— …Ndërtesa e banimit: Ina…, pjesa një e treta. Ilir…, pjesa një e treta. Besnik…, pjesa një e treta. Data e regjistrimit: pesëmbëdhjetë tetor i vitit të kaluar.
E ngrita kokën ngadalë. Bora më shihte e shtangur, si të mos i besohej asaj që kishte dëgjuar.
— Do të thotë… — tha ajo me zë të ulët, duke përtypur fjalët, — ai nuk i ka falur vetëm pjesën e vet. Të ka cunguar edhe ty.
Më dukej sikur po e lexoja gabim. E ktheva edhe një herë faqen, e kalova me sy rresht për rresht.
— Këtu shkruan qartë: unë kam një të tretën. Më parë kisha gjysmën. Si është e mundur kjo?
— Ma jep pak, — ma mori Bora dokumentin nga duart. — Je e sigurt që ke pasur pesëdhjetë për qind?
— Sigurisht. E blemë gjatë martesës. Noteri e ndau barabar. E mbaj mend shumë mirë, kisha certifikatën e pronësisë në dorë. Ajo e vjetra, në letër.
— Ku është ajo?
— Diku në shtëpi. Në dollap, në dosjen me letra. Ose ndoshta në shtëpinë e fshatit. Dokumentet i ruanim bashkë, unë dhe Iliri.
Bora rrudhi vetullat.
— Ina, kjo mban erë. Që të ulet pjesa jote, duhet pëlqimi yt. Ke firmosur ndonjë gjë?
— Jo! — më doli zëri më i lartë se ç’duhej. — Asgjë. S’e kam ditur fare që po bënte akt dhurimi.
— Atëherë si? — Bora mendoi një çast. — Shkojmë te një jurist. Tani, menjëherë.
— Te kush?
— Njoh një. Më ka ndihmuar vite më parë për një çështje tjetër. Është serioz. Zyra është afër, në rrugën “Ismail Qemali”.
Nuk pata kohë as të mendoja. Bora më tërhoqi pas vetes. Ecja si në mjegull. Një e tretë. Unë, që mendoja se isha bashkëpronare me gjysmë, tani ndahesha në tri pjesë të barabarta me një burrë që deri dje pinte cigare në kuzhinën time dhe hidhte hi në lavaman.
Zyra e avokatit ndodhej në katin e dytë të një ndërtese të vjetër. Në derë një tabelë e thjeshtë: “Këshillim juridik – çështje civile”. Brenda, një burrë rreth të pesëdhjetave, me flokë të rrallë dhe syze, na përshëndeti me një tundje koke.
— Urdhëroni.
U ula përballë tij dhe vendosa ekstraktin mbi tavolinë.
— Dua të di nëse kjo është e ligjshme, — thashë, duke u përpjekur të ruaja qetësinë.
Ai e mori dokumentin, vendosi syzet dhe nisi ta lexojë me kujdes. Heshtja zgjati gjatë.
— Më tregoni gjithçka nga fillimi, — tha më në fund. — Si është blerë prona, si është regjistruar, kush janë pronarët.
I rrëfeva të gjitha: blerjen gjatë martesës, ndarjen në dy pjesë të barabarta, ardhjen e Besnikut, aktin e dhurimit që ma treguan një ditë më parë. Bora shtonte herë pas here ndonjë detaj që më shpëtonte.
— Pra, — përmblodhi ai, — bashkëshorti ka dhuruar pjesën e tij. Kjo është e lejueshme. Por reduktimi i pjesës suaj është çështje tjetër. Pa miratimin tuaj, nuk mund të preket.
— Unë s’kam firmosur asgjë, — përsërita.
— Jeni e sigurt? Asnjë dokument “formalitet”?
M’u kujtua diçka. Vjeshtën e kaluar. Iliri erdhi një pasdite me disa letra në dorë. Tha se duheshin për një rregullim tatimor. Unë po gatuaja, duart me miell. Ai më tregoi ku të firmosja. S’lexova asgjë.
— Po… kishte disa letra, — thashë me zë të dobët. — I firmosa pa i parë.
Avokati dhe Bora shkëmbyen një shikim.
— Mund të ketë qenë pëlqim për ndryshim kuotash, — tha ai. — Duhet të kërkoni kopjet e dokumenteve që kanë shërbyer për regjistrimin e ri. Vetëm atëherë do ta dimë çfarë keni firmosur.
Dolëm me një plan konkret: kërkesë për kopje zyrtare dhe pastaj analizë e detajuar.
