Ato mbetën krah për krah pranë lavamanit. Teuta Toplana ishte gjysmë koke më e gjatë; Eriola Frashëri i zgjaste pjatat njëra pas tjetrës, ndërsa ajo i thante me lëvizje të rregullta, rrethore, nga mesi drejt buzës, pa nxitim, sikur çdo gjë kishte kohën e vet.
Jashtë kishte rënë nata plotësisht. Në pallatin përballë, një dritare e verdhë rrinte ndezur — atje, gjithashtu, dikush po mbaronte darkën, dikush fliste, dikush heshtte.
— A e bën shpesh këtë? — pyeti Teuta me ton të sheshtë, si të fliste për motin.
— Jo. — Eriola e mbajti pjatën nën ujë edhe pak, pastaj ia kaloi. — Kur ishim bashkë, nuk kishte asgjë të tillë. Asnjëherë. Vetëm vitin e fundit… ndryshoi. Filloi të më shtypte ndryshe — me fjalë, kryesisht. Kur u ndamë, pastaj… por ajo ndodhi vetëm një herë. Më pas nuk u pamë për një vit e gjysmë. Derisa një ditë më doli përpara te metroja. Nuk e prisja. U ndala vetë, nisa t’i shpjegoja se gjithçka ishte në rregull, se nuk kishte pse… — Zëri iu shua.
— Dhe ai të kapi për dore.
— Po. — Heshti. — Fort.
Teuta e vendosi pjatën e tharë mbi grumbull.
— E denoncove?
— Jo.
— Pse?
Eriola heshti një çast. U mor me pjatën tjetër, duke parë si rrëshqiste uji përgjatë porcelanit.
— Nuk e di. Ndoshta turp. Si ta shpjegoja? Unë u ndala, fola me të, nuk u largova menjëherë… Sikur ta kisha fajin vetë.
— Ti nuk ke faj.
— E di.
— Jo, — tha Teuta butë, por prerë. — Kur thua “e di” me atë zë, do të thotë se ende nuk e ke kuptuar. E kupton kur thjesht e di, pa justifikime, pa “sepse”. E di dhe pikë.
Eriola i dha pjatën tjetër.
— Nga e dini ju…
— Kjo s’ka rëndësi, — e ndërpreu Teuta. — E rëndësishme është kjo: nëse ai shfaqet sërish — telefonon, vjen këtu, të pret te metroja, çfarëdo — do të më njoftosh mua. Jo Endritin. Mua, para së gjithash. U morëm vesh?
Eriola e pa drejt në sy.
— Pse jo Endritin?
— Sepse Endriti do të bëjë ndonjë budallallëk. Ai është i zjarrtë — nuk e shfaq, por është. Do të shkojë të sqarojë gjërat dhe nuk dihet si përfundon. Ne nuk kemi nevojë për veprime të nxituara. Na duhet zgjidhje e mençur.
— Po ju, çfarë do të bëni?
Teuta mori filxhanin e fundit, e fshiu dhe e mbajti një sekondë në duar.
— Do ta mendoj. Por do ta bëj siç duhet. Kam kohë dhe durim për këtë.
Ylli Zylyftari telefonoi pas një jave.
Eriola rrinte te dritarja e kuzhinës dhe vështronte oborrin. Disa fëmijë rreth dhjetë vjeç po luanin me top në borë; njëri rrëshqiti, u ngrit dhe vazhdoi të vraponte. Telefoni i saj qëndronte mbi parvaz, pranë dorës. Kur vibroi, në fillim nuk e pa — mendoi se ishte mamaja apo ndonjë shoqe.
Pastaj hodhi sytë.
Numrin e tij nuk e kishte fshirë. Dikur kishte vendosur ta linte, që ta njihte menjëherë kur të shfaqej dhe të mos përgjigjej pa dashje. Tani ai numër ndriçonte ekranin. Ajo rrinte dhe e shikonte, ndërsa zilja binte e qetë, me këmbëngulje, sikur koha për të mos kishte fund.
Nuk u përgjigj. Priti derisa të pushonte.
Më pas i shkroi Teutës: “Po më telefonon.”
Përgjigjja erdhi pothuajse menjëherë: “Mos e hap. Po vij.”
Pak fjalë. Si gjithmonë. Por ajo “po vij” peshonte.
Teuta banonte në dhomën ngjitur. Hyri në kuzhinë pa zhurmë, me rrobën e shtëpisë dhe telefonin në dorë. Hodhi një vështrim te ekrani i Eriolës — thirrja ishte mbyllur, mbetej si e humbur.
