U soll nëpër dhoma, preku muret me pëllëmbë, hapi derën e banjës dhe e mbylli prapë.
— E kanë vënë shtrembër, — tha. — Unë do ta kisha bërë ndryshe.
Asnjë fjalë për faktin që gjithë atë punë e kisha organizuar unë. Asnjë pyetje sa kishte kushtuar. Vetëm kaq: shtrembër.
Unë nuk fola. Duhej t’i kisha kthyer përgjigje, por e gëlltita. Sepse Erion Marku rrinte pranë meje dhe fërkonte qafën, si gjithmonë kur donte të shmangte një përplasje.
Pika ku gjithçka nisi të çahej ishte viti 2021. Pesë vjet më parë.
Ishte ditëlindja e Anxhela Rexhës. Mbushte tre vjeç. Në shtëpi kisha bërë një festë të vogël: tullumbace, tortë, tri shoqe nga kopshti. Ftuam edhe Fatos Çukon me Xhoana Kovaçin, vajzën e tij, pra kunatën time.
Xhoana është dy vjet më e vogël se Erioni; tani ka dyzet. Punon te firma e të atit, në financë. Nuk është martuar. Banon dy pallate më tutje nga Fatosi. Për të, çdo gjë që thotë i ati është urdhër.
Erdhën bashkë. Fatosi i solli Anxhelës një lepur prej pellushi, gati gjysmë metri të gjatë. Xhoana i dha një libër për ngjyrosje. Pastaj u ulën në tavolinë.
Ngritëm dolli për të voglën. Më pas, Fatos Çuko u kthye nga Erioni. E tha para Xhoanës, para meje, madje edhe para fëmijëve trevjeçarë, megjithëse ata ndërkohë kishin vrapuar në dhomën tjetër.
— Erion, ti po këputesh vetëm për të gjithë. Gruaja jote shkon në punë për të pirë çaj, ndërsa ti rri nëpër objekte nga mëngjesi deri në darkë.
E lashë pjatën mënjanë.
— Fatos Çuko, unë punoj prej njëmbëdhjetë vitesh. Turn i plotë. Çdo ditë pune.
Ai më pa përmes syzeve.
— Edhe çfarë pastaj? Laborante i thënkan punë? Të lash epruveta?
Xhoana nxori një nënqeshje të shkurtër. Erioni uli sytë mbi pjatë.
— Unë nuk laj epruveta, — i thashë. — Kontrolloj cilësinë e prodhimit. Mbaj protokolle, analiza, regjistra. Tetë orë në ditë, çdo ditë.
— Tetë orë, — përsëriti vjehrri. — Kurse Erioni qëndron dymbëdhjetë orë në kantier. Në baltë, në të ftohtë.
— Për atë merr rrogë, — ia ktheva. — Njësoj si unë.
Fatos Çuko goditi tavolinën me unazën e tij. Dy herë. Thatë.
— Rrogë. Nga unë. Unë e paguaj atë. Po ty kush të paguan? Fabrika? Fabrika të hedh ca qindarka, ndërsa ti jeton në apartamentin tim.
— Në apartamentin e Erionit, — e korrigjova. — Atë që ia dhuruat ju. Katërmbëdhjetë vjet më parë.
— Pikërisht. Ia dhurova unë. Unë. Kurse ti e gjete gati.
Desha t’i flisja për remontin. Për shtatëqind e tetëdhjetë mijë Lekët. Për pllakat e banjës që i zgjodha vetë, për ustallarët që i gjeta vetë, për mbrëmjet kur pas turnit shkoja të kontrolloja punën, e pastaj kthehesha në shtëpi për t’u dhënë për të ngrënë dy fëmijëve dhe për t’i vënë në gjumë.
Por Erioni ngriti kokën dhe tha me zë të ulët:
— Mjaft. Të dy.
Sikur fajin ta kishim të dy. Sikur edhe unë të kisha thënë diçka të papranueshme.
Fatosi mbaroi çajin dhe pas njëzet minutash u largua. Te korridori përqafoi Erionin, i ra miqësisht në shpatull. Nga unë nuk hodhi as sytë.
