Kaluan afro dhjetë vjet që nga ajo kohë. Në pasqyrën e një apartamenti të rregullt, një djalë i gjatë e trupdrejtë rregullonte me kujdes nyjën e kollares. Kostumi i qëndronte për mrekulli, ndërsa në fytyrë i lexohej një qetësi e fituar me përpjekje. Ishte Taulant Sota. Atë ditë do të merrte diplomën me rezultate të shkëlqyera — si studenti më i dalluar i fakultetit.
— Mami, si dukem? — u kthye nga Drita me një buzëqeshje të lehtë.
— Si gjithmonë… i pakrahasueshëm, — ia ktheu ajo me krenari të dukshme. — Vetëm mos harro të qëndrosh me këmbë në tokë.
— Mos ki merak. Nuk po mburrem, thjesht po pranoj realitetin, — ia ktheu ai me një shkelje syri. — Meqë ra fjala, Skënder Bardhi të ka telefonuar sërish. Pse vazhdon ta shtysh? Është njeri i mirë… dhe duket qartë që të vlerëson.
Skënder Bardhi, profesori i kulturuar që banonte pranë tyre, prej kohësh i afrohej Dritës me delikatesë dhe respekt.
— Sot kemi diçka më të rëndësishme, — tha ajo duke bërë me dorë sikur ta largonte temën. — Djali im po merr diplomën. Hajde, të mos vonohemi.
Salla e madhe e ceremonisë ishte e mbushur plot. Në rreshtat e parë qëndronin prindër, pedagogë dhe përfaqësues të kompanive të mëdha — ata që kërkonin talente të reja. Drita u ul në rreshtin e pestë. Zemra i rrihte fort, e mbushur me një ndjenjë krenarie që mezi e mbante.
Papritur, shikimi iu ngurtësua. Mes të ftuarve dalloi Arlind Bashën. Ishte thinjur e shtuar në peshë, por buzëqeshja e vetëkënaqur nuk i kishte ndryshuar. Për një çast, Dritës iu duk se koha u ndal. Pastaj gjithçka vazhdoi normalisht. Nuk ndjeu frikë. Vetëm një ftohtësi të kthjellët, si një vëzhgues që analizon një fakt të vjetër.
Fjalën e hapjes e mbajti një nga drejtuesit kryesorë. Me hap të sigurt në podium u ngjit Arlind Basha — pronar i një kompanie të suksesshme financiare. Me ton pompoz foli gjatë për rritjen e biznesit të tij, për perspektiva të ndritura, për paga të larta dhe poste prestigjioze.
— Ne kërkojmë vetëm më të mirët! — theksoi me zë të lartë. — Dhe jemi gati t’ju hapim çdo derë!
Në fund, në skenë u thirr studenti më i mirë i vitit: Taulant Sota. Ai doli përpara i qetë, me hapa të matur, dhe hodhi një vështrim të gjerë mbi sallë. Heshtja u bë e plotë.
— Të nderuar pedagogë, miq dhe të ftuar, — nisi ai me zë të qartë. — Sot është një ditë e rëndësishme për ne. Po hyjmë në një kapitull të ri. Por para se të flas për të ardhmen, dua të ndaj një histori nga e kaluara ime. Dikur kam qenë një fëmijë pa strehë. Kam jetuar në rrugë.
Një murmurimë e lehtë përshkoi sallën. Drita ndjeu frymën t’i ndalej. Nuk e dinte se deri ku do të shkonte ai.
Zëri i Taulantit u bë më i fortë, më i prerë. Ai tregoi se si, një ditë, një grua e dëshpëruar — e përzënë nga shtëpia pa para, pa punë e pa asnjë mbështetje — e kishte gjetur në rrugë, të uritur e të ndotur. Nuk përmendi emra, por sytë i ndaloi drejt në një pikë të caktuar — aty ku Arlind Basha ishte zbehur në fytyrë.
— Atij i ishte thënë se do të përfundonte duke lypur në një grumbull mbeturinash, — vazhdoi Taulanti. — Dhe në njëfarë mënyre, kishte të drejtë. Sepse pikërisht në “hedhurinat” e kësaj bote ajo më gjeti mua. Sot, nga ky podium, dua ta falënderoj atë njeri. — Bëri një pauzë të shkurtër. — Faleminderit, zoti Basha, për mizorinë tuaj. Faleminderit që e nxorët gruan tuaj në rrugë. Po të mos ishte për ju, unë nuk do të kisha njohur kurrë nënën time. Dhe nuk do të isha ky që jam sot.
Salla mbeti pa frymë. Pastaj shpërtheu një zhurmë e përzier habie dhe indinjate. Të gjithë sytë u kthyen nga Arlindi, fytyra e të cilit ishte skuqur nga turpi dhe zemërimi.
— Prandaj, — përfundoi Taulanti, — e deklaroj hapur se nuk do të punoj kurrë për një kompani që drejtohet nga dikush me këto parime. Dhe ju këshilloj të mendoni mirë para se t’ia besoni jetën tuaj profesionale një njeriu të tillë. Faleminderit.
Ai zbriti nga skena mes duartrokitjeve që fillimisht ishin të përmbajtura, por që u kthyen shpejt në një stuhi të fuqishme. Reputacioni që Arlind Basha kishte ndërtuar mbi para dhe dukje, u shemb brenda pak minutash.
Taulanti iu afrua Dritës. Ajo e përqafoi fort, me sy të mbushur me lot, por me fytyrë që rrezatonte krenari. Pa thënë asgjë, dolën nga salla, duke lënë pas zhurmën dhe shikimet kureshtare.
— Mami, — tha ai pranë garderobës, ndërsa i zgjati pallton, — telefono Skënder Bardhin.
Drita e pa të birin: tashmë burrë, i fortë, me zemër të madhe. Në sytë e tij lexoi dashuri, mirënjohje dhe siguri. Për herë të parë pas shumë vitesh, ndjeu një lumturi të plotë, të pastër.
Nxori telefonin dhe, me një buzëqeshje të qetë, tha:
— Në rregull. Do ta pranoj ftesën për darkë.