— Kur mund të filloj? — pyeti Eriola, pasi hodhi edhe një vështrim rreth dhomës.
— Që nesër, po të jetë e mundur. Më duhet vërtet një njeri pranë, — u përgjigj Teuta me një sinqeritet të qetë.
Kur Eriola ia tregoi vendimin Dritanit, ai shpërtheu menjëherë.
— Ti paske luajtur mendsh! Ç’punë është kjo? Ç’do të thotë të shpërngulesh te një grua që s’e njeh fare?
— Është punë e përkohshme, shoqërim dhe ndihmë në shtëpi, te një zonjë normale, — tha ajo pa ngritur zërin, ndërsa paloste rrobat. — Do të kem ku të rri pa pagesë dhe paga është e mirë. Më në fund mund të mbledh para për këstin e parë të një kredie për banesë.
— Po ne jetojmë mirë edhe kështu! Çfarë të mungon?
“Mirë”, mendoi ajo me hidhërim. Mirë quhej kjo, kur paratë e saj shkonin për të mbajtur dashnoren e tij, ndërsa djali i tyre ecte me këpucë të grisura.
— Më mungon e ardhmja, — tha shkurt.
— Eriola, nuk mund të zhdukesh kështu! Kemi familje!
— E di. Pikërisht prandaj po marr përgjegjësi për jetën time.
— Çfarë të ka ndodhur? Dikur ishe grua normale!
Ajo ndaloi dorën mbi valixhe dhe e pa drejt e në sy.
— Dikur isha e përshtatshme për ty. Kjo nuk është e njëjta gjë.
Dritani vazhdoi edhe gati gjysmë ore: herë bërtiste, herë kërcënonte, herë lutej. Por Eriola nuk u kthye pas. Ajo po mblidhte tashmë gjërat e Arditit. Të nesërmen në mëngjes, sapo i shoqi doli për në punë, telefonoi njerëzit që do t’i ndihmonin me transportin.
— Mami, vërtet do të jetojmë në një shtëpi të madhe? — pyeti Arditi, duke parë burrat që nxirrnin kutitë jashtë.
— Po, zemër. Ka edhe kopsht. Edhe një luhatëse.
— Po babi do të vijë me ne?
Eriola u ul përballë tij, që të ishte në lartësinë e syve të djalit.
— Babi do të rrijë këtu. Por do të vijë të të takojë.
— Mirë, — pranoi ai lehtë, siç pranojnë fëmijët gjërat kur ende nuk e kuptojnë gjithë peshën e tyre.
Teuta i priti te dera. I ndihmoi të ndanin çantat e kutitë dhe buzëqeshi me ngrohtësi.
— Mirë se erdhët në shtëpinë tuaj të re.
Arditi u nis menjëherë drejt kopshtit, sikur aty ta priste një botë e fshehtë. Eriola, ndërkohë, kuptoi shpejt se Teutës nuk i duhej aq shumë dikush për të vënë rregull nëpër dhoma, sa i nevojitej një frymë e gjallë pranë. Një njeri që ta tërhiqte nga heshtja dhe të mos e linte të fundosej në kujtime.
Gjatë darkës, Eriola tha me kujdes:
— Nesër, nëse dëshironi, mund të shkojmë në varreza.
Teuta ngriti sytë, e habitur.
— Jeni e sigurt? Nuk është vend i gëzueshëm.
— Ata kanë nevojë për lule. Ju keni nevojë t’u flisni.
Gruaja ia preku lehtë dorën.
— Faleminderit. Kam kohë që dua të shkoj, por vetëm kam frikë.
Çdo mbrëmje Dritani telefononte.
— Eriola, më mungon. Mjaft me këtë marrëzi, kthehu në shtëpi.
— Unë po punoj. Kam firmosur kontratë për gjashtë muaj.
— Nuk më intereson kontrata jote idiote! Ti je gruaja ime!
— Jam njeri më vete. Dhe do t’i përmbush detyrimet që kam marrë.
Arditi u ambientua shpejt me shtëpinë e re. Teuta i mësonte të pikturonte me akuarel, ndërsa Eriola i lexonte me zë. Ajo kishte shqiptim të bukur e të qartë dhe kjo dukej se e qetësonte zonjën e shtëpisë.
— Keni zë shumë të këndshëm, — i tha Teuta një mbrëmje. — Mund të punonit fare mirë në radio.
— Kur isha më e re, e ëndërroja diçka të tillë, — pranoi Eriola. — Pastaj u martova, lindi djali…
— Dhe i varrosët ëndrrat?
— Jo. Thjesht i shtyva për më vonë. Vetëm se ai “më vonë” zgjati me vite.
— Nuk është vonë të ktheheni tek ato. Jeni vetëm njëzet e gjashtë vjeçe.
Pas dy javësh, Eriola pranoi ta takonte Dritanin në një kafene. Ai dukej i lodhur, i zbehtë, sikur gjumi i ishte bërë i huaj.
— Ku e ke rrogën? — e nisi ai menjëherë, pa përshëndetje.
— Sa prekëse kujdesi yt, — ia ktheu ajo me ironi. — Po e shpenzoj për djalin tonë dhe për veten.
— Eriola, lëri këto budallallëqe! Unë jam burri yt. Kam të drejtë të di!
— Për momentin je ende burri im, — tha ajo dhe nxori disa dokumente nga çanta. — Kjo është thirrja nga gjykata. Kam paraqitur kërkesën për divorc.
Dritani u zbardh kur pa vulën.
