– Për nusen e djalit! – Fatos Çuko ngriti gotën dhe u kthye nga unë. – Për nusen tonë, që rron me paratë tona!
Në sallë shpërtheu e qeshura. Pesëdhjetë e pesë veta qeshën njëherësh; dikush madje nisi të duartrokiste. Drejtuesi i festës e kapi menjëherë fjalën:
– Ja ky quhet dolli!
Unë rrija ulur pranë Erion Markut dhe sytë i kisha ngulur te mbulesa e bardhë e tryezës. Mbi të ishte përhapur një njollë salce, e vogël, e zgjatur, si një presje e shtypur keq.
Katërmbëdhjetë vjet me radhë e kisha dëgjuar të njëjtën fjali në forma të ndryshme. Herë më butë, herë më ashpër, herë si shaka, herë si thumbim. Por kuptimi mbetej gjithmonë po ai: ti këtu nuk vendos asgjë. Ti je thjesht shtesa e djalit tim.
Dhe tani këtë e tha para të gjithëve. Në përvjetor. Me mikrofon në dorë.
Erioni, pranë meje, fërkoi qafën. E kishte zakon: sa herë vihej në siklet, e çonte pëllëmbën e djathtë poshtë zverkut dhe e lëvizte aty, sikur po përpiqej ta afronte kokën te supi. Prita që të thoshte qoftë edhe një fjalë. Ai heshti.
Mbarova ujin në gotë. E vendosa gotën mbi tavolinë. U ngrita.
Dhe u nisa drejt drejtuesit të festës për t’i marrë mikrofonin.
Por ky ishte fundi. Gjithçka kishte nisur shumë më qetë.
Unë dhe Erion Marku u martuam në vitin 2012. Unë isha njëzet e nëntë vjeçe, ai tridhjetë e një. Një vit më vonë lindi Kastriot Rrota. Unë dola me leje lindjeje, ndërsa Fatos Çuko i dhuroi të birit një apartament me dy dhoma te Rruga e Metalurgëve. Të birit, jo mua. Këtë e theksonte sa herë i jepej rasti.
Aktin e dhurimit e bëri në emër të Erionit. Çelësat ia dha përpara gjithë farefisit dhe tha:
– Vlerësoje, bir. Jo çdo baba ka mundësi të bëjë një gjë të tillë.
Atëherë unë buzëqeshja. Madje gëzohesha. Ishte apartament, fundja. Dy dhoma në një pallat panel, në katin e pestë. Vaska kishte njolla të verdha të vjetra, letrat e murit ishin me lule, të mbetura që nga vitet nëntëdhjetë, ndërsa radiatorët në dimër gumëzhinin aq fort, sa Kastrioti zgjohej në tre të natës.
Megjithatë, apartamenti ishte apartament. I yni. Ose më saktë, i Erionit. Por ne ishim familje, apo jo?
Tre vitet e para nuk punova. Kastrioti ishte i vogël, pastaj mbeta shtatzënë me Anxhela Rexhën. Në atë periudhë Fatos Çuko fliste disi më butë. Nuk thoshte ende “jeton në kurrizin tonë”, por “rri në shtëpi, çfarë pret prej saj”. Kur ishte e pranishme vjehrra, Hyrie Sala, ai përmbahej, sepse ajo e qortonte menjëherë. Por në vitin 2018 Hyria u shpërngul te motra e saj në Fier dhe Fatosi sikur u çlirua fare.
Në vitin 2015, kur Kastrioti mbushi dy vjeç, u punësova si laborante në një fabrikë qumështi. Turni ishte nga tetë e mëngjesit deri në pesë pasdite. Kastrioti shkonte në kopsht, Anxhela ende nuk kishte lindur. Rroga ime ishte njëzet e tetë mijë Lekë. Nuk ishte ndonjë shumë e madhe. Por ishte imja.
Fatos Çuko e mori vesh pas një jave. Vetë Erioni ia tregoi gjatë një darke te i ati.
– Laborante? – pyeti vjehrri, sikur nuk e kishte dëgjuar mirë. Në gishtin e vogël rrotulloi unazën e rëndë prej ari, me monogram. – E çfarë pastaj? Ç’ndryshim ka, rri ulur në shtëpi apo rri ulur atje.
