Ajo u kthye edhe një herë nga ai.
— Me ty nuk po ia dal më, — tha qetë. — Ka mbaruar.
Dhe doli jashtë.
Një shi i imët marsi binte me kokëfortësi, ai lloj shiu që s’e lë dimrin të ikë, por as pranverën të vijë si duhet. Fjolla u ndal nën strehën e hyrjes, duke mbajtur telefonin fort në dorë. Nuk ndjeu panik. As dëshpërim. Përkundrazi, një lehtësim i çuditshëm, gati qesharak, iu përhap në kraharor.
Sikur për vite me radhë të kishte mbajtur mbi supe një dollap të rëndë dhe vetëm tani të kuptonte se mund ta ulte në tokë.
Gresa u përgjigj menjëherë.
— Hë? — tha pa përshëndetje.
— A mund të vij tek ti? — pyeti Fjolla me zë të ulët.
— Jo vetëm që mundesh, por duhet. E kam vënë çajnikun “në gatishmëri”.
Te Gresa qëndroi një javë. Pastaj gjeti një apartament të vogël me qira në një lagje tjetër. Pallat i vjetër, kati i pestë pa ashensor, në kuzhinë dritarja ishte izoluar me shirit letre nëpër cepat që frynte era. Por ishte qetë. Dhe, mbi të gjitha, askush nuk telefononte në nëntë të mbrëmjes me tonin e njohur: “Fjollë, ju jeni të rinj, e keni më të lehtë…”
Arlindi shkruante. Fillimisht mesazhe të gjata, pastaj akuza, më pas ankesa, e sërish shpjegime të pafundme. Fjolla nuk u përgjigj. Kërkesën për divorc e dorëzoi pa zhurmë, pa skena dramatike. Pasuri të përbashkëta pothuajse nuk kishin. Për t’u ndarë s’kishte gjë tjetër veç zhgënjimit — por për këtë gjykatat nuk hapin dosje.
Një muaj më vonë, papritur, e telefonoi Mimoza.
Fjolla pa emrin në ekran, buzëqeshi me ironi dhe megjithatë u përgjigj.
— Po?
— Fjolla, — zëri i vjehrrës ishte i përmbajtur, i kujdesshëm. — Ç’është kjo që bëre? Arlindi s’është në vete. A braktiset burri në kohë të vështira?
Fjolla mbylli sytë dhe buzëqeshi lehtë. Sigurisht. Sipas orarit.
— Mimoza, — tha me mirësjellje, — koha ime e vështirë zgjati gati dy vjet. Thjesht ju e quanit “solidaritet familjar”.
— Je e padrejtë. Ne të kemi konsideruar si vajzën tonë.
— Aq vajzë sa jetonit rregullisht me të ardhurat e mia, — u përgjigj ajo po aq e sjellshme. — Prekëse, pa diskutim.
— Do të na e përmendësh këtë tani?
— Jo. Thjesht do të jetoj veç. Është shumë më funksionale.
Dhe e mbylli telefonin.
Kaloi një vit.
Fjolla nisi të kursejë sërish. Jo me sakrifica heroike, por me disiplinë të ftohtë dhe të qëndrueshme. Dhjetë mijë lekë, pesëmbëdhjetë, njëzet. Herë pas here i bënte vetes një dhuratë të vogël — një kafe për rrugë, një buzëkuq të ri — thjesht sepse mundej. Nganjëherë ndalonte para raftit të peshkut në supermarket dhe e kapte një mendim absurd: “Sa çudi. Mund ta blej pa llogaritur nëse dikujt i ka rrjedhur sërish çatia.”
Gresa qeshte:
— Ke ndryshuar.
— Në ç’kuptim?
— Më parë dukeshe si njeri që ose do të qante, ose do t’i transferonte dikujt njëzet mijë lekë. Tani dukesh si grua që jep këshilla, jo para.
— Evoluim profesional, — përgjigjej Fjolla me ironi.
