Autobusi ndaloi me një kërcitje të lehtë frenash. U ngjita pa kthyer kokën pas. Qyteti po më priste. Shtëpia po ashtu. Por a ishte ende shtëpi?
Të nesërmen në mëngjes qielli ishte i rënduar, i mbuluar me re plumbi, dhe një shi i imët përplasej në xhama. U ula në kuzhinë me filxhanin e kafesë në dorë dhe ndoqa me sy vijat e ujit që rrëshqisnin mbi dritare. Në dhomën e ndenjjes dëgjoheshin lëvizje të ngadalta – Mimoza Dervishi kishte ardhur mbrëmë, e përlotur, dhe Klajdi e kishte shtrirë në divan. Unë nuk dola fare. Qëndrova në dhomën e gjumit, dëgjova ankesat e saj të zgjatura dhe zërin e tij që përpiqej ta qetësonte. Brenda meje nuk kishte as zemërim, as kënaqësi. Vetëm zbrazëti.
Dita e djeshme më kishte përvëluar çdo ndjesi. Inati, lëndimi, madje edhe ajo ndjesia e vogël triumfi – të gjitha ishin shuar. Kishte mbetur një lodhje e thellë dhe një qetësi e çuditshme, si ajo që ndien kur ndalon së vrapuari në një garë që s’e kishe shanse ta fitoje.
Rreth orës nëntë e gjysmë më telefonoi mami.
— Anja, jam në stacion. Si të vij?
— Rri aty, mami. Po vij të të marr.
U vesha, mora çadrën dhe dola pa i thënë askujt asgjë. Klajdi flinte. Mimoza ishte bërë e heshtur. Le të rrinin.
Në stacion, mami më priste pranë daljes, me një çantë të vogël dhe një qese nga e cila dilnin degë majdanozi. Ajo gjithmonë sillte diçka nga shtëpia, sikur në qytet të mos ekzistonin tregjet.
— Bijë, — më përqafoi fort. — Çfarë ka ndodhur?
— Të ikim. Do ta tregoj rrugës.
Në taksi fola unë, ndërsa ajo dëgjonte pa më ndërprerë. I tregova për shtëpinë e pushimit, për Klajdin, për dokumentin, për Mimozën dhe të afërmit e saj. Për letrën që kisha gjetur në papafingo. Kur mbarova, ajo vështroi për pak kohë rrugët e lagura.
— Vërtet e pata harruar, — tha më në fund. — Agim Sota e futi vetë në zarf, para syve të mi. “Mbaje, Lindita, do të të hyjë në punë”, më tha. E vendosa në album dhe e lashë. Pastaj ai u nda nga jeta dhe… s’pata më mendjen. Po ta merrte vesh Mimoza, do bënte namin. Mendova: le të qëndrojë aty. Nuk e imagjinoja se do ta gjeje ti.
— Mirë që e gjeta, mami.
— Mirë? — psherëtiu. — Po një familje për një copë letër, a ia vlen?
— Cila familje? — u ktheva nga ajo. — Aty unë jam shërbyese dhe bankë. Klajdi ma dha dhomën time të huajve pa më pyetur. Mimoza më hodhi gjërat në plehra. Kjo quhet familje?
Ajo nuk foli menjëherë. Pastaj ma shtrëngoi dorën.
— Nëse kështu është, atëherë le të shkojmë deri në fund.
Në shtëpinë e pushimit mbërritëm nga dreka. Shiu ishte ndalur, por retë rrinin pezull. Porta ishte hapur. Në verandë i pashë të gjithë: Mimoza në krye të tryezës, me sytë e enjtur; pranë saj Donika Gjini dhe Krenar Nikolla. Klajdi qëndronte anash, me një cigare në dorë – diçka që s’e bënte kurrë para së ëmës.
Na pa, e hodhi bishtin e cigares dhe u afrua.
— Anja… Lindita Prifti, përshëndetje.
Mami e përshëndeti ftohtë.
— Mirëdita, Klajdi.
U ngjitëm në verandë. Mimoza u ngrit vrullshëm.
— Erdhi triumfi? — zëri i saj dridhej nga mllefi. — Erdhët të na shihni si poshtërohemi?
— Mimozë, ulu, — foli mami qetë. — Mos bërtit.
— Mos bërtit? Do të ma merrni shtëpinë dhe unë të hesht?
— Shtëpinë tënde? — mami nxori dokumentin dhe e vendosi mbi tryezë. — Këtu shkruhet qartë kujt i përket. Firmë e Agim Sotës. Pesë vjet kam heshtur jo nga frika, por sepse s’kam dashur të marr gjë që s’më takon. Tani më duhet. Për vajzën time.
Mimoza e pa letrën dhe shpërtheu në vaj.
