Nuk e mora guximin ta telefonoja Dritanin. Gishti më rrinte pezull mbi ekran, por nuk shtypja dot.
Zbrita në parkim. Era e ftohtë e shkurtit më goditi drejt në fytyrë, si një shuplakë që të kthjellon. U futa në makinë, ndeza ngrohësen dhe mbeta aty, pa lëvizur. Ekrani i telefonit qëndronte i heshtur. Asnjë mesazh. Asnjë telefonatë e kthyer.
Pastaj mendimet nisën të më sulmonin vetë. Të errëta, të ulëta, ato që i mban të mbyllura thellë dhe që dalin në sipërfaqe pikërisht kur je më e dobët. Një grua tjetër. Sa e thjeshtë tingëllonte. Dikush e kishte marrë në telefon dhe ai kishte ndryshuar mendje. Ose ndoshta dikush po e priste në aeroport. Divjakë, Laç, Ballsh – a ishte e mundur që gjithë këto vite të mos kishte shkuar fare nëpër kantierë? Ndoshta për një burrë pa fëmijë pesëmbëdhjetë vjet janë shumë. Ai i kishte dashur gjithmonë fëmijët. Që në fillim. Unë isha ajo që nuk munda t’ia jepja.
Godita timonin me pëllëmbë. Mjaft. Nuk do të ndërtoj skenarë pa e ditur të vërtetën.
Megjithatë, gjatë kthimit për në shtëpi qava. Pa zë. Lotët rrëshqisnin ndërsa fshirëset shpërndanin borën mbi xham dhe pamja përpara ishte e turbullt.
Në apartament hyra rreth orës dy. Aroma e kolonjës së tij varej ende në ajër, si një kujtim i freskët i mëngjesit. Kalova pranë varëses së rrobave, pranë çizmeve të tij dimërore, pranë raftit të çelësave – dhe mbi komodinën e dhomës së gjumit pashë karikuesin e tij. Kabllo e zezë, koka e bardhë, e mbledhur me kujdes.
Në mëngjes më kishte pyetur: “E ke parë karikuesin?” I thashë: “Te komodina.” Por ai kishte marrë tjetrin – timin, atë të telefonit të vjetër, me hyrje tjetër. I pavlefshëm për aparatin e tij.
Kështu që bateria i ishte fikur. Prandaj dilte “abonenti nuk është i disponueshëm”. Jo sepse fshihej. Por sepse nuk kishte si ta ndizte.
Kjo shpjegonte heshtjen, por jo zhdukjen.
Dhe bëra diçka që gjatë martesës sonë nuk e kisha bërë kurrë.
Hapa laptopin e tij.
Fjalëkalimin e dija. Asnjëherë nuk e kishte fshehur – data e dasmës sonë, gjashtë shifra. Ekrani u ndriçua. Dosje me projekte, tabela financiare, skica ndërtimi. Gjithçka dukej e zakonshme. Por te “Dokumente” pashë një dosje që nuk më kujtohej ta kisha parë më parë.
“ShPR”.
Tre shkronja pa kuptim për mua. Klikova.
Brenda kishte dhjetëra dokumente të skanuara. Pasaporta e Dritanit. Vërtetim penaliteti. Raport mjekësor. Vërtetim të ardhurash. Procesverbal kontrolli të banesës. Dhe një certifikatë me titull të gjatë: “Certifikatë për përfundimin e trajnimit për persona që dëshirojnë të marrin një fëmijë në familje”.
Shkolla e prindërve birësues.
E lexova tri herë. ShPR – ja çfarë nënkuptonin ato shkronja. Dritani im, që për pyetjen “si kalove?” përgjigjet “mirë” dhe mendon se tre fjali gjatë darkës mjaftojnë për bisedë, kishte ndjekur kurs për adoptim.
Duart më dridheshin kur hapja dokumentet e tjera. Korrespondencë me një avokate – Ornela Fundo. Letra drejtuar shërbimit social të zonës së Divjakës. Vendim paraprak që e shpallte të përshtatshëm si adoptues.
Dhe pastaj – një fotografi.
