— Do t’i kthej, pra!
— Arben, ti nuk i kthen. Ti vetëm premton se do t’i kthesh. Janë dy gjëra krejt të ndryshme.
Ai u ngrit nga tavolina me një lëvizje të prerë.
— E di çfarë? Pikërisht për këtë e propozova ndarjen e parave. Që të mos më rrëmosh në çdo shpenzim timin. Jam burrë i rritur.
— Një burrë i rritur nuk e fsheh kartën e kreditit si adoleshenti notën ngelëse në dëftesë.
— Edhe një grua e rritur nuk e komandon burrin sikur të ishte praktikant në klinikën e saj dentare!
— Të paktën praktikantët e mi e dinë ku mbahen mbulesat e këpucëve.
Ledioni, që rrinte në korridor me çantën në shpinë, foli me zë të ulët:
— Unë, me sa duket, po iki te Vitaliku. Te ata prindërit thjesht nuk i flasin njëri-tjetrit. Klima është më e qëndrueshme.
— Rri në shtëpi, — thanë njëkohësisht të dy prindërit.
Ai ngriti duart, si të dorëzohej.
— E shihni? Për çështje vendimtare keni unitet të plotë financiar.
Arbeni përplasi derën e dollapit dhe doli në ballkon për të pirë cigare, megjithëse kishte katër vjet që “e linte”. Fjolla mbeti në kuzhinë. Mbi tavolinë rrinin fatura e “ushqimit premium” për macen, kuponi i pagesës për kursin e Ledionit, lista e pazareve e shkruar me shkrimin e saj të imët dhe telefoni ku ndriçonte mesazhi i Erës: “Mami, mos u zihni aty. Unë seriozisht mund të marr hua nga shoqet.”
Fjolla ia ktheu: “Mos merr borxh. Mëso.” Pastaj ndjeu si i ngjitej përbrenda një zemërim i thatë. Jo ai zemërimi i zhurmshëm, me pjata që përplasen e dyer që përdridhen. Më keq. Ai lloj zemërimi që i mbërthen kopsat me kujdes, lan filxhanët, kontrollon detyrat e djalit dhe natën rri zgjuar me sy hapur, duke numëruar fyerjet e të tjerëve në vend të deleve.
Të shtunën, Arbeni vendosi të tregonte se ishte i aftë për pavarësi shtëpiake dhe u ofrua të përgatiste darkën.
— Pa udhëzimet e tua, — e paralajmëroi ai. — Di vetë.
— Nëse di, gatuaj. Vetëm sobën pastaj pastroje ti. Yndyra mbi pllaka nuk quhet dekorim modern.
Ai bleu mish derri, një qese me perime të ngrira dhe një salcë “alla gjeorgjiane”. Pas njëzet minutash, kuzhina mbante erë hudhre të djegur dhe paniku të lehtë.
— Fjollë! — thirri ai. — Mishi kriposet në fillim apo në fund?
— Kur ke ndërmend ta prishësh?
— Shumë për të qeshur.
— Arben, ti the pa këshilla.
— Nuk po kërkoj recetë, po sqaroj një hollësi teknologjike.
— Nga ana teknologjike, ti tashmë e ke kthyer mishin në taban këpuce. Tani mos ki frikë nga kripa.
Ai e mbylli derën e kuzhinës pa folur. Dhjetë minuta më vonë doli Ledioni, nuhati ajrin dhe pyeti:
— Babi, kjo është darkë apo stërvitje zjarrfikësish?
— Do hash ç’të vihet përpara.
— Thjesht dua ta di: duhet përtypur apo duhet dorëzuar si provë materiale?
Në fund, mishin e hëngrën me shumë keçap, folën pak dhe kërcitën karotat gjysmë të pagatuara nëpër dhëmbë. Fjolla hëngri dy pirunë, falënderoi me mirësjellje dhe i hodhi vetes një gotë kefir.
— Ti e bën me qëllim, apo jo? — e pyeti Arbeni.
— Çfarë bëj me qëllim?
— Sillesh sikur kjo s’futet në gojë.
— Arben, nuk po shtirem. Po ruaj dhëmbët. Vërtet kam ulje në klinikë, por jo për marrëzi të këtij niveli.
— Po të paktën u përpoqa.
— Përpjekja është gjë e mirë. Vetëm se darka nuk është hartim i klasës së pestë. Stomaku nuk vendos notë për mundimin.
Ai deshi t’i kthente një përgjigje të ashpër, por e mbajti veten. Hodhi sytë nga tigani, nga pikat e yndyrës në pllaka, nga lavamani i mbushur me enë dhe papritur tha me lodhje:
— Ti kështu çdo ditë?
— Si kështu?
— Mendon çfarë të blesh, si ta gatuash, si të mjaftojë, si të mos hidhet, si të hanë të gjithë dhe, mundësisht, të mbetet edhe për nesër.
— Jo, sigurisht. Nganjëherë mendoj si t’ia mbath në pyll dhe të jetoj me ketrat. Ata, të paktën, i mbledhin vetë arrat.