— Pse? Ne kemi jetuar mirë bashkë!
— Ti ke jetuar mirë. Unë vetëm kam mbijetuar.
— Po pse divorc? Çfarë të paskam bërë?!
— Klea.
Heshtja ra mes tyre e rëndë, gati mbytëse. Dritani shtrëngoi grushtat mbi tavolinë dhe fytyra iu shtrembërua.
— Kjo… kjo nuk është ashtu si mendon ti.
— Lodër tetë mijë Lekë për djalin e saj? Puthje çdo javë në kafenenë te Rruga e Durrësit? Çfarë nuk është ashtu?
— Më paske ndjekur? Si guxon?
— Të pashë rastësisht. Dhe po, guxoj të pyes pse shpenzon para për fëmijën e një gruaje tjetër, kur fëmija yt del me këpucë të grisura.
— Ishte krizë në marrëdhënien tonë! U takuam vetëm disa herë. Çfarë tragjedie bëre tani?
— Mjaftueshëm “disa herë” që për fëmijën e saj të gjendeshin para, ndërsa për tëndin jo.
Dritani u mbështet pas karriges dhe psherëtiu i nervozuar.
— Mirë, po. Pati një lidhje. Por nuk të lashë! Familja për mua është e shenjtë!
— Aq e shenjtë, sa e tradhton sapo të jepet rasti.
Eriola u ngrit dhe mori çantën.
— Ku po shkon? Ne nuk e kemi mbaruar bisedën!
— Unë e kam mbaruar. Shihemi në gjykatë.
Doli pa u kthyer pas, edhe pse ai vazhdoi të thërriste emrin e saj nga tavolina.
Kur u kthye në shtëpinë e Teutës, Eriola qëndroi gjatë në verandë, me sytë ngulur në errësirën e kopshtit. Takimi me Dritanin ia kishte prishur ekuilibrin. Kishte shpresuar se do të ndiente lehtësim, por brenda saj zemërimi ende ziente. Katër vite jetë me një njeri, dhe tani dukej sikur ato vite i kishte mbajtur mbi shpinë si barrë.
— Ka ndodhur diçka? — pyeti Teuta, duke dalë me dy filxhanë çaji.
— U takova me burrin tim. E njoftova zyrtarisht për divorcin.
— Dhe si e priti?
Eriola qeshi hidhur.
— Në fillim më kërkoi llogari për rrogën. Pastaj u habit pse dua të ndahem.
Teuta u ul pranë saj dhe i zgjati filxhanin.
— Tregomëni. Ndonjëherë, kur i thua gjërat me zë, mendimet zënë vend më qartë.
Dhe Eriola foli. I tregoi për ditën në dyqan, për vëzhgimet pranë zyrës së tij, për vitet kur i jepte shtatëdhjetë për qind të pagës dhe prapë nuk mbetej mjaftueshëm për djalin e tyre.
— E dini çfarë më dhemb më shumë? — tha në fund. — Ai vërtet mendon se nuk ka bërë asgjë të keqe. Sipas tij, unë thjesht po bëj skena.
— Logjikë shumë e hollë nga ana e bashkëshortit tuaj, — tha Teuta me sarkazëm të qetë. — T’i japësh para dashnores qenka normale, kurse të zemërohesh për këtë qenka histeri.
— Pikërisht! Kur i kujtoja kurset zhvilluese për Arditin, më thoshte se fëmija do të rritej edhe pa to.
Teuta heshti gjatë. Pastaj foli me zë të ulët:
— Mentor për tridhjetë e dy vjet sillte në shtëpi çdo qindarkë. Nuk ngriti kurrë dorë mbi mua, nuk më tradhtoi kurrë. Dhe unë, për shumë kohë, mendova se kjo ishte diçka e zakonshme. Ju keni bërë mirë, Eriola. Jeta është tepër e shkurtër për t’ua dhënë atyre që nuk na vlerësojnë.
— E dini, Teuta, — pëshpëriti Eriola, — ka shumë kohë që nuk kam folur kaq hapur me dikë. Dritani ose më ndërpriste, ose e kthente bisedën gjithmonë nga vetja.
Në të njëjtën kohë, Dritani qëndronte para derës së banesës së Kleas, duke mbledhur guximin të binte zilen. Eriola e kishte lënë, apartamenti i tij i dukej si varrezë e ftohtë, dhe që nga nesër duhej të shpikte një jetë të re.
Klea ia hapi derën me robdishan. Duket se nuk priste askënd.
— Dritan?
— Mund të hyj? Duhet të flasim.
Ajo e la të futej vetëm në korridor, por nuk e ftoi më tej.
— Dëgjo, gjithçka ka ndryshuar, — nisi ai me nxitim. — Eriola ka kërkuar divorc. Tani mund të jemi bashkë.
Fytyra e Kleas u zbeh.
— Dritan, ti nuk po kupton…
— Po kuptoj shumë mirë! Më në fund jemi të lirë.
— Jo, nuk kupton! — e ndërpreu ajo prerë. — Unë jam e martuar.
Ai mbeti i ngrirë.
— E martuar? Me kë?
— Prej dy vitesh… Çfarë mendoje ti, se do të rrija duke pritur derisa të zgjoheshe?
— Dy vjet? — zëri iu ça nga tronditja. — Për dy vjet më ke mbajtur lojë? Për dy vite të mallkuara kam shpenzuar para për ty, kam gënjyer gruan time, dhe ti…
— Unë nuk kam mashtruar askënd! — ia ktheu Klea menjëherë.