Pas dy vitesh kishte mbledhur një shumë të konsiderueshme për parapagim. Gjeti një apartament modest në një pallat të ri në periferi. Jo qendra, jo apartament reklamash me pamje nga parku, por i saji. I vërtetë. Me dritare nga oborri, kuzhinë të rregullt dhe madje një ballkon të vogël. Kur firmoste dokumentet, duart i dridheshin.
Dhe pikërisht atëherë, si për zakon, jeta vendosi të shtonte një grimcë ironie.
Në qendrën e shërbimeve administrative, teksa doli nga zyra me dosjen në dorë, u përball me Arlindin.
Ishte dobësuar, dukej më i lodhur, më i plakur. Mbante edhe ai një dosje dhe në fytyrë kishte atë shprehjen e vjetër që dikur paralajmëronte një kërkesë të re. Tani, Fjollës i zgjonte vetëm një kureshtje të ftohtë.
— Fjolla? — tha i hutuar.
— Sa i vogël qenka vendi, — u përgjigj ajo. — Shqipëria e madhe, pasojat familjare të vogla.
— Si je?
— Me kredi hipotekore, — tha shkurt. — Ti?
Ai shmangu sytë.
— Prindërit po shesin shtëpinë e pushimit. Po mbyllin disa borxhe. Unë jam këtu me prokurë…
Fjolla heshti disa sekonda, pastaj qeshi lehtë. Jo me ligësi. Më shumë nga absurditeti i situatës.
— Pra, më në fund po e shisni? — tha. — E sugjerova dy vjet më parë. Vendime me ritëm impresionues.
Arlindi u shtrembërua në fytyrë.
— Mos fillo.
— Unë? — ngriti vetullat ajo. — Kam kohë që kam mbaruar.
Sytë e tij ranë mbi dosjen që ajo mbante.
— Ke blerë apartament?
— Po.
— Vetëm?
— Fjala kyçe nuk është “vetëm”. Është “qetë”.
Ai hapi gojën, por nuk gjeti fjalë.
— E di, — tha papritur me zë të ulët, — atëherë kishe të drejtë.
Fjolla e pa drejt në sy.
— Urime. Edhe pse pak me vonesë, është hap përpara.
— E kam seriozisht, — shtoi ai, duke shtrënguar dosjen. — Më vonë e kuptova që s’po grindeshim për para.
— Sigurisht që jo, — u përgjigj ajo. — Paratë janë vetëm përkthyes. Përmes tyre dëgjohet shumë qartë se çfarë vendi zë secili në jetën e tjetrit.
Ai uli kokën.
— Më fal.
Fjolla mori frymë thellë. Për herë të parë nuk ndjeu as inat, as dhimbje. Vetëm një qartësi të pjekur.
— Të kam falur prej kohësh, — tha. — Por kthim pas nuk ka. Pa iluzione dhe pa skena teatrale.
Një buzëqeshje e zbehtë i kaloi në fytyrë.
— E kuptoj.
— Mirë atëherë, — pohoi ajo me kokë. — Diku duhet të ketë progres.
Ajo u drejtua nga dalja, duke mbajtur dosjen si diçka të fituar me djersë dhe ndershmëri. Jashtë ishte diell, ajër i thatë — krejt ndryshe nga dita kur kishte dalë me një valixhe dhe me zemrën plot zemërim.
Telefoni i vibroi. Gresa.
“Si shkoi?”
Fjolla shkroi shpejt:
“Mbaroi. Apartamenti është i imi. Dhe po, u ndesha me ish-in. Jeta ka sens humori.”
Përgjigjja erdhi menjëherë:
“Mos më thuaj që kërkoi para.”
Fjolla buzëqeshi dhe shtypi:
“Jo. Këtë herë pati mend të kërkonte vetëm falje.”
E futi telefonin në çantë, thithi ajrin e pranverës dhe vazhdoi përpara — drejt jetës së saj, ku askush nuk do të ngatërronte më dashurinë me leverdinë, as familjen me një portofol pa fund. Në xhep, çelësat e apartamentit të ri tingëllonin qartë, sikur edhe ata e dinin: kredia e besimit ishte mbyllur, ndërsa llogaria e respektit për veten sapo ishte hapur.