Gjashtëdhjetë e pesë vjet nuk bëhen dy herë.
Ai më nguli sytë.
— Po, sigurisht. Ty vetëm të mos të të bjerë barra e gatimit. Të nxjerrësh gështenjat nga zjarri me duart e të tjerëve, këtë e di mirë.
Nuk ia ktheva. Thjesht bëra pagesën. Me Erion Markun e ndamë shumën: dyqind mijë Lekë dolën nga karta ime, njëqind e pesëdhjetë mijë nga e tija. Fatos Çuko dha njëqind mijë. Fiks njëqind. Për përvjetorin e vet.
E ruajta vërtetimin e transfertës: dyqind mijë Lekë. Më njëzet mars, në orën katërmbëdhjetë e shtatë minuta. Përfituesi: restoranti “Korija e Mështeknave”.
Tri ditë para festës më telefonoi Xhoana Kovaçi.
— Alma, babi është shumë i mërzitur. E ke prekur me këtë punën e restorantit.
— Me çfarë e paskam prekur?
— Ai donte diçka familjare. Në shtëpi. Kurse ti menjëherë restorant. Sikur s’të bëhet të merresh vetë.
Isha në kuzhinë. Anxhela Rexha po bënte detyrat në tavolinë dhe kafshonte majën e lapsit.
— Xhoana, bëhet fjalë për pesëdhjetë e pesë veta. Unë punoj pesë ditë në javë. Kur mendon se duhet të gatuaj?
— Po unë mund të të ndihmoja.
Në katërmbëdhjetë vjet Xhoana nuk kishte ofruar asnjëherë ndihmë. As për gatim, as për fëmijët, as për ndonjë gjë tjetër. As edhe një herë të vetme.
— Restoranti është paguar, — i thashë. — Shihemi të shtunën.
E mbylla telefonin. Anxhela ngriti kokën nga fletorja.
— Mami, pse është e inatosur tezja Xhoana?
— Nuk është e inatosur, Anxhela. Thjesht shqetësohet për gjyshin.
— Aha, — tha ajo dhe iu kthye ushtrimeve.
E futa celularin mënjanë. Brenda meje ishte bosh e qetë, si në laborator pas orës pesë, kur të gjithë kanë ikur dhe dëgjohet vetëm zhurma e aspiratorit.
E shtunë. Dymbëdhjetë prill. Restoranti “Korija e Mështeknave”.
Salla ishte vërtet e këndshme: dritare të mëdha panoramike, mështekna pas xhamave, mbulesa të bardha mbi tavolina. Mbërrita dy orë para fillimit, për të kontrolluar radhitjen e tavolinave, vendet e të ftuarve dhe menunë. Administratorja më pyeti: “Jeni për festën e zotit Fatos Çuko?” Unë pohova me kokë. Ajo bëri një shenjë në listë.
Të ftuarit nisën të vinin rreth orës gjashtë. Bashkëpunëtorë të Fatosit nga biznesi i ndërtimit, fqinj, miq; burra të zhurmshëm me xhaketa, gra të tyre me flokë të rregulluar në sallon. Pastaj farefisi: kushëriri nga Kruja, halla nga Elbasani. Xhoana me një fustan blu dhe vathë në formë pikash. Erion Marku me kostumin e ri; këmishën ia kisha zgjedhur unë, por ai as që e kishte vënë re.
Fatos Çuko erdhi i fundit. Këmishë e bardhë, xhaketë e zezë, unaza në gishtin e vogël i shkëlqente nën dritat e restorantit. Sapo hyri, salla shpërtheu në duartrokitje. I festuari kishte ardhur.
U ulëm. Dollitë filluan të qarkullonin. E para ishte nga kushëriri. E dyta nga Xhoana. E treta nga një mik i vjetër, i cili kujtoi si e kishin nisur në vitet nëntëdhjetë biznesin e ndërtimit, “me dy lopata dhe një furgon të vjetër”.
Unë isha ulur mes Erionit dhe një gruaje që nuk e njihja, bashkëshortja e njërit prej kolegëve. U prezantua si Arjana Sinani dhe pa humbur kohë më pyeti:
— Ju çfarë lidhjeje keni me jubilantin?
— Jam nusja e djalit, — iu përgjigja.
