— …të më pyesësh. Jo të vendosësh për mua. Jo të më njoftosh pasi gjithçka ka mbaruar. Thjesht… të më pyesësh.
Biseda zgjati afro tri orë. Asnjë britmë, asnjë përplasje dere — dhe pikërisht kjo qetësi e rëndë ishte më e frikshme se çdo sherr i zhurmshëm. Fjalitë binin ngadalë, mes pushimesh të gjata dhe filxhanësh çaji që mbetën përgjysmë. Saimir Cani përsëriste se nuk e kishte kuptuar sa e rënduar ishte ajo — dhe kjo ishte e vërtetë. Jo se kishte dashur ta lëndonte. Jo se ishte i ftohtë. Thjesht ishte mësuar: Arlinda është aty, Arlinda do ta zgjidhë, Arlinda do të kujdeset edhe për mishin e së dielës.
Në një çast ai tha me zë të ulët:
— Nuk e dija që po e përjetoje kaq rëndë.
— Sepse nuk më pyete kurrë, — u përgjigj ajo.
— As ti nuk ma the drejtpërdrejt.
Edhe kjo ishte e saktë. Arlinda pohoi me kokë.
— Ta kam thënë. Por jo me aq bujë sa u shpall shitja e shtëpisë së verës.
Një buzëqeshje e zbehtë i rrëshqiti atij në fytyrë. E para për atë mbrëmje.
Të nesërmen në mëngjes telefonoi Vjollca Leka. Arlinda e mori receptorin me vetëdije, e qetë.
— Arlinda, — zëri i vjehrrës tingëllonte ndryshe nga ai te porta. Më i thatë, pothuaj zyrtar, por pa thumbin e zakonshëm. — Dua të them diçka… Nuk më pëlqeu si veprove. Ky është mendimi im dhe nuk do ta ndryshoj.
— E kuptoj, zonja Vjollca.
— Por Saimiri është djali im. Nuk dua që familja e tij të copëtohet. Prandaj… — heshtja zgjati. — Prandaj jam gati të takohemi e të flasim.
Arlinda mendoi një çast.
— Jam dakord. Por dua sinqeritet nga të dyja palët.
Në anën tjetër u dëgjua një frymëmarrje e thellë.
— Mirë atëherë, — tha Vjollca Leka dhe e mbylli.
Dy ditë më vonë telefonoi vetë Teuta Kovaçi, pa paralajmërim.
— Arlindë, na habite fare, — tha ajo me një ton që i afrohej admirimit. — I thashë Fatmir Imerit: ja, kështu bëhet! Ai qeshi.
Arlinda mbeti e befasuar.
— Zonja Teuta…
— Lëri formalitetet. Po, bëra zhurmë te porta atë ditë. Por po ta them hapur: të kuptoj. Vjollca ka qenë gjithmonë e tillë — do që bota të rrotullohet rreth saj. Edhe unë kam kaluar jo pak. Qëndro e fortë.
E mbylli pa pritur përgjigje.
Arlinda mbeti për disa sekonda me telefonin në dorë dhe qeshi — shkurt, çliruar, pa e pritur as vetë.
Paratë nga shitja e shtëpisë së verës i depozitoi në një llogari kursimi. Për momentin qëndrojnë aty. Ndoshta një apartament i vogël në emrin e saj. Ndoshta kapar për diçka më të madhe. Ose thjesht një siguri që nuk e kishte pasur kurrë. Ende nuk kishte vendosur.
Por për herë të parë pas shumë kohësh ndiente se zgjedhja do të ishte e saja. Jo e rrethanave. Jo e rehatisë së të tjerëve. E saja.
Saimiri, në mëngjes, filloi ta pyesë çfarë dëshironte për mëngjes. Fjalët i dilnin pak të ngurta, si dikush që mëson një gjuhë të re dhe ende flet me theks. Por e pyeste.
Arlinda përgjigjej.
Ishte një fillim. Jo një fund i bukur si në filma, jo një “jetuan të lumtur përgjithmonë”. Thjesht nisja e diçkaje pa emër ende. Por ishte e vërtetë. Dhe kjo mjaftonte.
Kaloi një muaj.
Takimi me Vjollca Lekën u bë në një kafene të vogël pranë stacionit të metrosë, te një tavolinë pranë dritares. Ajo erdhi me trikon e saj të zakonshme, por pa atë shprehjen që Arlinda e quante me vete “unë di më mirë se të gjithë”. Në vend të saj kishte lodhje. Dhe diçka thuajse njerëzore.
Biseduan gjatë. Vjollca nuk kërkoi falje — nuk dinte si, kjo ishte e qartë. Por tha gjëra që kishin peshë: se kishte frikë ta humbiste të birin. Se Arlinda i ishte dukur gjithmonë tepër e pavarur, tepër e mbyllur në vetvete. Se kjo e trembte.
— Keni pasur frikë nga unë? — u habit Arlinda.
Vjollca shtrëngoi buzët, por u përgjigj:
— Kisha frikë se një ditë do të largoheshe dhe do ta merrje me vete.
Arlinda e pa dhe mendoi: ja ku qenka rrënja. Njëmbëdhjetë vjet vërejtjesh, kunjash e shikimesh — dhe pas tyre fshihej thjesht frika e një gruaje që nuk di ta pranojë frikën ndryshe.
Kjo nuk e lehtësonte të shkuarën. Por e bënte më të kuptueshme.
U kthyen në shtëpi bashkë me Saimirin. Ai heshti deri te hyrja e pallatit, pastaj tha:
— Faleminderit që erdhe.
— Ishte e nevojshme, — u përgjigj Arlinda.
Ai ia kapi dorën me një ngurrim djaloshar. Ajo nuk e tërhoqi.
Herën tjetër që u panë, Fatmir Imeri i dha fshehurazi një qese me mollë nga kopshti i tij. U justifikua me siklet dhe nuk shtoi asgjë tjetër. Nuk kishte nevojë.
Shuma e parave mbetej në llogari. Arlinda hapte herë pas here aplikacionin e bankës dhe shikonte shifrën — jo me ankth, por me një qetësi të butë. Nuk ishte vetëm një shumë. Ishte mundësia për të thënë “jo”, nëse do të duhej sërish.
Dhe ndoshta nuk do të duhej.
Jeta nuk është si një shtëpi verore që e shet apo e blen sipas dëshirës. Por nganjëherë mjafton të ndërrosh çelësin e portës. Dhe të vendosësh emrin tënd mbi të.