— Jo, — u përgjigj Drita me një psherëtimë të lehtë, duke u ulur e lodhur në karrige. — Ka vite që nuk ndizet. Ka mbetur thjesht si kujtim.
Të nesërmen, ajo dhe Taulant Sota iu përveshën punës për një pastrim të madh. Të armatosur me lecka, furça dhe kova me ujë, hoqën tapetin e vjetër që ishte shkëputur nga muret, gërryen shtresat e pluhurit të ngurtësuar në dysheme dhe nxorën jashtë për t’i ajrosur sendet e harruara prej kohësh. Punonin pa pushim, por mes lodhjes gjenin kohë për biseda, për ndonjë shaka të papritur, për ndalesa të shkurtra dhe pastaj sërish ktheheshin te puna.
Drita e ndiente se me çdo orë që kalonte, brenda saj bëhej më e lehtë. Lëvizjet fizike, zhurma e pastrimit dhe zëri i gjallë i djalit sikur po shpëlanin jo vetëm pluhurin e shtëpisë, por edhe mbetjet e hidhura të së kaluarës nga shpirti i saj.
— Kur të rritem, do të bëhem makinist treni, — tha Taulanti me sy që i shkëlqenin, ndërsa pastronte pragun e dritares. — Do të çoj trenat në qytete shumë larg, në vende ku s’kam qenë kurrë.
Drita buzëqeshi me ëmbëlsi.
— Ëndërr e bukur. Por që të realizohet, duhet të studiosh fort. Duhet të kthehesh në shkollë.
— Nëse kjo duhet, do ta bëj, — u përgjigj ai seriozisht, duke tundur kokën me vendosmëri.
Megjithatë, vëmendja e tij rikthehej vazhdimisht te frigoriferi i vjetër. E rrethonte ngadalë, e vështronte si të ishte një enigmë për t’u zgjidhur. Hapte derën, trokiste lehtë mbi sipërfaqe, mbante veshin pranë metalit, si të priste një përgjigje.
— Ka diçka që nuk shkon këtu, — tha papritur, duke i bërë shenjë Dritës të afrohej. — Ndihet… sikur diçka është fshehur.
— Taulant, është thjesht një frigorifer i vjetër, — ia ktheu ajo me një buzëqeshje të lehtë.
— Jo, shiko me kujdes! — këmbënguli ai. — Këtu muri është i hollë. Por nga kjo anë është më i trashë, më i fortë. Ka dallim të qartë.
Drita u afrua dhe kaloi dorën mbi sipërfaqe. Ai kishte të drejtë. Njëra anë dukej më e ngjeshur se tjetra. Filluan ta shqyrtonin me kujdes dhe, pas disa minutash, vunë re një vijë pothuajse të padukshme përgjatë panelit të brendshëm plastik. Me majën e një thike, Drita e ngriti me kujdes — dhe paneli u shkëput pa rezistencë, sikur të ishte vendosur pikërisht për t’u hequr.
Pas tij u zbulua një zgavër e fshehtë.
Brenda, të sistemuara me përpikëri, ndodheshin pako me dollarë dhe euro. Krahas tyre, në kuti kadifeje, shndrisnin bizhuteri të vjetra: një unazë e rëndë me smerald, një varg me perla, vathë floriri të zbukuruar me diamante. Drita dhe Taulanti qëndruan të ngrirë për disa çaste, sikur frikësoheshin se një lëvizje e papritur do ta prishte atë heshtje të çuditshme.
— O Zot… — murmuritën pothuajse njëkohësisht.
Drita u ul ngadalë në dysheme. Në mendjen e saj gjithçka mori kuptim. Fjalët këmbëngulëse të gjyshes, Melihate Kalemi — “Mos i përbuz gjërat e vjetra, Dritë, vlejnë më shumë se sendet e modës” — dhe këmbëngulja që pikërisht ajo të merrte frigoriferin. Gruaja që kishte përballuar represione, luftë e kohë të vështira nuk u kishte besuar bankave. Ajo kishte fshehur gjithçka — kujtimet, kursimet, shpresën për të ardhmen — në vendin që e quante më të sigurt: në muret e një frigoriferi të vjetër.
Ky nuk ishte thjesht një thesar. Ishte një plan shpëtimi. Melihate Kalemi e dinte që Arlind Basha nuk do t’i linte asgjë Dritës dhe kishte menduar për të, duke i dhënë mundësinë për të nisur nga e para.
Lotët i rrëshqitën sërish nëpër faqe, por kësaj here ishin lot mirënjohjeje dhe lehtësimi. Ajo u kthye nga Taulanti, që ende sodiste i mahnitur pasurinë e zbuluar, dhe e përqafoi fort.
— Taulant… — pëshpëriti me zë të dridhur. — Tani gjithçka do të ndryshojë. Do të të birësoj. Do të blejmë një shtëpi tonën. Do të shkosh në shkollën më të mirë. Do të kesh çdo gjë që meriton.
Ai u kthye ngadalë nga ajo. Në sytë e tij lexohej një shpresë aq e thellë sa Dritës iu mbushën sytë përsëri.
— Vërtet? — pyeti me zë të ulët. — Do të jesh… mamaja ime?
— Po, — tha ajo pa hezitim. — Me gjithë zemër.
Vitet kaluan shpejt, si një frymëmarrje e vetme. Drita e përfundoi procesin e birësimit dhe Taulanti u bë zyrtarisht djali i saj. Me një pjesë të pasurisë blenë një apartament të bollshëm e plot dritë, në një lagje të qetë.
Djali tregoi talent të jashtëzakonshëm. Ishte i etur për dije, plotësoi boshllëqet në arsim, kaloi disa klasa si nxënës i jashtëm dhe më pas fitoi bursë shtetërore për të studiuar në një universitet prestigjioz ekonomik.
Edhe Drita nuk mbeti pas: ajo përfundoi një diplomë të dytë dhe ngriti një agjenci të vogël, por mjaft të suksesshme konsulence financiare, ndërsa jeta që dikur i dukej e rrënuar filloi të marrë formë, kuptim dhe ngrohtësi të re.