“Kam tridhjetë, dhe ato janë për aparatet e Sarës” tha duke mbajtur zarfin e hapur

E pamëshirshme egoizëm, padrejtësi ndaj së ardhmes
Histori

Megjithatë, nëpër dyqane nuk kërkova asgjë nga ato që më kishte porositur Iliri.

Në vend të tyre, mora peshk të lirë që ishte në ofertë. Bleva dy kilogramë mish të grirë të zakonshëm dhe tri bukë të zeza. Shtova në karrocë një kavanoz të madh me salcë kungulli – më të lirin që gjeta në raft. Zgjodha një copë salmon të kripur lehtë, të vogël e pa yndyrë, dhe e preva në kubeza të imta, që nga pamja të ngjante me havjar. Mish viçi “mermer” nuk bleva, sigurisht. Nxora nga frigoriferi një copë të thjeshtë filetoje që e kisha marrë me zbritje, e kalova në makinë bashkë me bukën dhe pak sojë, shtova qepë e hudhër – dhe formova qofte të fryra, që dukeshin të pasura. Hikërrorin e zjeva të shkrifët, me gjalpë, që të merrte aromë shtëpie.

I përgatisja të gjitha natën, kur shtëpia zhytej në gjumë. Duart më dridheshin, por nuk ndalesha. Më vinte ndër mend si kishte thënë Sara Gjeloshi se do të hiqte dorë nga telat për dhëmbët, që të mos na rëndonte me shpenzime. Mendoja për Ilirin, që e mbante të fshehtë faktin se e kishin hequr nga puna, ndërsa nënës i tregonte se gjithçka i shkonte mbarë. Më përvijohej para syve dita e dasmës, kur Vesa Lika, vjehrra ime e ardhshme atëherë, i kishte thënë me zë të lartë motrës së saj: “Të paktën tani do kemi një njeri që do të na shërbejë në shtëpi.”

Të shtunën në mëngjes u nisëm për te ajo. Çantat e rënda i mbaja unë; Iliri ecte përpara me duar bosh. Në ashensor hodhi një sy mbi xhaketën time të vjetër, të konsumuar në bërryla, dhe shtrembëroi buzët.

– Nuk kishe diçka më të rregullt për të veshur? – më tha.

– Kjo është e rregullt, – iu përgjigja qetë. – Dhe mbi të gjitha, është e ngrohtë.

Ai nuk shtoi asnjë fjalë.

Në apartamentin e Vesës ishte mbledhur pothuajse gjithë fisi. Hana Osmani, motra e saj, rrinte në divan dhe vështronte tryezën me sy kritik. Kushërinj, mbesa, madje edhe fqinja nga kati poshtë – rreth dhjetë veta gjithsej. Vesa Lika qëndronte në krye të tavolinës me një fustan të ri, të cilin e dija mirë se e kishte blerë me paratë e mia; Iliri më kishte kërkuar të kontribuoja për “dhuratën”, ndërsa vetë nuk kishte dhënë asgjë.

– Ja ku erdhën të ftuarit tanë kryesorë! – thirri ajo sapo na pa. – Ilir, bir, afrohu të të puth.

Iliri iu afrua, e puthi në faqe dhe, me zë që ta dëgjonin të gjithë, tha:

– Unë dhe Elvana vendosëm që ti, mami, meriton tryezën më të mirë. Ajo ka gatuar pa gjumë disa net me radhë.

Hana ngjeshi buzët.

– Me ç’para vallë? – pyeti ajo, duke më parë pallton. – Shoh që nusja ende mban të njëjtën xhaketë. Mos paske marrë ndonjë shpërblim, more bir?

– Ja, punojmë, – u shmang Iliri.

Hyra në kuzhinë. Nga aty dëgjoja zhurmën e gotave, lëvizjen e karrigeve, zërin komandues të Vesës që caktonte vendet. Shtrija meze, prisja bukën, nxirrja pjatat. Askush nuk më hodhi një sy. Ishte sikur të mos ekzistoja.

Pas rreth një ore, Iliri futi kokën brenda.

– Ç’po zvarritesh kaq? – tha me bezdi. – Të gjithë janë ulur dhe havjari s’është në tavolinë.

– Po e sjell tani, – iu përgjigja.

Vendosa në tabaka pjatat me salmonin e prerë imët, që do të kalonte për havjar, dhe dola në sallon. Disa duartrokitën me entuziazëm. Vesa tundi kokën me miratim.

– Bravo, nuse, e paske bërë me shije, – tha Hana, edhe pse në ton i ndihej një therje zilie.

U ktheva sërish në kuzhinë. Më pas çova qoftet dhe hikërrorin, por i lashë në një tavolinë anash, të mbuluara me kapakë. Në sallë tashmë ngrinin dolli. Iliri fliste për nënën, për sakrificat e saj, për sa e mrekullueshme ishte. Zëri i tij më dukej i largët, ndërsa brenda meje përhapej një të ftohtë i ngadaltë.

Kur erdhi radha e pjatës së dytë, të gjithë lëvdonin “mishin e shtrenjtë”. Fqinja tha se nuk kishte provuar kurrë diçka kaq të butë. Hana kërkoi edhe një racion tjetër. Iliri mbushte gotat me konjak dhe buzëqeshte krenar, si të ishte ai i festuari.

Unë dola me pjatën e fundit – një tepsi e madhe, e mbuluar me kapak metalik. Zhurma u shua menjëherë.

– Çfarë është kjo? – pyeti Vesa Lika me kureshtje.

– Një surprizë, – thashë me qetësi. – Iliri donte ta gëzonte mamin edhe me diçka tjetër.

Mes Nesh