— Më quajte dele budallaqe përpara miqve? Të ta kujtoj pak se me paratë e kujt kemi jetuar këto vitet e fundit? — pyeti Hana Gjini, krejt e qetë.
Në sallon ra menjëherë heshtja. Vetëm pak çaste më parë, ajo mbrëmje vere dukej si gjithë të tjerat: dritarja e hapur kanat më kanat, zhurmat që vinin nga oborri, pjatat me meze mbi tryezë, të qeshurat e miqve dhe muzika që dilte nga një altoparlant i vogël. Dritan Elezi rrinte në krye të tavolinës, i shtrirë në kolltuk me atë rehati të paturpshme, sikur apartamenti, nata dhe durimi i të tjerëve të ishin pronë e tij.
Pak më parë ai kishte bërë me zë të lartë një shaka se Hana, si zakonisht, “nuk kuptonte asgjë”. Pastaj, i nxehur nga vëmendja e të pranishmëve, e kishte quajtur dele budallaqe. E tha me një buzëqeshje tallëse, duke pritur atë reagimin e njohur: të qeshura të detyruara. Më parë, dikush vërtet qeshte nën hundë. Dikush ulte sytë nga sikleti. Dikush shtirej sikur nuk e kishte dëgjuar.
Por këtë herë nuk qeshi askush.
Hana nuk u ngrit me vrull, nuk bërtiti, nuk përplasi derën. Ajo vetëm vendosi pirunin pranë pjatës, fshiu gishtat me pecetë dhe e pa të shoqin me një qetësi aq të ftohtë, sa buzëqeshja e tij nisi t’i shuhej vetë.
— Hana, ç’ke tani? — Dritani u përpoq të qeshte sërish. — Po bëjmë shaka.
— Jo, Dritan. Ti bën shaka. Kurse turpi, çuditërisht, u bie të gjithëve.
Miku i tij, Visar Prifti, uli vështrimin në pjatë. Gruaja e Visarit, Ina Kastrati, u ngurtësua dhe vuri pëllëmbën mbi cepin e tavolinës. Prej kohësh ajo nuk i duronte këto takime pikërisht për shkak të Dritanit. Sa herë që Hana shërbente ushqimin, u mbushte gotat të ftuarve apo dilte nga kuzhina me diçka në duar, ai gjente çastin për t’i hedhur një thumb. Fillimisht për harresën. Pastaj për moshën. Më vonë për faktin se ishte “tepër serioze”. Tani kishte arritur te fyerja e hapur.
— Lëre tani, mos e merr kaq rëndë, — Dritani tundi dorën me shpërfillje. — Të gjithë e kuptuan që s’e kisha me të keq.
— Edhe unë e kuptova, — tha Hana. — Nuk e ke me të keq. E ke zakon.
Ai rrudhi ballin.
— Ç’zakon na qenka ky?
— Të më ulësh përpara njerëzve dhe pastaj të presësh që unë të buzëqesh, që ti të ndihesh rehat.
Dhoma u bë aq e qetë, sa nga jashtë u dëgjua qartë e qeshura e disa adoleshentëve në oborr. Hana qëndronte drejt, me një fustan të lehtë vere dhe flokët e mbledhur bisht. Në fytyrën e saj nuk kishte as hutim, as lëndim të dukshëm. Më shumë dukej e përqendruar. Sikur më në fund kishte marrë provën e diçkaje që e kishte matur me mend prej kohësh.
Dritani ende nuk e kuptonte se mbrëmja i kishte dalë krejt nga duart.
— Vendose të bësh skenë përpara mysafirëve? — pyeti ai, duke ulur zërin.
— Jo. Skenën e bëre ti. Unë thjesht nuk po luaj më rolin e mobilies.
Visarit i lëvizi nofulla. Mori gotën në dorë, por nuk piu. Ina e pa Hanën pothuajse me admirim. I ftuari i tretë, Krenar Rexha, ai që zakonisht qeshte më fort se të gjithë me batutat e Dritanit, tani po studionte cepin e mbulesës së tavolinës me një zell të tillë, sikur aty të ishte vizatuar harta e një thesari.
Hana u kthye ngadalë nga të ftuarit.
— Miq, mbrëmja mbaroi këtu. Jo për fajin tuaj. Thjesht nuk dua më të shërbej në një tryezë ku më fyejnë.
Ina u ngrit menjëherë.
— Hana, të ndihmoj të mbledhim?