Unë nuk fola. Erioni fërkoi qafën.
Që nga ajo mbrëmje, Fatosi gjeti temën e tij të preferuar.
Herën e parë ma tha në sy gjatë një darke krejt të zakonshme familjare, rreth gjashtë muaj pasi kisha nisur punë. Ishte mars i vitit 2016. Ishim në shtëpinë e tij. Ai jetonte vetëm në një apartament me tri dhoma pranë Rrugës së Dibrës: hapësirë e bollshme, kristale në vitrinë, qilima të varur në mure. Erioni po i rregullonte karnizën në dhomën e gjumit, ndërsa unë po shtroja tavolinën.
Vjehrri qëndronte te pragu i kuzhinës dhe më shikonte teksa prisja sallatën.
– E di, moj Alevtina, – nisi ai, – ti tani po pret sallatën time, me thikën time, mbi dërrasën time. Pastaj shkon në shtëpinë tënde dhe pret mbi dërrasën që kam blerë unë, në apartamentin që kam dhuruar unë.
E lashë thikën mbi banak.
– Fatos Çuko, dërrasën e kam blerë vetë. Në një market ndërtimi. Katërqind Lekë.
Ai nënqeshi.
– Dërrasën, po. Po apartamentin?
– Apartamentin ia dhuruat Erionit. Faleminderit.
– Ja pra, – hapi duart ai. – Faleminderit. Të paktën një “faleminderit” e the.
Në atë çast hyri Erioni me kaçavidë në dorë.
– Baba, mjaft tani.
– Po çfarë thashë unë? – Fatos Çuko ngriti pëllëmbët lart. – Të vërtetën po them.
Pastaj shkoi drejt televizorit. Unaza i trokiti lehtë te korniza e derës; gjithmonë e prekte aty kur kalonte.
Unë e përfundova sallatën, u ula në tavolinë dhe e shtyva darkën deri në fund.
Në makinë, Erioni më tha:
– Mos u ndiz kot. Babai kështu është. Nuk e ka me të keq.
Unë tunda kokën, sepse Kastrioti flinte në sediljen e pasme dhe nuk doja të zihesha para fëmijës. Edhe sepse, në fund të fundit, apartamentin na e kishte dhënë vërtet. Ndoshta kishte të drejtë të bënte ndonjë shaka?
Atëherë kështu mendoja.
Anxhela Rexha lindi në vitin 2018. Unë dola sërish me leje lindjeje. Në punë u ktheva pas një viti e gjysmë, në vitin 2019. Deri atëherë rroga më ishte rritur: ndërmarrja ishte zgjeruar dhe mua më kaluan në kontrollin e cilësisë. Fillimisht merrja dyzet e tre mijë Lekë, pastaj dyzet e shtatë. Deri në vitin 2026 arrita në pesëdhjetë e pesë mijë.
Në vitin 2019 vendosa të bëja remontin e apartamentit. Pas shtatë vitesh, shtëpia dukej e rraskapitur. Tubat piknin, letrat e murit në dhomën e fëmijëve ishin shqitur, pllaka e banjës ishte çarë mu në mes, sepse Kastrioti e kishte goditur me top.
Erioni tha:
– Pyete babanë. Ndoshta të dërgon njerëzit e vet, ai ka firmë.
Unë e përfytyrova menjëherë Fatos Çukon duke ma kujtuar për dhjetë vjet me radhë se edhe remontin ma kishte bërë ai. Prandaj thashë jo. Do ta bëja vetë.
Gjeta një brigadë nga njoftimet. Për tri javë rresht, pas pune, shkoja mbrëmjeve të kontrolloja çfarë kishin bërë. Materialet i porosisja në internet: krahasoja çmime, prisja ulje, kërkoja variantin më të leverdishëm.
Në fund gjithçka shkoi shtatëqind e tetëdhjetë mijë Lekë. Nga karta ime. Transferta, fatura, fletë-dorëzime – i ruajta të gjitha. Nuk është se po mblidhja prova me qëllim; thjesht isha mësuar të mbaja dokumente. Puna të mëson kështu: një laborante nuk punon pa letra.
Kur remonti përfundoi, Fatos Çuko erdhi ta shihte apartamentin.