— Ma trego numrin, — tha.
Eriola ia zgjati.
Teuta nxori telefonin e vet. Vendosi syzet që i vareshin në një zinxhir të hollë në qafë — i përdorte vetëm për shkronjat e vogla. Vështroi gjatë ekranin, pastaj nisi të shtypte ngadalë, me një gisht, duke kontrolluar çdo fjalë.
— Çfarë po bëni? — pyeti Eriola.
— Po i shkruaj.
— Çfarë?
— Që numri i tij tani është te unë. Që nëse telefonon sërish ose shfaqet diku, do t’i drejtohem policisë. Dhe që kam prova.
— Prova?
— Fotografi, — u përgjigj Teuta pa ngritur sytë. — Nxivat. I fotografova po atë mbrëmje — ndërsa ti shkoje të shtroje tryezën, pata tre minuta kohë. Data është e regjistruar automatikisht. Mjafton.
Eriola mbeti pa fjalë.
— I keni… fotografuar?
— Për çdo rast, — tha Teuta. Lexoi edhe një herë mesazhin, e dërgoi dhe futi telefonin në xhep. Hoqi syzet. — Jam e moshuar, Eriolë, por jo naive. Dhe kam pasur një mësuese të mirë — jetën. Ajo të mëson gjithçka që duhet, edhe pse ndonjëherë me dhimbje.
Eriola e vështroi.
— Do të përgjigjet?
— Ndoshta po, ndoshta jo. S’ka shumë rëndësi. Rëndësi ka që e di se dikush po sheh dhe ka ç’të paraqesë. Njerëz si ai nuk e durojnë dritën mbi vete.
— Nga e dini?
Teuta heshti një çast.
— E di.
Nuk shtoi asgjë tjetër. As Eriola nuk pyeti më.
Ylli nuk telefonoi më. Të paktën jo në dy muajt që pasuan. Më pas Eriola ndaloi së dridhuri sa herë që shfaqej një numër i panjohur dhe nuk e kthente më telefonin me ekran poshtë. Ai u zhduk — ashtu si zhduken disa kur e kuptojnë se hapi tjetër do t’u kushtojë më shtrenjtë se i mëparshmi.
Jeta mori ritmin e saj. Endriti ndërroi rondelat e rubinetit me një vetëbesim të dukshëm, edhe pse rezultati u desh riparuar dy herë. Shihte futboll dhe i shpjegonte Eriolës rregulla që ajo nuk i kishte kërkuar. Teuta shkonte në market dhe ngjitej në katin e tretë me çantat në dorë — ashensori ishte rregulluar që në shkurt, por ndonjëherë ajo zgjidhte shkallët, duke thënë se i bën mirë këmbës. Gjuri i dhembte në mëngjes; nuk kalonte, thjesht bëhej pjesë e zakonit, si çdo gjë që rri gjatë pranë teje.
Një të diel, vendosën të bënin petulla të mbushura me mish. Teuta e shpalli në mëngjes, me qetësi, si të njoftonte parashikimin e motit. Eriola përgatiti brumin. Endriti u mor me makinën e mishit dhe u përpoq ta rregullonte për gati njëzet minuta, sepse bllokohej dhe ai nuk donte ta pranonte që s’dinte si. Në fund, Teuta e shtyu lehtë mënjanë, e çmontoi pjesën e sipërme dhe nxori prej andej një copëz të vogël të fortë që e pengonte. Endriti e pa me respekt të hapur.
U rreshtuan rreth tryezës. Endriti nuk ishte i zoti në mbylljen e petullave — të tijat hapeshin anash dhe ngjanin herë si veshë, herë si diçka e papërcaktueshme. Ai i mbronte me entuziazëm: “Janë artistike. Duken menjëherë që janë të miat.” Teuta, pa shumë fjalë, i kapi duart dhe i tregoi si të shtrëngonte buzën — me gishtin e madh dhe treguesin, fort, derisa të krijohej ajo vijëza e rregullt. Ai provoi sërish. Doli disi më mirë.
Eriola hapte brumin me okllai dhe i vështronte të dy — shpinën e drejtë të Teutës, lëvizjet e sakta të duarve të saj, dhe mënyrën si Endriti nxirrte majën e gjuhës kur përqendrohej, një zakon i vjetër që ajo e kishte vënë re prej kohësh, por që Teuta, siç dukej, ose nuk e shihte, ose bënte sikur nuk e vinte re.