Gishtat e Hanës qëndronin të palëvizur mbi gjunjë. Lëkura e duarve ishte e ashpër, e çarë nga era dhe kimikatet e forta të pastrimit; thonjtë, të prerë shkurt, nuk mbanin asnjë shenjë kujdesi, veç punës së rëndë.
— Ma morën pasaportën që ditën e parë, — foli ajo me zë të ulët, por të kthjellët. — Më premtuan vend si kujdestare për një zonjë të moshuar. Në vend të kësaj, më sollën në atë kafene buzë rrugës. Më hoqën telefonin dhe dokumentet. “Do shlyesh borxhin e udhëtimit, pastaj do t’i marrësh mbrapsht”, më thanë. Tentova të largohem, por ku të shkoja? Dimër, fushë e hapur, dyzet kilometra deri në qytetin më të afërt. Dhe në shtëpi kam nënën… është e sëmurë rëndë, pa shërim. Pas tre muajsh duhet të nisë një terapi të kushtueshme. Nëse nuk i dërgoj para, ajo nuk e përballon dot vitin.
Mentor Curri e vështroi me sy të ngushtuar.
— Pa dokumente, si i transferoje paratë?
— Kuzhinieri më ndihmonte. Njeri i ndershëm, nga zona. Merrte kursimet e mia dhe i kalonte nga karta e tij te karta e fqinjës sonë. Mbante një pjesë të vogël për rrezikun që merrte përsipër. Kështu ia dolëm.
Gjyqtari ndjeu një therje të vjetër brenda vetes — një neveri të heshtur ndaj mekanizmit ku bënte pjesë.
— Dhe çfarë kishe ndër mend të bëje në Shqipëri me këtë nivel gjuhe? Edhe këtu mund të lahen pjata me letra të rregullta.
Një buzëqeshje e hidhur i preku fytyrën Hanës.
— Doja të paraqitesha në konsullatë. Ose të kërkoja punë në një kompani të madhe. Me lejen tuaj, zoti gjyqtar, unë nuk “kuptoj thjesht pak”. Kam përfunduar universitetin me rezultate të shkëlqyera.
— Sigurisht, — tha Mentor Curri me ironi, duke u mbështetur pas. — Cilin fakultet? Mos vallë ndonjë Harvard?
— Gjuhësi.
— Pra, anglishten e flet me fjalor në dorë?
— Flas dhjetë gjuhë, — u përgjigj ajo pa lëkundje.
Një e qeshur e thatë i shpëtoi gjyqtarit.
— Dhjetë? A e kupton çfarë do të thotë kjo? Kam parë profesorë që mezi zotërojnë dy. Ndërsa ti… një larëse enësh në një lokal rruge…
Hana nuk e uli shikimin. U drejtua ngadalë dhe, për një çast, xhaketa e vjetër mbi supe dukej si mantel solemn.
— Tell me, please, do you truly believe that a person’s value is measured by the dust on their shoes? — tha ajo në një anglishte të pastër, me theks të kulluar.
Mentor Curri mbeti i ngrirë. Dora që mbante stilolapsin, gati për të firmosur urdhrin e dëbimit, ndaloi pezull mbi letër.