Ajo tundi kokën me miratim.
— Me vjehrrin paskeni pasur fat. Thonë që është njeri shumë bujar.
Unë buzëqesha. Poshtë tavolinës shtrëngova pecetën në grusht.
Deri nga ora nëntë e mbrëmjes ishte pirë goxha. Drejtuesi i festës ia dha mikrofonin Fatos Çukos për fjalën e falënderimit. Salla u qetësua.
Fatosi u ngrit. Drejtoi shpatullat. Ishte burrë i madh, një kokë më i gjatë se shumica e të pranishmëve, i gjerë si dollap. Edhe zërin e kishte të rëndë, urdhërues. Një zë të tillë nuk e ndërpret dot lehtë.
— Ju falënderoj të gjithëve, — nisi ai. — Faleminderit që erdhët. Gjashtëdhjetë e pesë nuk janë pak. Nuk është thjesht një datë. Është një lloj bilanci.
Të ftuarit pohuan me kokë.
— Kam ngritur shtëpi. Kam ngritur biznes. Kam rritur dy fëmijë. Erioni është drejtues punimesh, dora ime e djathtë. Xhoana punon te financat, mban gjithçka nën kontroll. Djalit i dhashë apartament. I dhashë punë. Ia sigurova familjen.
Bëri një pushim. Pastaj u kthye nga unë. Unaza i preku gotën me një tingull të lehtë, të qelqtë.
— Dhe dua të ngre një dolli. Për nusen time, Almën. Që jeton në kurrizin tonë.
Në fillim ra heshtje. Pastaj u dëgjuan ca të qeshura të përmbajtura. Dikush nga fundi i tavolinës thirri: “Epo, babai s’të fal fare!” Arjana Sinani, pranë meje, ktheu fytyrën mënjanë, sikur nuk kishte dëgjuar asgjë.
Fatos Çuko qeshi. Fort, me gjithë shpirt. Ai nuk po bënte shaka; ai e besonte. Ishte i bindur se kishte thënë diçka të goditur, të drejtë, dhe se të gjithë në sallë mendonin njësoj.
Pesëdhjetë e pesë veta ngritën gotat. Disa nga inercia. Disa sepse ishte përvjetor dhe nuk u dukej me vend të kundërshtonin. Disa të tjerë, ndoshta, sepse vërtet ishin dakord.
Erioni, pranë meje, shtrëngoi pirunin në dorë. Nuk më pa. Nuk foli.
Prita derisa të gjithë pinë. Prita edhe çastin kur drejtuesi i festës zgjati dorën për të marrë mikrofonin. Atëherë u ngrita.
— Mundem? — i thashë atij. — Vetëm një minutë.
Ai hodhi sytë nga Fatosi. Fatosi ngriti supet.
— Hajde, nuse, thuaje edhe ti dollinë tënde.
Mora mikrofonin. Ishte i ngrohtë nga duart e të tjerëve.
Pesëdhjetë e pesë fytyra u kthyen nga unë. Mes tyre ishte edhe kolegia ime, Gëzime Bardhi, me të shoqin. Ajo ishte e vetmja që e dinte sa fitoja dhe për çfarë paguaja. Më pa drejt e në sy dhe më dha një miratim të lehtë me kokë.
Mora frymë thellë. Duart nuk më dridheshin.
— Zoti Fatos Çuko, — nisa, — faleminderit për dollinë. Ishte e sinqertë. Ju vërtet mendoni se unë jetoj në kurrizin tuaj. Këtë e dëgjoj prej katërmbëdhjetë vjetësh dhe sot dua t’ju përgjigjem më në fund. Para të gjithëve. Sepse edhe ju folët para të gjithëve.
Salla u ngrir. Xhoanës iu hap pak goja.
— Ju i dhuruat Erionit apartamentin. Kjo është e vërtetë. Dy dhoma, kati i pestë, pallat me panele. Faleminderit. Ishte gjest bujar. Por riparimet në atë apartament — dyshemetë, muret, banja, kuzhina — i kam paguar unë. Shtatëqind e tetëdhjetë mijë Lekë. Nga rroga ime. Faturat i kam të gjitha.
Dikush në tavolinë kolliti lehtë. Buzëqeshja e Fatos Çukos iu shua.