Dhe mora frymë sërish. E nxora ajrin ngadalë. Pastaj edhe një herë. Sikur mushkëritë të më ishin mbajtur të mbyllura për vite dhe vetëm tani po kujtoheshin si funksionohej.
Sara u afrua pa zhurmë nga pas dhe më rrethoi me krahë. Tani është pothuajse gjysmë koke më e gjatë se unë; duart e saj të holla m’u mbështetën mbi shpatulla.
– Mami.
– Çfarë ka?
– I dëgjova të gjitha. Po rrija në korridor. S’doja të përgjoja, dola vetëm për të mbushur ujë.
– S’ka gjë.
– Mami… e the siç duhej.
U ktheva nga ajo. Fytyra e saj kishte një seriozitet të pjekur që më trembi pak. Asnjë hije pasigurie – ndërsa unë ende lëkundesha brenda vetes.
– Sara… nuk të frikëson që unë mund të pres kështu? Të shkëpus?
Ajo mendoi një çast. Hodhi sytë nga soba, te qepa që e kishte prerë në katër copa të barabarta.
– Mami, ti nuk preve askënd. Thjesht ndale së ushqyeri dikë që po të kafshonte. Janë dy gjëra krejt të ndryshme.
– Po sikur të vdesë? Dhe unë të mos kem shkuar…
– Ajo para tre vitesh mund ta kishte vrarë babin duke mos dhënë paratë. E mban mend apo jo?
– E mbaj mend.
– Atëherë kjo s’është mizori. Është kujtesë.
E përqafova fort dhe qëndruam ashtu për disa sekonda që m’u dukën të gjata. Pastaj u shkëputa dhe u ktheva te gatimi.
Telefonin e fola krejt. Deri në mëngjes. Le të presë kushdo.
Kaloi një muaj.
Tetor. Thupra e mështeknës në oborr u mbulua me ar dhe gjethet binin drejt e mbi hyrjen e pallatit.
Denisa e nxori mamanë nga spitali dy javë pas frakturës. Erdhi vetë në Fier për katër ditë. Gjeti një kujdestare private – tridhjetë e pesë mijë lekë në muaj, me vlerësime të shkëlqyera në “Profi”. Paguajti një qendër rehabilitimi – njëqind e njëzet mijë kursi. Mori kredi konsumatore pesëqind mijë lekë, me njëzet e gjashtë për qind interes vjetor.
I di të gjitha këto, sepse Denisa më dërgoi një mesazh të gjatë në aplikacion. Një rrëfim i tërë, si të priste që unë ta përgëzoja ose të ndihesha fajtore.
E lexova ngadalë, një herë.
“Je përbindësh. E shkatërrove familjen për njëqind e tridhjetë mijë. Mami qan çdo ditë, është gati shtatëdhjetë vjeçe dhe nuk e kupton çfarë të bëri. Unë mbaj gjithçka mbi supe, vetëm. E di sa më kushton ky muaj? Heq dorë nga çdo gjë, Arbeni s’po shkon në kurs muzike. Njëzet e gjashtë për qind interes nuk janë shaka. Ti rri në Pogradec si mbretëreshë në fron dhe mendon se ke të drejtë. S’e ke. Je një e pashpirt. Nuk ta fal kurrë.”
Shkrova një përgjigje. Vetëm një rresht: “Dyqind, Denisa. Më duheshin dyqind. I mbaj mend të gjitha shifrat.” Pastaj e fshiva. Nuk e dërgova. E lashë të lexuar, pa përgjigje. M’u duk më e hijshme kështu.
Në mbrëmje i tregova Besnikut. Ishte në kuzhinë, po pinte kefir pas darkës.
– Vesa, ke bërë mirë, – tha pa e hequr gotën nga buzët. – Në njëzet e dytin, kur isha në reanimacion, nuk ta thashë. I dëgjova të gjitha kur flisje me të ëmën në telefon. Kisha aparatin, isha nën serum, por s’flija. E dëgjova të qeshurën e saj për rrobat e plazhit. Edhe “mbahu fort” që i the ti. Mendova: nëse çohem nga ky shtrat, nuk do ta shkel më pragun e saj. Dhe nuk shkova.
E pashë. Tre vjet kishte heshtur.
– Besnik… vërtet i dëgjove?
– Çdo fjalë. S’të fola, se s’doja të ta rëndoja shpirtin.
E mbaroi kefirin, lau gotën dhe shkoi të shihte futboll. Kështu është ai. Dyzet e shtatë vjeç, shofer kamioni, flet pak, por nuk i shpëton asgjë.
