Pa i hedhur asnjë vështrim Oltianit, që e ndiqte me sy nga tavolina, Klea hapi derën. Në prag qëndronin Besniku dhe Vesa — miq të vjetër të familjes, më saktë, miq të Oltianit. Besniku mbante një kuti të madhe me tortë, ndërsa Vesa kishte në duar një buqetë lulesh dhe një qese dhurate.
— Përshëndetje, Klea! — Vesa e puthi lehtë në faqe sapo hyri në korridor. — Po pse je veshur me të zeza? Sot është festë.
— U ndërrrova, — u përgjigj shkurt ajo, duke marrë lulet. — Hyni, të gjithë janë mbledhur.
Besniku hoqi xhaketën me një psherëtimë të trashë. Ishte burrë shtatlartë, me zë të fortë, që fliste sikur i drejtohej një salle të tërë.
— Ku është zonja e ditëlindjes? — tha ai, pa pritur përgjigje, dhe hyri drejt në sallon. — Nexhmije! Gëzuar përvjetorin! Të kesh gjithçka të mirë, por ne të urojmë edhe më shumë!
Në sallë shpërthyen përqafime, urime dhe të qeshura të larta. Klea mori buqetën dhe u drejtua për në kuzhinë për t’i vendosur në ujë. Vesa e ndoqi pas.
— Ç’ke kështu? Dukesh e zymtë, — tha Vesa, duke u ulur në një stol. — Është përvjetor, duhet të gëzohesh.
— Po gëzohem, — tha Klea, ndërsa mbushte vazën me ujë, pa e kthyer kokën.
— Mos ma thuaj mua. E shoh që s’je mirë. Oltiani të ka thënë gjë?
— Oltiani tha mjaft gjëra. Dje.
Vesa mori frymë thellë, me atë tonin e këshilltares së vjetër, ndonëse njihte Kleën prej vetëm dy vitesh dhe miqësia e saj ishte më tepër me Oltianin.
— Klea, një grua duhet të jetë e mençur. Nexhmija është në moshë, asaj i falet gjithçka. Aq e vështirë është të heshtësh për hir të burrit?
Klea u kthye ngadalë, duke mbajtur vazën në duar.
— Vesa, ajo më derdhi lëng mbi fustan. Me qëllim. Dhe Oltiani qeshi. Mendon se duhej të heshtja?
— Ndoshta ishte pa dashje, — shmangu sytë Vesa. — Ti menjëherë e bën skandal. Oltiani është i shqetësuar, thotë se kohët e fundit je shumë nervoze.
— A e di që dje kam dorëzuar kërkesën për divorc?
Fjalët i dolën vetë. Nuk kishte ndërmend ta thoshte sot, por Vesa e shtyu përtej durimit.
Sytë e Vesës u zgjeruan.
— Çfarë the?
— Divorc. Dokumentet janë në gjykatë. Prandaj po, jam nervoze. Tani më fal, duhet t’i vendos lulet.
Klea doli nga kuzhina, duke e lënë Vesën të ngrirë në stol. Vendosi vazën mbi tavolinë, rregulloi pecetat dhe dëgjoi si Vesa doli me nxitim në korridor, duke i pëshpëritur diçka Besnikut. Ai fishkëlleu nën buzë dhe bëri një “hmm” të zgjatur.
Pak minuta më vonë, Besniku ishte ulur në krye të tavolinës, duke mbushur gotat me konjak. Zëri i tij kumbonte në gjithë apartamentin.
— Oltian, e ke lëshuar shumë gruan, — tha ai, duke tundur kokën nga Klea, që po shtronte meze. — Gruaja duhet ta dijë vendin e vet. Në shtëpinë time, fjala e nënës është ligj. Bashkëshortja nuk diskuton. Përndryshe çfarë familjeje është kjo?
Oltiani rrinte i ngrysur dhe tundte kokën pa folur. Nexhmija buzëqeshi me kënaqësi dhe ngriti gotën.
— Ja, Besnik, kështu flet një burrë i vërtetë! — tha ajo. — Disa harrojnë ç’do të thotë të respektosh më të mëdhenjtë.
Klea solli pjatën me mish dhe e vendosi ngadalë mbi tavolinë. Lëvizjet i kishte të qeta, por në to ndihej një vendosmëri e fortë.
— Besnik, — tha ajo butë, por qartë, — si po shkon bashkëjetesa e Vesës me nënën tënde?
