— Po vdes urie, po mbahem vetëm me qull! — ankohej me zë të lartë zonja Kujtesa para hyrjes së shtëpisë, duke shtrënguar në dorë një qese me qershi. — Në mëngjes ha një lugë tërshërë, kaq. Në darkë pi ujë, vetëm që ta mashtroj stomakun.
Bora u ndal te porta e vogël dhe ngriti vetullat ngadalë.
Dielli të verbonte sytë. Asfalti pranë shtëpisë shkëlqente sikur po shkrinte nga vapa. Në stol, afër hyrjes, dy komshie tundnin gazeta për t’u freskuar. Zonja Kujtesa i kishte kthyer shpinën nuses së djalit, por e kishte ngritur qëllimisht zërin aq shumë, sa ankesa të përhapej nëpër oborr më shpejt se pluhuri i gushtit.
Zonja Flutura, fqinja, përplasi gjuhën me keqardhje.
— Ah, Kujtesa, si ka mundësi kështu? Ti je pas operacionit, ke nevojë për ushqim të mirë.
— Po kujt i duhem unë? — vjehrra e afroi qesen te kraharori. — Djali është në punë, nusja gjithë ditën merret me punët e veta. Ajo ka mendjen te manikyri e te fustanet. Unë, e shkreta, rri mbyllur në dhomë. Mirë që ka të paktën pak drithëra.
Bora hodhi sytë te qesja me qershi, pastaj te zonja Kujtesa. Qershitë nuk ishin nga ato të lirat: të mëdha, të errëta, me lëkurë të shndritshme. Vetë Bora i kishte blerë në treg atë mëngjes, sepse një ditë më parë vjehrra ishte ankuar se, pas operacionit, i hahej “diçka verore, e butë dhe e ëmbël”.
— Zonja Kujtesa, — tha Bora qetësisht.
Vjehrra u drodh e tëra. Zonja Flutura u drejtua menjëherë mbi stol, sikur ta kishin kapur duke kontrolluar dollapin e dikujt tjetër.
— Oh, Bora, moj bijë, — zonja Kujtesa buzëqeshi me nxitim. — Dola pak të marr ajër.
— Dhe, meqë dole, të tregosh se unë të mbaj vetëm me qull?
Fqinja uli shikimin mbi gjunjët e veta. Zonja Kujtesa për disa çaste vetëm sa përplasi qepallat, pastaj ngriti mjekrën me pamje të fyer.
— Unë nuk thashë ndonjë gjë të tillë. Thjesht u ankova si njeri. Kur i dhemb shpirti një të moshuare, ti menjëherë e merr si sulm.
— Shpirti ju dhemb para qershive apo pasi i hani? — pyeti Bora.
Zonja Flutura e mbuloi gojën me gazetë. Vjehrra e shtrëngoi qesen edhe më fort.
— E shikoni? — iu kthye ajo fqinjës. — Madje edhe tallet. Prandaj them unë, s’ka pikë respekti.
Bora nuk hyri në debat. Prej kohësh e kishte kuptuar se të grindeshe me zonjën Kujtesa në sy të të tjerëve ishte njësoj si t’i hidhje vaj një tigani të nxehtë. Ajo menjëherë merrte rolin e viktimës: ulte zërin në mënyrë të lodhur, kapte brinjën me dorë, përmendte operacionin, vetminë, të rinjtë mosmirënjohës dhe fatin e rëndë të një gruaje që “ia kishte kushtuar gjithë jetën familjes”.
— Mirë, — tha Bora. — Do të flasim në shtëpi, në mbrëmje.
— Çfarë ka në mbrëmje? — u alarmua vjehrra.
— Darkë. Dhe jo qull.
Bora hapi portën dhe hyri në oborr.