— Agim… si munde? Gruas t’i lësh bosh duart dhe t’ia japësh një tjetre?
Donika nisi ta ngushëllonte me fjalë të kota. Krenari rrinte i ngrirë.
Klajdi më tërhoqi mënjanë.
— Duhet të flasim.
— Fol.
— Çfarë kërkon? Të mbetemi në rrugë? Mami s’e përballon. Ka zemrën e sëmurë.
— Dhe unë s’kam? — e pashë drejt në sy. — Kur hodhe gjërat e mia, mendove për mua? Kur më anashkalove, mendove?
— S’e mendova se do shkonte deri këtu…
— Duhej ta mendoje. Unë për dhjetë vjet kam mbajtur peshën për të dy. Ti je mësuar të bësh si të thotë mami.
Ai u zbeh.
— Po çfarë po thua?
— Po flas për divorc.
Fjalët ranë si gur. Nga pas u dëgjua një ofshamë.
— Je çmendur? — tha ai. — Për një shtëpi?
— Jo për shtëpinë. Për mungesën e respektit. Ti vendos, unë duroj. Kaq ka qenë martesa jonë.
Mimoza u hodh drejt meje.
— Mos harro kush të mban!
— Mjaft! — thashë me zë të lartë. — Unë mbaj veten dhe djalin tuaj. Unë paguaj kredinë. Unë kam ndërtuar këtë shtëpi. Ai sjell thërrime dhe mendon se është kryefamiljar.
Heshtje. U dëgjua vetëm pika uji që binte nga çatia.
Krenari u ngrit dhe doli në oborr. Donika e ndoqi. Mami më përqafoi.
— Je në të drejtën tënde, bijë.
— Më fal që të përfshiva.
— Jam me ty gjithmonë.
Dolëm nga porta. Retë po shpërndaheshin dhe drita prekte gjethet e lagura.
— Anja, — më thirri Krenari para se të largohej. — Je grua me mend. Keq që s’e vlerësuan.
— Faleminderit.
U kthyem në qytet.
Një vit më pas.
Në apartamentin tim të vogël, me çaj në dorë, shihja dritat e mbrëmjes. Shtëpia ishte modeste, por e imja. Mami shiti shtëpinë e pushimit; paratë i ndau përgjysmë dhe gjysmën ma dha për këstin e parë. Kundërshtova, por ajo këmbënguli: “Të takon”.
Procesi mbaroi shpejt. Mimoza provoi të ankohej, por dokumentet ishin të rregullta. U detyrua të largohej. Klajdi më telefonoi disa herë: fillimisht me lutje, pastaj me kërcënime. Më pas heshti.
Dëgjova se kishte shitur apartamentin e tij dhe ishte zhvendosur në jug, pranë së ëmës. Punonte herë si roje, herë si punëtor krahu. Nuk u interesova.
Në punë mora drejtimin e sektorit. Udhëtoj shpesh, marr vendime, dhe ndihem e vlerësuar.
Një mbrëmje, kur po pija çaj, ra zilja. Hapa derën. Klajdi qëndronte aty, i dobësuar, me një xhaketë të lirë. Pas tij pikonte shi.
— Anja, më lër të flas.
E pashë pa ndjerë asgjë.
— Pse erdhe?
— E kuptova gabimin. Le të nisim nga e para. Do ndryshoj. Do gjej punë të mirë. Të lutem…
— E mban mend çfarë the atë ditë? “Kështu vendosa”. Për ty mjaftonte vendimi yt. Unë dua një jetë ku vendoset bashkë.
— Kam ndryshuar…
— Jo. Thjesht ke frikë nga vetmia.
Mbylla derën. Hapat e tij u zhdukën në korridor.
U ktheva në kuzhinë. Qyteti vazhdonte zhurmën e vet. Jeta ime, e zakonshme, por e imja.
Mami më telefonoi: kishte mbjellë domate të reja dhe do vinte për vizitë. I premtova byrek me lakër.
Para gjumit hapa kutinë e vjetër. Brenda ishte vetëm kontrata e dhurimit, me skajet e zverdhura. Një fletë që ndryshoi gjithçka.
E vendosa sërish në vend. Jo si barrë, por si kujtesë: ndonjëherë heshtja të mbyt. Duhet të flasësh. Dhe, kur duhet, të largohesh.
Fikja dritën. Qyteti gumëzhinte përtej xhamit. Dhe për herë të parë pas shumë kohësh, ndjeva paqe. Në shtëpinë time. Në jetën që zgjodha vetë.
Ai dikur tha: “Kështu vendosa”. Sot vendos unë për një jetë ku dy njerëz dëgjojnë njëri-tjetrin, jo ku firmosen marrëveshje në errësirë. Mbylla sytë dhe fjeta thellë. Pa ëndrra. Për herë të parë — pa ëndrra.