Një djalë i vogël. Flokë të çelët, të prerë pa shumë kujdes, si me makinë në një institucion. Në dorë mbante një lepur pelushi të vjetër, të zverdhur, me një vesh të shqyer. Sytë i kishte seriozë, vigjilentë, si të një të rrituri që ka pushuar së habituri prej kohësh. Poshtë fotos: “Endrit, 5 vjeç, Divjakë”.
Pesë vjeç. I lindur në vitin dy mijë e njëzet e një. Pikërisht atë vit kur i thashë Dritanit “mjaft”. Kur hoqa dorë nga çdo përpjekje. Ndërsa unë rrija shtrirë mbi pllakat e ftohta të banjës duke vendosur se gjithçka kishte marrë fund, diku në Divjakë, tre orë larg nesh, ai fëmijë kishte marrë frymën e parë.
E vështroja foton dhe nuk arrija ta mbyllja. Jo sepse i ngjante Dritanit apo mua – nuk i ngjante. Por sepse mënyra si shikonte kamerën dukej sikur thoshte: po pres. Sikur priste prej kohësh që dikush të vinte. Dhe askush nuk kishte ardhur. Derisa kishte ardhur Dritani.
E mbylla laptopin. E hapa sërish. E mbylla përsëri. Pastaj fillova të endesha nëpër shtëpi – nga dhoma në kuzhinë, nga kuzhina në korridor. Kalova pranë vazove bosh në ballkon ku prej dy vitesh nuk rritej asgjë. Pranë magnetit “Divjakë” në frigorifer. Pranë karikuesit mbi komodinë. Dhe pranë fytyrës së atij djali, që tashmë e shihja edhe me sy mbyllur.
Gjithçka merrte kuptim. Divjaka nuk kishte qenë kantier. Laçi dhe Ballshi ndoshta as ata. Vonesat në mbrëmje – sepse ndiqte kursin. “Udhëtimi në Korçë” – një justifikim për t’u larguar disa ditë dhe për ta çuar procesin deri në fund.
Por nuk mund ta përpija kështu. Jo fshehurazi. Jo pas shpinës sime. Kjo nuk është një dhuratë surprizë. Është një fëmijë. Një jetë.
Duhej të flisja me dikë. Dhe e dija saktësisht me kë.
Shpresa Hysa u përgjigj pas ziles së tretë.
– Vesa? Çfarë ka ndodhur?
Zëri i saj ishte i butë, pak i dridhur nga mosha. Më thërriste gjithmonë “Vesa”, me të njëjtin përkëdhelje që nga dita e parë. Edhe pas tentativës së tretë të dështuar, kur për një javë nuk ia hapa telefonin.
– Shpresa Hysa… Dritani nuk hipi në avion.
Një heshtje e shkurtër, por e ndjeshme.
– Si nuk hipi?
– Më mori kolegu i tij. Dritani nuk ka shkuar në Korçë. Telefoni i del i fikur. Nuk ka asnjë udhëtim të regjistruar. Dhe në laptopin e tij gjeta dokumente për birësimin e një fëmije nga Divjaka.
Qetësi. E gjatë. Nga ana tjetër dëgjohej zhurma e televizorit dhe frymëmarrja e saj, e shpejtë.
– Ti e dije, – thashë. Nuk e pyeta. E pohova. Nga mënyra si heshti, e kuptova.
– Vesa, ulu.
– Jam ulur.
– Dritani erdhi tek unë në tetor. U ul në kuzhinë dhe për dhjetë minuta nuk tha asgjë. E njeh – derisa të sistemojë mendimet, nuk nxjerr fjalë. Pastaj më tha: “Mami, dua të birësoj një djalë.”
E shtërngova telefonin fort, aq sa më dhembi veshi.
– Kishte shkuar në Divjakë për punë. Pa një njoftim për një ditë të hapur në shtëpinë e fëmijës. Hyri, thotë, pa e ditur pse. Pa Endritin dhe nuk mundi të largohej. U kthye sërish. Pastaj edhe një herë. Dhe më pas nisi të mbledhë dokumentet.
– Gjashtë muaj, – pëshpërita. – Gjashtë muaj ai merrej me birësimin, ndërsa unë…