Shtëpia ishte e saj. Jo e burrit, jo e nënës së tij, as e “gjithë familjes”. Atë shtëpi të vogël dykatëshe në një qytezë pranë qytetit, Bora e kishte blerë para martesës, në kohën kur punonte si administratore në një klinikë private dhe njëkohësisht mbante regjistrimet e pacientëve për disa mjekë. Më vonë kishte kaluar në një qendër mjekësore si koordinatore, ishte martuar me Ledionin dhe jo rrallë kishte dëgjuar nga vjehrra komentin e kujdesshëm: “Mirë e rregulloi veten djali im.” Bora atëherë vetëm buzëqeshte. Nuk e ndiente të nevojshme të sqaronte se Ledioni ishte shpërngulur tek ajo jo sepse ajo ëndërronte të “rregullonte” dikë, por sepse ashtu u vinte më mirë të dyve.
Zonja Kujtesa ishte vendosur te ata në fillim të majit. Pas operacionit i duhej përkujdesje: kontroll i ilaçeve, ushqim i lehtë, ndihmë me fashimet në ditët e para dhe një regjim i qetë. Në fillim gjithçka dukej e arsyeshme. Ledioni i kishte kërkuar:
— Mami do të rrijë nja dy muaj me ne, derisa të marrë veten. Nuk dua ta lë vetëm në apartament.
Bora nuk kundërshtoi. Por i vendosi kushtet qartë që në fillim: përkohësisht, pa ndarje dhomash si pronë, pa urdhra në shtëpi dhe pa histori të tipit “tani kemi ekonomi të përbashkët”. Ledioni tundte kokën aq bindshëm, sa Bora për pak e besoi.
Dy javët e para zonja Kujtesa u soll me qetësi. I pinte ilaçet sipas orarit, falënderonte për supat, kërkonte mollë të qëruara, shihte telenovela në dhomën e miqve dhe herë pas here e quante Borën “bijë”. Bora nuk i përgjigjej asaj fjale, por as nuk bënte vërejtje.
Pastaj vjehrra u forcua. Fillimisht nisi të hidhte sytë nëpër tenxhere dhe të psherëtinte. Më pas pyeste pse pula nuk ishte aq e butë sa ajo që gatuante vetë. Pak nga pak filloi të kërkonte herë gjizë, herë peshk, herë fruta pylli, herë djathë, herë “biskota pa atë vajin tuaj të palmës”. Bora i blinte. Jo nga frika, por sepse një njeri pas operacionit vërtet ka nevojë për ushqim të rregullt.
Në qershor, zonja Kujtesa i kishte thënë për herë të parë një komshieje se në atë shtëpi “e ushqenin me kursim”. Bora e mori vesh nga zonja Flutura, e cila, gjithë siklet, e pyeti nëse kishin nevojë për ndihmë me ushqime. Atëherë Bora vendosi të mos e ndizte më tej situatën. I tregoi frigoriferin: në raftet e tij kishte kuti me ushqim të gatuar, fruta, kos, gjizë, perime, petulla me gjizë, qofte me avull dhe peshk të pjekur. Fqinja u skuq deri te veshët dhe iku duke mërmëritur se, me sa dukej, e kishte kuptuar gabim.
Por zonja Kujtesa nuk u ndal.
Në korrik, Denisa, kushërira e Ledionit, i telefonoi Borës dhe e pyeti me kujdes:
— Mos u mërzit, të lutem, por është e vërtetë që teze Kujtesa pothuajse nuk ha fare te ju? I ka thënë mamit se i vjen turp të kërkojë edhe një copë më shumë.
Bora atëherë qeshi shkurt. Jo nga gëzimi, por nga habia.
— Denisa, dje më kërkoi t’i blija kajsi, djathë të butë, mish gjeldeti dhe marshmallow. Të gjitha i ka. Më thuaj, cila prej këtyre të duket si uri?
Denisa u vu në siklet, megjithatë biseda la një shije të keqe. Borën nuk e lëndonin thashethemet si të tilla. Ajo që e bezdiste ishte mënyra. Vjehrra hante, kërkonte, zgjidhte, fshihte ushqime në dhomën e saj, ndërsa pas shpine luante rolin e martires. Dhe e bënte mjaft me zgjuarsi: nuk akuzonte askënd drejtpërdrejt, por fliste me gjysmëfjalë, që të tjerët ta plotësonin vetë pamjen.
