— Do të më kërkosh para për një festë ku as nuk kam qenë? — shpërtheu Rozafa Mëhilli, me zërin që i dridhej nga zemërimi.
Për të tretën herë ajo po rilexonte shkresën zyrtare. Letra e një studioje ligjore qëndronte mbi tryezën e kuzhinës, pranë një filxhani çaji gjysmë të ftohur. Me gjuhë të thatë juridike njoftohej se vëllai i saj, Gentian Hasani, kishte ngritur padi kundër saj për të marrë gjysmën e shpenzimeve të jubileut të nënës së tyre — një mbrëmje në të cilën Rozafa nuk ishte ftuar fare.
— Tridhjetë e shtatë mijë lekë? — murmuriti ajo, duke i hedhur sytë mbi shifrat. — Për banketin te restoranti “Patkoi i Artë”? Për kuartetin me hark? Për prezantuesin dhe fotografin?
Nxori telefonin dhe thirri menjëherë numrin e Gentianit. Zilja ra disa herë.
— Alo — u dëgjua zëri i tij i qetë.
— Po më dërgon faturë për një aktivitet ku nuk kam marrë pjesë?
— Ah, Rozafa — tha ai me një habi të shtirur. — E paske marrë njoftimin? Çdo gjë është e qartë. Është pjesa jote nga shpenzimet e 75‑vjetorit të mamit. Shtatëdhjetë e pesë mijë gjithsej, ndahet përgjysmë. Më duket e drejtë.
— E drejtë? — ajo u ngrit nga karrigia, e paaftë të rrinte ulur. — Gentian, e vendose datën pikërisht kur unë isha në udhëtim pune! Për festën mora vesh nga fotot në rrjetet sociale!
— S’mund të rregullonim gjithçka sipas axhendës tënde — tha ai me një ironi të vështirë për t’u fshehur. — Mami donte pikërisht atë ditë. Dhe, të them të drejtën, ajo ishte shumë e lënduar nga vendimi yt për t’u ndarë nga Ilir Nushi. Ishte burrë i mirë.
Rozafa mbylli sytë për një çast. Divorci nga Iliri kishte qenë çlirimi i saj pas pesë vitesh poshtërimesh dhe tradhtish, por familja e kishte gjykuar ndryshe, sikur faji të ishte i saji.
— Gentian, dëgjo — foli ajo me përpjekje për qetësi. — Nuk do të paguaj për një mbrëmje ku më përjashtuat me dashje. Është absurde.
— Me dashje? — u ndez ai. — Si guxon të më akuzosh? Mosmirënjohëse! Mami ka bërë gjithçka për ty, e ti s’gjete kohë as për jubileun e saj!
— Isha në Kukës për negociata! E dije dy muaj përpara se do të udhëtoja!
— Pra puna qenka më e rëndësishme se nëna? — ngriti zërin ai. — Karriera jote gjithmonë e para. Nuk është çudi që Iliri u largua prej teje.
Ajo ndjeu si i vloi gjaku, por nuk i dha kënaqësinë e përplasjes.
— Këtu mbyllet kjo bisedë. Nëse do ta çosh deri në fund, do të shihemi në gjykatë.
E mbylli telefonin pa pritur përgjigje.
Javët që pasuan u shndërruan në një presion të pandërprerë: telefonata, mesazhe, qortime nga çdo anë e fisit. Nëna e merrte çdo ditë, duke e quajtur të ashpër dhe egoiste. Tezja Mimoza Pano i dërgonte romane të tëra për “shenjtërinë e familjes”. Edhe Jehona Gjeloshi, një kushërirë e largët me të cilën s’kishte folur prej vitesh, papritur u kujtua t’i jepte mësime për respektin ndaj më të mëdhenjve.
— Rozafë, pse je kaq kokëfortë? — iu lut e ëma në një nga telefonatat. — Jepi Gentianit pjesën tënde dhe ta mbyllim këtë histori. Ai u lodh për familjen, organizoi një mbrëmje të mrekullueshme.
— Mami — u përgjigj ajo me durim. — Do ta paguaja edhe e vetme gjithë banketin, po të më kishit ftuar. Por të më kërkoni para për një festë nga e cila më përjashtuat, është poshtërim.
— Askush s’të përjashtoi! Thjesht ashtu qëlloi data…
— Vetë Gentiani e pranoi se e zgjodhi me qëllim.
— Bëri shaka. E njeh humorin e tij.
Rozafa e dinte se diskutimi ishte i kotë. Nëna gjithmonë e kishte mbrojtur djalin. Kur ishin fëmijë dhe ai i merrte paratë e xhepit, justifikimi ishte se “djemtë kanë më shumë nevojë”. Kur theu figurën prej porcelani që gjyshja i kishte dhuruar, u tha se sendet nuk kanë rëndësi. Madje edhe kur Gentiani falsifikoi firmën e saj në dokumentet e shitjes së shtëpisë së pushimit, nëna e bindi ta falte dhe ta harronte.
Ditën e seancës gjyqësore, Rozafa mbërriti një orë më herët. Ishte përgatitur me kujdes: kishte mbledhur dokumentet që provonin udhëtimin e saj në Kukës, kishte printuar korrespondencën ku Gentiani konfirmonte se e dinte për mungesën e saj, madje kishte siguruar edhe dëshmitarë nga rrethi i përbashkët shoqëror.
Ai u shfaq pesë minuta para fillimit, i veshur me kostum. Krah tij ecte nëna, me një fustan të ri nga koleksioni më i fundit i një marke të njohur — Rozafa e dalloi menjëherë modelin.
— Rozafa — tha Gentiani me një buzëqeshje therëse. — Ende s’e ke ndryshuar mendjen? Jep paratë dhe të ndahemi pa zhurmë.
Ajo nuk iu përgjigj. Kaloi pranë tij dhe hyri në sallë.
Gjyqtarja, një grua rreth të pesëdhjetave me sy të vëmendshëm, dëgjoi me kujdes të dyja palët. Gentiani foli me siguri për traditën familjare, për rëndësinë e 75‑vjetorit të nënës, për faktin se motra kishte zgjedhur punën në vend të familjes. Avokati i tij, i ri dhe ambicioz, paraqiti faturat e restorantit, kontratat me muzikantët dhe me fotografin.
Kur erdhi radha e Rozafës, ajo paraqiti qetësisht faktet: se udhëtimi i saj ishte planifikuar dy muaj përpara datës së festës, se vëllai ishte në dijeni të plotë për mungesën e saj dhe se përjashtimi i saj nuk kishte qenë rastësi, por një vendim i qëllimshëm, dhe pikërisht në atë moment atmosfera në sallë ndryshoi ndjeshëm.