Besniku u kollit, duke gëlltitur keq konjakun.
— Si the?
— Ju jetoni me nënën tënde, apo jo? Vesa u zhvendos te ju para gjashtë muajsh. Si shkojnë punët? A vazhdon ta quajë “pulë shterpë” para mjekëve, apo është qetësuar?
Heshtje e rëndë ra mbi tavolinë. Vesa, që sapo kishte hyrë në sallë, mbeti në vend.
— Ç’po flet? — ulëriu Besniku, duke u ngritur.
— Po them të vërtetën, — tha Klea qetë, duke drejtuar pirunin. — S’po them asgjë të keqe. Thjesht pyeta. Apo sipas teje, gruaja duhet të heshtë dhe të durojë? Kështu the pak më parë. Vesa fle në kuzhinë, se dhoma nuk i jepet. Apo gaboj?
Fytyra e Vesës u zbardh. Besniku u bë flakë i kuq dhe hodhi një hap drejt Kleas, por Oltiani u ngrit dhe e kapi nga krahu.
— Ulu, — i tha me dhëmbë të shtrënguar, pastaj iu kthye Kleas. — Çfarë po bën?
— Po marr pjesë në bisedë, — tha ajo, duke fshirë një gotë që shkëlqente. — Besniku më mësoi si duhet të sillet një grua. I dhashë një shembull nga jeta e tij, që ta kuptojë se e dëgjoj me vëmendje.
Besniku u ul me zor, ndërsa Vesa i pëshpëriti diçka me ngut.
Nexhmija përplasi gotën mbi tavolinë.
— Klea, po ma prish festën. Njerëzit erdhën për të më uruar, jo për të dëgjuar grindje.
— Thjesht iu përgjigja një “komplimenti”, — tha Klea. — U përmend vendi im. Kujtova se duhet të flasim hapur për vendin e secilës.
Vesa u ngrit vrullshëm, duke rrëzuar karrigen.
— Mjaft! S’ke të drejtë! S’e di çfarë flet!
Klea e pa me një lloj dhembshurie.
— Ke të drejtë. Nuk duhej. Më fal.
Në zërin e saj nuk kishte ironi. Vesa u hutua për një çast, pastaj mori çantën dhe doli me nxitim. Besniku e ndoqi, duke murmuritur.
Oltiani u kthye nga Klea me grushtet e shtrënguara.
— Të pëlqeu? — tha me zë të ulët, por të mbushur me zemërim.
— I kërkova falje Vesës. Çfarë tjetër do?
— Dua të shkosh në kuzhinë dhe të mos dalësh deri në fund të mbrëmjes. E kuptove? Rri atje dhe mos më turpëro më.
Klea e pa drejt në sy.
— Mirë. Do shkoj. Por jo sepse ma urdhërove ti.
Doli në korridor. Nga pas dëgjoi zërin e Nexhmijes:
— Çfarë gruaje! Ma shkatërroi përvjetorin! Oltian, pse nuk ndahesh prej saj?
Klea u ndal, u mbështet pas murit dhe mbylli sytë.
— E kam bërë tashmë, — pëshpëriti pa zë.
Në kuzhinë u ul në stol. Nga salloni vinin zëra të përzier me të qeshura të sforcuara. Një teze nga Kukësi tha me ton pajtues: “Të rinjtë zihen, ndodh.” Nexhmija u përgjigj me një psherëtimë: “Unë në moshën e saj s’guxoja t’i kundërshtoja burrit.”
Klea preku xhepin ku mbante kopjen e kërkesës së divorcit. Ishte aty.
Në prag u shfaq tezja nga Kukësi, grua rreth të pesëdhjetave, me fytyrë të lodhur.
— Bijë, si je? — pyeti me zë të butë.
— Mirë, — tha Klea.
— E pashë ç’ndodhi. E pashë edhe Oltianin që qeshi. Unë jam motra e babait të tij. Edhe im vëlla ka qenë i tillë, nën hijen e së ëmës.
Klea e pa e habitur.
— Pse s’folët më parë?
— Kush do më dëgjonte? Unë jam e jashtme. Ti je nusja… apo jo?
— Jo më, — tha Klea ngadalë.
Tezja i vuri dorën në shpatull.
— Mos u lësho. Mos u thye. Nëse ti ikën, do vijë një tjetër. Por të paktën ti mos hesht.
