— Jo, patjetër. E bleva nga i pari që më doli përpara te stacioni i autobusit.
Bardha Begaj deshi të qeshte, madje i iku një buzëqeshje e zbehtë, por menjëherë u rrudh nga dhimbja.
— Ti gjithmonë me thumbime.
— Po ndryshe si? Po të mos thumboja, do kisha nisur të ulërija me kohë.
Rinesa Kola hodhi lëngun e mishit në një gotë plastike dhe ia afroi. Vjehrra piu pak, qëndroi një çast në heshtje dhe pyeti me zë të ulët:
— Mentor Qafoku erdhi?
— Në mëngjes. Ndenji dhjetë minuta dhe iku me vrap në punë.
— Denisa Sinani?
— Telefonoi. Tha se e ka të rëndë ta shohë këtë gjendje.
— E qartë.
Në atë “e qartë” të shkurtër kishte më shumë kuptim se në të gjitha fjalimet familjare të dhjetë viteve të fundit.
Kur erdhi dita për ta nxjerrë nga spitali, Denisa Sinani papritur u bë njeriu më i zënë në botë. Njëherë kishte fëmijët, pastaj mjeshtrin në banjë, pastaj burri nuk ishte dakord, pastaj i vogli kollitej; dhe, natyrisht, një njeriu të moshuar i duhej qetësi.
Atë mbrëmje Mentor Qafoku rrinte në kuzhinë, rrotullonte lugën në dorë dhe fliste duke parë tryezën.
— Nuk e kuptoj çfarë duhet bërë. Të marrim një kujdestare? Kushton shumë. Pastaj mami nuk i duron të huajt.
— Kurse mua, siç duket, më duron? — pyeti Rinesa Kola.
— Mos e nis tani.
— Unë s’e nisa fare. Ju e nisni gjithmonë, sa herë ju leverdis.
Ai ngriti sytë drejt saj. Për herë të parë nuk dukej i zemëruar, por i humbur.
— Rinesa Kola, seriozisht. Çfarë të bëjmë?
Ajo e pa në fytyrë dhe befas e kuptoi qartë: në këtë histori, më të pafuqishmet nuk ishin gratë. Më i pafuqishmi ishte ai njeri që për dekada ishte mësuar të mos vendoste asgjë.
— Do ta marrim te ne, — tha ajo.
— Vërtet?
— Po. Por po ta them një herë dhe qartë. Unë nuk jam pastruese, nuk jam vend ku shkarkohet inati dhe as kujdestare falas. Po ndihmoj një njeri të marrë veten. Nëse fillojnë urdhrat, ankesat dhe përpjekjet për të më hipur në qafë, mbaron po atë ditë.
— Faleminderit.
— Mos më falëndero mua. Më mirë mëso të bësh diçka pa pasur gjithmonë mamin dhe gruan në krah.
Ditët e para në shtëpi, Bardha Begaj qëndroi e qetë. Pastaj nisi e vjetra.
— Rinesa Kola, qulli është shumë i trashë.
— Shtoni pak ujë të valuar.
— Rinesa Kola, ke pluhur në raft.
— Merrni një pecetë.
— Rinesa Kola, hape dritaren.
— Është hapur. Vetëm se ju nuk e vutë re.
Ditën e katërt, Rinesa Kola u ndal te dera dhe foli pa ngritur zërin:
— Le të merremi vesh që tani. Ju jeni këtu sepse keni nevojë për kujdes. Unë gatuaj, laj rrobat, ju kujtoj ilaçet dhe ju çoj te mjeku. Por të kontrolloni si jetoj unë dhe të më komandoni, kjo nuk vazhdon më. Nëse nuk ju pëlqen, telefonojini Denisa Sinanit. Ndoshta për mrekulli i zhduken të gjitha pengesat.
Bardha Begaj shtrëngoi buzët.
— Flet ashpër.
— Po, por kuptohet qartë.
— Unë thjesht përmenda pluhurin.
— Jo. Ju provuat nëse funksionon ende skema e vjetër. Nuk funksionon.
Vjehrra heshti gjatë. Pastaj, krejt papritur, tundi kokën lehtë.
Pas kësaj, për herë të parë apartamenti nuk dukej më si vend pa ajër. Mbrëmjeve, Bardha Begaj ulej në kuzhinë dhe qëronte ngadalë perime, vetëm që të mos ndihej si mobilie. Rinesa Kola përgatiste darkën, dëgjonte televizorin që murmuriste në dhomë dhe mendonte se qetësia e vërtetë është kur nuk të duhet të justifikosh pareshtur fjalën “jo”.
Një ditë, vjehrra foli vetë:
— Vjehrra ime ka qenë më e keqe se unë. Shumë më e keqe. Kalonte gishtin mbi raftet, para mysafirëve thoshte se unë gatuaja supë sikur të isha qiraxhie. Atëherë mendoja: kur të vijë radha ime, unë do ta di si bëhen gjërat tamam. Me sa duket, vetëm paskam përcjellë më tej atë që kam duruar vetë.
— Stafetë familjare poshtërimi, — tha Rinesa Kola.
— Ashtu duket. Por e di çfarë është më e shpifura? Unë vërtet besoja se po e mbaja familjen në këmbë. Në fakt, vetëm i rreshtoja të gjithë si ushtarë.
— Disa njerëzve u ka ardhur shumë për mbarë kjo gjë.
— E ke për Mentor Qafokun?
— Për kë tjetër. Është rol shumë i leverdishëm: të qëndrosh përjetësisht mes nënës dhe gruas, të mos zgjidhësh asgjë dhe pastaj të psherëtish se gratë janë të komplikuara.
Bardha Begaj e la thikën mënjanë.
— E dëgjova një ditë në ballkon, kur i thoshte Denisa Sinanit: “Rinesa Kola do murmurisë pak dhe prapë do ta bëjë.” E dije?
Rinesa Kola ngriu me peshqirin në duar.
— Jo. Por i ngjan atij.
— Kurse unë, plakë budallaqe, vetëm në spital e kuptova kush erdhi menjëherë tek unë dhe kush u kap pas arsyeve të respektueshme.