— Jo. Do ta vendos vetë çfarë do bëj me këtë.
Zëri i saj ishte aq i prerë, sa Ina nuk kundërshtoi. Të ftuarit nisën të merrnin sendet e tyre me siklet. Dritani u drejtua menjëherë në kolltuk.
— Uluni! — urdhëroi ai ashpër. — Askush nuk po ikën gjëkundi. Tani do qetësohet.
Hana e zhvendosi vështrimin te burri.
— Ata do të ikin. Pastaj do të ikësh ti.
Fjalët ranë në dhomë të rënda dhe të sakta. Dritani puliti sytë, sikur kuptimi t’i kishte mbërritur me vonesë.
— Çfarë?
— E dëgjove shumë mirë.
— Nga apartamenti im? — ai qeshi nervoz. — Mos ke ngatërruar gjë?
Hana u ngrit. Shkoi te komoja, hapi sirtarin e sipërm dhe nxori një dosje transparente. Nuk e përplasi mbi tavolinë, nuk e tundi para fytyrës së tij. Thjesht e vendosi përpara vetes.
— Apartamenti është imi. Ma ka lënë gjyshja. Trashëgimia është regjistruar para martesës sonë. Dokumentet janë këtu. Ti e di këtë, por të pëlqen të bësh sikur të ka dalë nga mendja.
Visari u ngrit i pari.
— Dritan, ne po ikim.
— Ulu, — ia ktheu ai me të bërtitur.
Për herë të parë, Visari e pa pa asnjë buzëqeshje.
— Mos më jep urdhra. Dhe mos ia ngri zërin gruas sime.
Dritanit iu skuq fytyra. Ishte e qartë se donte t’i përgjigjej me vrazhdësi, por prania e dëshmitarëve papritur iu bë pengesë. Të ftuarit u përgatitën me nxitim për të dalë. Në prag, Ina ia shtrëngoi dorën Hanës dhe i pëshpëriti:
— Më telefono, nëse ndodh diçka.
— Do të të telefonoj, — u përgjigj Hana.
Kur dera u mbyll pas të fundit, Dritani u kthye vrullshëm nga e shoqja.
— Ti paske humbur fare! Më turpërove para të gjithëve!
— Ia dole vetë mrekullisht.
— Po kush je ti që të më nxjerrësh mua jashtë?
Hana nxori nga dosja një fletë tjetër dhe e vendosi mbi dokumentet e pronës.
— Jam njeriu që tre muaj më parë e kuptoi se ti nuk po kërkon punë, por një divan të rehatshëm. Jam njeriu që që në maj ndaloi së paguari dëshirat e tua. Dhe jam njeriu që sot u bind përfundimisht se bisedat me ty nuk kanë më kuptim.
Dritani mbeti duke e vështruar. Në fytyrën e tij nuk kaloi fillimisht zemërimi, por një llogari e shpejtë. Hana e vuri re menjëherë. Ai bënte gjithmonë kështu kur përpiqej të kuptonte ku mund të godiste, ku mund të ushtronte presion.
— Nuk do ta nxjerrësh burrin natën jashtë, — tha ai më butë. — Është verë, vapë, të gjithë jemi me nerva. U zumë, kaq ishte.
— Nuk po të hedh në rrugë. Ke nënën. Ke vëllain. Ke shtëpinë e pushimit të babait. Ke edhe miqtë para të cilëve sapo u hoqe si njeri gazmor. Zgjidh vetë.
— Po rrobat?
— Gjërat më të domosdoshme do t’i mbledhësh tani. Të tjerat do t’i marrësh një ditë tjetër, me marrëveshje. Dhe në prani dëshmitarësh.
Dritani qeshi befas, me një tingull të thatë.
— Qenke përgatitur?
— Po.
Ajo fjalë e shkurtër ia rrëzoi sigurinë e shtirur më shumë se çdo britmë.
Hana vërtet ishte përgatitur. Jo për një sherr të zakonshëm, por për çastin kur Dritani do ta kalonte përfundimisht çdo kufi. Ajo nuk kishte duruar nga dobësia. Kishte vëzhguar. Kishte mbajtur shënim shpenzimet, kishte mbyllur vrimat e përbashkëta të përditshmërisë, i kishte hequr aksesin te kartat e saj, kishte kaluar pagesat e faturave në të dhëna të veçanta, kishte ndryshuar fjalëkalimet dhe dokumentet e rëndësishme i mbante larg duarve të tij.