Lotët i mbushën sytë, por ajo nuk qau.
— Faleminderit.
Kur mbeti vetëm, nxori letrën, e hapi, pa vulën blu dhe firmën e saj. Pastaj e futi sërish në xhep.
— Edhe pak, — murmuriti.
Rregulloi fustanin e zi dhe u kthye në sallë. Heshtje e tendosur e priti. Nexhmija ktheu kokën mënjanë. Oltiani rrinte i ngurtë. Besniku dhe Vesa ishin kthyer; Vesa me sy të skuqur.
Klea nisi të mblidhte pjatat bosh.
— Sjell menjëherë pjatën kryesore. Dhjetë minuta dhe është gati, — tha qetë.
Pas derës dëgjoi Nexhmijen:
— Oltian, si jeton me të? S’të respekton fare!
Oltiani u përgjigj me zë të mbytur.
Klea futi mishin në furrë për ta ngrohur dhe punoi me saktësi mekanike. Qetësia e saj buronte nga letra në xhep.
Kur po merrte tabakanë për ta çuar në sallë, dëgjoi Oltianin të ngrinte zërin:
— Një dolli për mamin! Dhe ata që s’dinë ç’është familja, le të paktën të mbushin gotën për edukatë!
Klea ndaloi për një sekondë, pastaj hyri me tabaka në duar. Të gjithë u kthyen nga ajo. Oltiani mbante gotën lart, me sfidë në sy.
— Vendose dhe ulu, — tha ai ashpër. — Shërbe dhe rri këtu.
Ajo e vuri tabakanë, u drejtua ngadalë.
— Një çast. Kam edhe diçka tjetër për të sjellë.
Doli jo drejt kuzhinës, por në dhomën e gjumit. Mori çantën e madhe që kishte përgatitur që në mëngjes.
Kur u kthye, pëshpëritje të shqetësuara mbushën dhomën.
— Ç’po sjell tani? — u ankua Nexhmija.
Klea u afrua te tavolina dhe vendosi çantën mbi një karrige bosh.
— Një dhuratë e veçantë për përvjetorin.
Hapi zinxhirin. Heshtje.
Nxori një tufë dokumentesh të lidhura me llastik dhe i vendosi mbi tavolinë, mes pjatës së Oltianit dhe gotës së Nexhmijes. Pastaj një dosje tjetër. Edhe një tjetër.
Askush nuk lëvizi. Gotat mbetën pezull në ajër.
— Çfarë është kjo? — pyeti Nexhmija, me një nervozizëm të fshehur.
Oltiani po e kuptonte. Kujtoi faturën e avokatit që kishte grisur. Kujtoi fjalët e saj për divorc.
— Klea, — tha ai me zë të përzier me zemërim dhe ankth, — hiqi tani. Kemi miq.
— Miqtë s’kanë faj, — u përgjigj ajo me butësi të ftohtë. — Kjo është për ju. Dhurata ime e fundit në këtë shtëpi.
Hoqi llastikun dhe hapi dokumentet si një ventilator mbi tavolinë. Faturat e gjata të dyqaneve të ndërtimit u shtrinë para të gjithëve.
— Çfarë janë? — u përkul Besniku.
— Faturat e materialeve për “rinovimin” e banjës dhe dritareve vitin e kaluar, — tha Klea. — Oltian kërkoi dyqind mijë lekë nga buxheti familjar për punimet.
Oltiani u drodh.
— Po, për riparime. E çfarë pastaj?
— Punimet zgjatën gjashtë muaj. Paratë “nuk mjaftonin”. Kërkove sërish. Dhe sërish. Unë bëra llogaritë.
Nxori një fletë me shënimet e saj.
— Në total more dy milionë e treqind mijë lekë nga fondi i përbashkët. Këtu janë datat dhe shumat. Tani shiko faturat.
Ajo shtyu drejt tij shiritat e gjatë të kuponëve.
— Blerjet reale janë një milion e dyqind mijë. Pjesa tjetër, Oltian, ku është?
Ai i rrëmbeu letrat, i hodhi sytë me nxitim. Ngjyra iu zbeh.
— Ti më ke përgjuar?
— Kam mbajtur llogaritë e shtëpisë, siç më kërkove vetë. “Klea, ti je e zonja me shifrat, merre ti financën”, — më the. E mora.
Nexhmija…