Mami më telefonoi vetë. Të shtunën, në tre pasdite. Po pastroja xhamat e sallonit, hipur mbi shkallë, me uthull e ujë në spërkatëse. Telefoni ishte mbi parvaz, me ekranin nga lart. Numrin e njoha menjëherë, edhe pse e kisha fshirë nga kontaktet tre vite më parë. Disa numra nuk harrohen – si data e lindjes, si kodi i derës së vjetër.
E pashë ekranin që u ndriçua, u drodh dhe u fik. Shtatë sinjale. Tetë. Pastaj heshtje.
Nuk e hapa.
Pas një minute, përsëri. Telefoni vibronte, dhe unë mendoja: çfarë do të thotë? Do të kërkojë falje? Do të më lutet të vij? Do të thotë se e kam kuptuar gabim atëherë? M’u ndez një kuriozitet i çuditshëm. Për herë të parë pas tre vitesh doja ta dëgjoja.
Zbrita një shkallë, bëra dy hapa drejt telefonit.
Pastaj m’u kujtua derrkuci rozë i Sarës. Çekiçi. Dy mijë e gjashtëqind e dyzet lekë. Vajza ime katërmbëdhjetëvjeçare që kishte frikë se mos s’e lejoja.
Nuk e hapa.
Telefonatë e tretë nuk pati. Qëndrova një minutë, pastaj u ktheva te xhami. Perëndimi atë ditë ishte i kuq i thellë – siç ndodh vetëm në tetor, kur ajri është larë nga shiu.
Të hënën hyra në “Pogradeci Market” për bukë. Në radhë para meje ishte Bardha. Kishte ardhur te e bija në qytetin tonë; jeton dy rrugë më poshtë, te Dëshmorët. Më njohu. U skuq. Fol i ulët, por mjaftueshëm sa të dëgjonin arkëtarja, dy persona pas saj dhe një grua me karrocë para.
– Je e pashpirt, Vesa. E hodhe nënën mbi shpinën e motrës. Zoti sheh.
Vendosa bukën mbi shirit. U ktheva nga ajo. Radha u mpiks – si gjithmonë kur nis një përplasje, të gjithë bëjnë sikur s’dëgjojnë, por askush s’lëviz.
– Bardha, ku ishit në maj të njëzet e dytit, kur burri im ishte në reanimacion pa operacion? Ju jeni fqinja. Mami me siguri ju bënte çaj çdo ditë e ju tregonte gjithçka. Nuk mbaj mend asnjë telefonatë nga ju. Nuk mbaj mend të më keni thënë: “Vesa, duro, po ju sjell qumësht.” Mos ndoshta atëherë ishte më e rëndësishme paketa për në Turqi? Për mamin. Për ju. Për të gjithë. Tani që është në spital, u kujtuat papritur se ka një vajzë të madhe. Sa e përshtatshme. Pikërisht kur duhen para.
Bardha hapi gojën, pastaj e mbylli.
– Nënë ke vetëm një, – tha më ngadalë. – Zoti do të gjykojë.
Nuk shtova asgjë. Ajo u kthye nga rafti me çokollata.
Arkëtarja kaloi bukën në heshtje. Gruaja pas meje, rreth të tridhjetave, më hodhi një vështrim kuptues. Pagova dhe dola.
Jashtë pikonte shi i imët. Çadra ime e vjetër lëshonte në dy vende; duhet ta ndërroj. Ecja drejt shtëpisë dhe mendoja për borxhin.
Atë të mikrokredisë – treqind e pesëdhjetë mijë lekë për tre vjet e katër muaj – e mbylla në gusht. Kësti i fundit u pagua dhjetë ditë para telefonatës së fqinjës. Besniku është gjallë. Sara është pranë meje. Kaq.
Por ekziston edhe një borxh tjetër. Ai që e futa në një sirtar, duke menduar se e kisha mbyllur me çelës. Rezulton se e kam vënë me interes. Tre vjet heshtje. Një refuzim ndaj fqinjës. Një bisedë me motrën. Dy telefonata të paqena.
Dhe këtë borxh do ta paguaj, me sa duket, deri në fund të jetës. Jo me para. Me dyshim. Me ëndrra ku mami më telefonon, unë përgjigjem, flasim qetë dhe gjithçka rregullohet – e pastaj zgjohem dhe çdo gjë është si më parë.
A bëra mirë që nuk shkova? Apo duhej të harroja Turqinë, “mbahu fort”, derrkucin e Sarës dhe të hipja në makinë të shtunën në mëngjes? Le të paguajë zgjedhjen ajo që u zgjodh për tridhjetë e pesë vjet? Apo jam thjesht një frikacake që u hakmor për një pushim dhe, duke vepruar kështu, u nda përgjithmonë nga e ëma – ndërsa ajo ende merr frymë, ndërsa ende mund të thuhej diçka?
Çfarë mendoni ju? Vërtet dua ta di.
Kokteji pranë pishinës është pirë prej kohësh. Por fatura sapo po vjen.