Pesë ditë më vonë mora zarfin. Dora më dridhej kur e hapa. Mes dokumenteve ishte “Pëlqim i bashkëshortes për dhurim”. Emri im, të dhënat e mia, dhe në fund firma ime. E njoha menjëherë.
— Kjo është e imja, — psherëtiva.
Data: pesëmbëdhjetë tetor. E mbaj mend atë ditë. Iliri u kthye herët, më tha se ishte urgjente. Unë nxitova, se diçka po më digjej në sobë. Firmosa dhe vazhdova punën.
Por më poshtë kishte edhe një akt tjetër: rishpërndarje e pjesëve në pronë. Edhe aty, një firmë që dukej si e imja.
— Në noter ke qenë? — më pyeti avokati kur ia çuam.
— Jo. Asnjëherë.
Ai u mendua gjatë.
— Atëherë kemi një pikëpyetje serioze. Ose jeni paraqitur dhe nuk e mbani mend, ose firma është përdorur në mënyrë të parregullt. Duhet ekspertizë grafologjike.
— Sa kushton?
Ai përmendi një shifër që më shteroi frymën.
Dola nga zyra e tij me një peshë të rëndë në kraharor. Bora ecte pranë meje, në heshtje.
Ditët që pasuan ishin të mbushura me tension. Iliri telefononte vazhdimisht. Në fillim refuzova, pastaj një pasdite pranova të takoheshim në park.
Ai dukej i lodhur, me sy të skuqur.
— Ina, të lutem, më dëgjo, — tha.
— Pse e bëre? — e ndërpreva. — Pse më mashtrove?
— Besniku kishte nevojë. Nëna këmbënguli. Mendova se do ta rregullonim më vonë.
— Dhe për këtë më ul pjesën time? Pa më pyetur?
— Ti ke firmosur.
— Sepse më the që ishin letra për tatimet!
Ai uli kokën.
— Mendova se ishte më mirë të mos e dije.
— Më mirë për kë? Për mua apo për ty?
Nuk kishte përgjigje. Bora u afrua, qëndroi pranë meje si mbështetje e heshtur.
— Do të kërkoj divorc, — thashë qetë. — Dhe do ta çoj çështjen në gjykatë.
Ai u zbeh.
— Mos e bëj. Do të flas me Besnikun.
— Ai nuk do ta kthejë pjesën. Dhe ti e di këtë.
U largova pa e dëgjuar më tej.
Në ditët në vijim qëndrova te Bora. Iliri vinte poshtë pallatit, priste me orë. Nuk zbrita. Një herë dola vetëm për t’i thënë:
— Unë kam nevojë për siguri, jo për premtime.
Ai përsëriste se do ta zgjidhte. Por s’kishte zgjidhje konkrete.
Kur mora dokumentet përfundimtare, e kuptova se situata ishte më e ndërlikuar se sa mendoja. Nëse Besniku do të merrte kredi me hipotekë mbi pjesën e tij, rreziku prekte të gjithë pronën.
Bora hodhi një ide të papritur:
— Po sikur të shisni apartamentin në qytet? Ta ndani shumën. Me pjesën tënde mund ta blesh kuotën e Besnikut ose të marrësh një shtëpi më vete.
Mendova gjatë. Apartamenti vlente rreth pesë milionë lekë. Pjesa ime do të ishte rreth dy milionë e gjysmë. Mjaftueshëm për të bërë një lëvizje.
Atë mbrëmje pranova telefonatën e Ilirit.
— Duhet të flasim seriozisht, — i thashë. — Kam një propozim.
— Po të dëgjoj.
— Ta nxjerrim apartamentin në shitje. Ta ndajmë shumën sipas ligjit. Me pjesën time do të blej pjesën e Besnikut ose do të siguroj një shtëpi për vete. Ti vendos çfarë do të bësh me tënden.
Në anën tjetër ra heshtje.
— Je serioze? — pyeti më në fund.
— Shumë.
— Apartamenti është e vetmja gjë që na ka mbetur.
— Pikërisht. Prandaj duhet ta përdorim për të shpëtuar çfarë mundemi.
Ai mori frymë thellë.
— Duhet ta mendoj.
— Mendoje shpejt, — thashë. — Sepse koha nuk është në anën tonë.
Mbylla telefonin dhe ndjeva se për herë të parë pas shumë ditësh, frika po zëvendësohej nga vendosmëria. Nuk e dija nëse plani im do të funksiononte, por e dija një gjë: nuk do të rrija më duarkryq duke parë si copëtohej jeta ime pa luftuar.