Bora nuk e duronte të bëhej figurë në shfaqjet e dikujt tjetër.
Në shtëpi kishte kamera. I kishin vendosur verën e kaluar, pas disa vjedhjeve në lagje: njëra shihte portën dhe hyrjen, tjetra oborrin, e treta kuzhinën, aty ku ndodhej dera për në verandë. Kamera në kuzhinë nuk ishte vendosur për të përgjuar njerëzit e shtëpisë, por sepse dikush dikur kishte tentuar të hynte te fqinjët nga veranda. Të gjithë në shtëpi e dinin për kamerat, përfshirë edhe zonjën Kujtesa. Vetë Ledioni i kishte treguar nënës aplikacionin në telefon dhe kishte bërë shaka se tani edhe kungujt e tyre ishin nën mbrojtje.
Bora për shumë kohë nuk i kishte hapur fare regjistrimet. Por pas asaj bisede te hyrja, vendosi se mjaft ishte mjaft.
Hyri brenda, la çantën mbi komodinë dhe shkoi në kuzhinë. Mbi banak kishte mbetur një pjatë bosh me thërrime nga tava me gjizë; pranë saj ishte një lugë. Në lavaman qëndronin një filxhan dhe një pjatëz. Në mëngjes Bora i kishte lënë vjehrrës tavë me gjizë, supë pule, kastravecë të prerë, kos dhe një kuti me fruta pylli. Tani gjysma e tyre nuk gjendej më.
Hapi frigoriferin. Nga supa kishte mbetur pak. Nga tava, vetëm një copë anësore. Frutat ishin zhdukur krejt. Ndërkaq, në raftin e dytë qëndronte e paprekur tenxherja me qull hikrre, të cilin zonja Kujtesa e paraqiste me aq dëshirë si simbol të vuajtjes së saj.
Bora e mbylli frigoriferin dhe buzëqeshi me ironi.
Kur Ledioni u kthye në mbrëmje, ajo nuk u hodh menjëherë me akuza. Në përgjithësi, rrallë niste një bisedë pa u përgatitur më parë. Ledioni nuk ishte budalla, por për të ëmën ishte tepër i përshtatshëm: aty ku duhej të shihte manipulimin, ai parapëlqente të mendonte se “mami është thjesht e moshuar dhe nervoze”. Bora e dinte se, po t’ia thoshte drejt e në sy, ai do të përpiqej t’i zbuste qoshet. Prandaj vendosi të mblidhte fillimisht faktet.
Për tri ditë rresht pa regjistrimet. Jo pa pushim, jo me mani. Vetëm kuzhinën, gjatë ditës, dhe vetëm copëzat ku kishte lëvizje.
Pamja që doli ishte pothuajse qesharake.
Të hënën, në orën nëntë të mëngjesit, zonja Kujtesa hante tërshërë. Në dhjetë e dyzet nxirrte nga frigoriferi petullat me gjizë, i mbulonte bujarisht me ajkë dhe largohej me pjatën drejt dhomës së saj. Në mesditë kthehej për pjeshkë. Në orën dy ngrohte supën, por para kësaj priste një copë pule dhe e provonte aty, pranë sobës. Në katër merrte kosin dhe biskotat. Në gjashtë të mbrëmjes, sapo dëgjonte makinën e Ledionit, ulej në tryezë me një porcion të vogël qulli dhe me fytyrë të rraskapitur.
Të martën, ajo kaloi gjysmën e peshkut të pjekur në një kuti dhe e fshehu brenda një qeseje. Pastaj e çoi në dhomën e vet. Pas një ore u kthye për limonadën, të cilën vetë kishte kërkuar ta blinin “për mysafirë të mundshëm”.