Xhoana u vonua pak. E dëgjova kur i pëshpëriti të atit te shkallët:
— E pe? Të flet pa respekt. Madje edhe të kthehet.
Unë qëndroja në korridor, me lepurin prej pellushi në duar, atë që Anxhela e kishte hedhur poshtë varëses.
Atë mbrëmje i thashë Erionit:
— Fol me babanë tënd. Kjo nuk durohet më.
Erioni ishte shtrirë në divan dhe rrëshqiste gishtin në telefon.
— Ale, do flas me të. Po ti e kupton vetë… ai na dha apartamentin. Ai më dha punën. Çfarë do që t’i them?
— Thuaji që unë nuk jam parazite.
— Ai nuk e mendon ashtu. Thjesht flet. Mos ia vër veshin.
Dhe unë, në dukje, nuk ia vura.
Për pesë vjet bëra sikur nuk dëgjoja. Çdo festë ishte e njëjta këngë. Për Vit të Ri: “Erion, ti je ai që mban shtëpinë.” Më tetë mars: “Alevtina, kur do mësosh të gatuash?” Në ditëlindjen e Kastriot Rrotës: “Djali duhet të shohë si punon një burrë, jo si rri e ëma në fabrikë duke parë epruveta.” Tre apo katër herë në vit, të paktën.
Unë heshtja sepse kështu më kërkonte Erioni. Heshtja sepse fëmijët e donin gjyshin: ai u sillte dhurata, i shëtiste me makinë, Kastriotin e thërriste “luftëtar”, ndërsa Anxhelën “lepurushe”. Dhe heshtja edhe për një arsye tjetër: apartamenti ishte në emër të Erionit. Dhuratë. Nëse divorcoheshim, unë dilja pa asgjë. Këtë e dija mirë. Dhe pikërisht kjo më mbante.
Por pas çdo darke të tillë, kur kthehesha në shtëpi, mbyllesha në banjë për rreth njëzet minuta. Nuk bëja asgjë. Ulesha në buzë të vaskës dhe shihja pllakat që i kisha zgjedhur vetë. Pastaj nisja të numëroja me mendje: njëmbëdhjetë vjet punë. Pesëqind e dyzet turne mujore. Mijëra protokolle. Shtatëqind e tetëdhjetë mijë Lekë për remontin. Tetëmbëdhjetë mijë Lekë çdo muaj për kurse, aktivitete, uniformën e Kastriot Rrotës për xhudo, vizatimin e Anxhelës. Të gjitha nga rroga ime.
Dhe prapë: “jeton në kurrizin tonë”.
Jubileun e Fatos Çukos e caktuan për prill të vitit 2026. Mbushte gjashtëdhjetë e pesë vjeç. Ai donte ta festonte në shtëpi. Pesëdhjetë e pesë veta.
— Tavolinat i shtrojmë këtu, në apartament, — i kishte thënë Erionit. — Xhoana do ndihmojë. Edhe Alevtina të gatuajë.
Erioni ma përcolli mua.
Unë e përfytyrova menjëherë: pesëdhjetë e pesë njerëz, apartament me tri dhoma, gatim për të gjithë. Tri ditë të mbyllura në kuzhinë. Sallata me legenë, gjellë në tenxhere të mëdha, pjata, gota, pastrim pas çdo gjëje.
— Erion, kjo bëhet në restorant. Pesëdhjetë e pesë veta në shtëpi është e pamundur.
— Ale, babi do në shtëpi.
— Babi do që unë të rri tri ditë te soba. Falas.
Erioni psherëtiu dhe, si zakonisht, fërkoi qafën.
Unë mora në telefon pesë restorante. Më në fund gjeta një vend të përshtatshëm: sallë banketesh për gjashtëdhjetë persona, menu me shtatë mijë e gjashtëqind Lekë për njeri. Në total dilnin katërqind e tetëmbëdhjetë mijë Lekë. Dekori dhe muzika shtonin edhe tridhjetë e dy mijë të tjera. Gjithsej: katërqind e pesëdhjetë mijë Lekë.
Shkova te Fatos Çuko me të gjitha llogaritë gati. I tregova menunë, sallën, fotografitë.
— Bukur, — tha ai. — Shtrenjtë.
— Jubileu bëhet një herë në jetë.