej në shtëpi pas turnit të natës, familja zakonisht ishte duke ngrënë mëngjes. Ajo ndërronte rrobat, kontrollonte fëmijët, puthte Arlindin para se të nisej për kopsht, vinte Elsën në gjumë të drekës nëse vjehrra nuk e nxirrte për shëtitje. Vetëm pas gjithë kësaj hante. Qetë. Në kuzhinë. Vetëm.
Jo për t’u dukur. Thjesht sepse ashtu i binte.
Por Nexhmije Beqiri e lexonte ndryshe. Për të, kjo ishte refuzim. Mospërfillje. Sfidë.
Të shtunën, Teuta erdhi me trenin e mëngjesit nga Tirana. Ora ishte dhjetë e njëzet. E ëma e priti te dera me rrobdëshambër e pantofla, me atë shprehje që Teuta, me vete, e quante “regjimi i nëndrejtoreshës”: buzë të shtrënguara, mjekër paksa e ngritur, duar të kryqëzuara në kraharor.
— Hyr. Po vë drekën në zjarr.
Apartamenti mbante erë patatesh të ziera dhe qepe të skuqura. Në kuzhinë ziente supa. Nga dhoma vinte zëri i filmave vizatimorë, i hollë dhe gazmor. Luan Imeri ishte në turn; do të kthehej nga ora gjashtë. Fëmijët rrinin në dhomë: Elsa, me geta dhe bluzë me personazh vizatimor, ngrinte një kullë me kuba; Arlindi formonte me plastelinë diçka që i ngjante tankut.
Teuta kaloi nëpër korridor. Hapi pak derën e banjës: mbi telin e tharjes vareshin rrobat e fëmijëve.