— Unë e di që kjo është pagesa, — shtoi ai me zë të ulët, si të pranonte një dënim të vonuar.
Anxhela nuk foli. Brenda saj nuk lëvizi as dhembshuria, as ndonjë kënaqësi e fshehtë. Vetëm një boshllëk i qetë, si një dhomë e zbrazur prej kohësh.
— Nëna ime… — Krenari u ndal, sikur fjalët t’i ishin ngatërruar në fyt. — Edhe ajo u sëmur. Kancer në stomak. Faza e katërt. Mjekët thonë tre muaj… ndoshta as aq.
— Më vjen keq, — tha Anxhela. Dhe ishte e sinqertë. I vinte keq, por jo me atë dhembshuri të verbër që të detyron të durosh gjithçka e të heshtësh.
— Më kërkoi të të përcjell një fjalë… — ai gëlltiti me vështirësi. — Kërkon falje. Tha se kishe të drejtë. Se ta shkatërroi jetën… dhe martesën tonë.
Anxhela e pa drejt në sy.
— Ka ardhur shumë vonë për falje.
— E di. Edhe unë e kuptova vonë. Kur u largove, isha i bindur se do të ktheheshe. Pastaj nëna filloi të rëndohej. Fillimisht dhimbje stomaku, pastaj analiza të këqija, më pas diagnoza. Dhe mbeta vetëm me të. E ushqej, e laj, i jap ilaçet. Dhe çdo ditë kuptoj më mirë çfarë ke përjetuar ti për tre vite me radhë.
Anxhela u ul në cep të stolit, pa e ndier peshën e trupit.
— Çfarë pret nga unë tani, Krenar?
— Asgjë, — tundi kokën ai. — Thjesht doja ta dije. Ne po paguajmë. Nëna ime po shuhet mes dhimbjesh, unë… në moshën tridhjetë e katër vjeç jam gjysmë i paralizuar. Biznesi falimentoi, miqtë u zhdukën. Rri në një apartament bosh me një grua që kërkon ndjesë nga të gjithë ata që ka lënduar. Por është tepër vonë. Gjithçka është tepër vonë.
U ngrit me vështirësi, u mbështet te patericat dhe u largua me hapa të ngadaltë. Anxhela e ndoqi me sy, duke menduar sa e çuditshme është drejtësia e jetës. Ajo kishte përtypur poshtërime për tre vjet, me shpresën se diçka do të ndryshonte. Kishte jetuar si një barrë që duhej fshehur, si një turp që nuk duhej parë. Tani ata të dy ishin të thyer, të sëmurë, të rrënuar.
Megjithatë, ajo nuk ndjeu triumf. Vetëm lehtësim. Ishte larguar në kohë. Kishte shpëtuar veten para se të fundosej bashkë me ta.
Në mbrëmje u takua me Bardha Dhramin në një kafene pranë klinikës. Kryemjekja i foli për një mundësi të re: pozicion administrativ drejtues, me rrogë një herë e gjysmë më të lartë.
— Je e përpiktë dhe e besueshme, — i tha Bardha. — Ke ndryshuar shumë këto muaj. Duket sikur je ringjallur.
Anxhela buzëqeshi qetë.
— Ndoshta sepse kam lindur për herë të dytë.
Një javë më pas, telefoni i saj sinjalizoi një mesazh nga një numër i panjohur: “Majlinda Nikolla ndërroi jetë dje. Varrimi pasnesër. Krenari.”
Ajo e lexoi, mori frymë thellë dhe e fshiu njoftimin. Nuk do të shkonte. Jo nga inati, as nga hakmarrja. Thjesht sepse ai kapitull ishte mbyllur. Vjehrra e saj u largua nga kjo botë pa e kuptuar vërtet dëmin që kishte shkaktuar; fjalët e shtratit të vdekjes nuk ndryshojnë dot të shkuarën. Ndërsa Krenari mbeti vetëm e i gjymtuar, sepse përherë zgjodhi nënën para gruas, rehati para së drejtës.
Anxhela vazhdoi rrugën e saj.
Mori me qira një apartament të vogël në një pallat të ri në Fushë-Krujë. E sistemoi vetë: muret i lyeu në bezhë të çelët, vendosi rafte, ngjiti letër muri me motive të buta. U njoh me fqinjën, Gëzime Dedën, një zonjë rreth të gjashtëdhjetave që i sill ëmbëlsira shtëpie dhe i tregonte histori nga rinia.
Në klinikë iu ofrua një kurs specializimi për menaxhim shëndetësor. Pranoi pa hezitim.
Një të shtunë në mëngjes doli në ballkon me filxhanin e kafesë në dorë. Në oborr fëmijët luanin me top, adoleshentët rrëshqisnin me monopatina, të moshuarat bisedonin në stola. Dielli përkëdhelte ndërtesat, retë lëviznin ngadalë mbi qiellin e kaltër.
Telefoni vibroi sërish. Mesazh nga Denisa Lika: “Ku je humbur, moj? Film sonte?”
Anxhela shtypi mbi tastierë: “Dakord. Zgjidhe ti.”
Mbaroi kafenë, la filxhanin mbi tavolinë dhe u shtri me një frymëmarrje të thellë. Ajri mbante aromën e pranverës, të lirisë dhe të fillimeve të reja.
Krenari dhe Majlinda morën atë që u takonte — jo sepse ajo e dëshiroi, por sepse jeta vendos ekuilibrin vetë. Kush mbjell dhimbje, herët a vonë përballet me vetminë e vet. Majlinda Nikolla u shua në frikë dhe izolim, sepse kurrë nuk mësoi të donte. Krenari humbi familjen, punën dhe të ardhmen.
Ndërsa Anxhela nisi një etapë të re. Jo për të provuar diçka, as për t’u hakmarrë. Thjesht sepse e meritonte.
U kthye brenda, veshi xhinse dhe një bluzë të lehtë, mori çantën. Në pasqyrë pa një grua me shikim të kthjellët dhe fytyrë të qetë. Jo më ajo vajza e trembur që fshihej në hijen e turpit për tre vite. Por një grua e lirë, e sigurt, e gjallë.
Mbylli derën, zbriti shkallët dhe doli në dritën e ngrohtë të pranverës. Poshtërimet dhe frikërat e së shkuarës mbetën pas shpine. Përpara shtrihej e panjohura — por ishte e saj.
Dhe kjo mjaftonte.