Ai gati buzëqeshi, por në atë çast i ra telefoni. Arbeni pa ekranin dhe e refuzoi menjëherë thirrjen.
Fjollës nuk i shpëtoi.
— Kush ishte?
— Nga puna.
— Të shtunën në darkë?
— Montatorët tanë janë kokëtrashë, kanë pyetje pa fund.
Telefoni nisi të dridhej sërish. Arbeni e rrëmbeu dhe doli në korridorin e shkallëve.
Fjolla nuk shkoi pas tij. Nuk ishte nga ato gra që ngjiten me vesh pas derës. I mjaftoi fytyra e tij. Ashtu nuk duken burrat kur i marrin montatorët në telefon. Ashtu duken burrat kur dikush u kujton një borxh, një gënjeshtër, ose një grua emri i së cilës është më mirë të mos shqiptohet në shtëpi.
Pas pesë minutash, ai u kthye.
— Gjithçka në rregull? — pyeti ajo.
— Po.
— U sqaruan montatorët?
— U sqaruan.
— Shpejt po zgjuarsokan budallenjtë tuaj.
— Fjollë, mos u kap kot.
— Nuk po kapem. Po mbaj mend.
Ai e pa me kujdes, i tendosur.
— Çfarë po mban mend?
— Tonet e zërit.
— Ti duhej të punoje hetuese.
— Jo. Hetuesit paguhen për këtë punë. Gratë e bëjnë falas, nga dashuria dhe nga rrugë pa krye.
Pas asaj telefonate, diçka ndryshoi te Arbeni. Ai vazhdoi të ngulej edhe më fort pas buxhetit të ndarë, por i humbi ajo trimëria e lehtë e mëparshme. Nuk e nxirrte më gjoksin përpara, nuk bënte fjalime për drejtësinë, nuk thoshte më “paratë e mia”. Filloi të numëronte kusurin, të refuzonte kafenë në pikën e karburantit, të merrte sanduiçe me vete në punë. Madje i përgatiste vetë: bukë, djathë, kastravec, sallam i prerë hollë, hollë si fyerja.
Fjolla e vështronte dhe heshtte. Heshtja në familje ndonjëherë është më e frikshme se sherri. Sherri, të paktën, të tregon nga erdhi goditja. Heshtja ta lë mavijosjen nga brenda.
Të hënën, në xhepin e xhaketës së tij, ajo gjeti një faturë nga një dyqan pengjesh. Nuk kishte kërkuar gjë. Thjesht po zbrazte xhepat para se ta fuste xhaketën në lavatriçe. Në faturë shkruhej: “Peng — unazë floriri me vulë. Shuma — 18 000 Lekë.”
Unazën Arbenit ia kishte dhuruar i ati, kur ai kishte nisur punën e parë të mirëfilltë. Ishte e rëndë, pa shije, me një gur të errët, por Arbeni e ruante si diçka të shtrenjtë. E vendoste rrallë, në dasma dhe funerale. Fjolla qëndroi pranë lavatriçes, me letrën në dorë, derisa Ledioni thirri nga dhoma tjetër:
— Mami, ku e kemi karikuesin e laptopit?
— Shiko në dhomë.
Zëri i doli i qetë. Madje tepër i qetë.
Në mbrëmje, ajo e vuri faturën përpara Arbenit.
— Shpjegoje.
Ai u zbeh menjëherë.
— Ti më kontrollon xhepat?
— Unë laj rrobat. Janë dy veprime të ndryshme. Shpjegoje, Arben.
— Është unaza ime.
— Nuk të pyeta e kujt është. Të pyeta pse.
— Më duheshin para.
— Për çfarë?
— Për punë personale.
— Për punë personale vure peng sendin e babait?
— Fjollë, mos më shtyp.
— Ende s’kam filluar. Thjesht kam vendosur një copë letër mbi tavolinë. Do të të shtyp kur të kuptoj se po më gënjen.
Ai u ul. Fërkoi fytyrën me duar.
— Nuk mund të ta them.
— Atëherë po t’i them unë mundësitë. E para: karta e kreditit. E dyta: ndonjë grua. E treta: je futur në ndonjë marrëzi. E katërta: të gjitha bashkë, sepse jeta shpesh kursen kohë.
— Nuk kam grua tjetër.
— Sa keq. Një grua tjetër, të paktën, do ta shpjegonte aromën e parfumit të huaj. Kurse këtu mban erë dyqan pengjesh i lirë dhe frikë e jotja.
— Kujdes me fjalët.
— Ti kujdes me borxhet.
Ai goditi tavolinën me pëllëmbë.
— Po ti çfarë di? Mendon se e nisa kot gjithë këtë? Mendon se më pëlqen të numëroj letrën higjienike dhe të blej sapun veç për vete? Nuk jam idiot, Fjolla!
— Atëherë mos u sill si idiot dhe thuaj të vërtetën.
Ai nuk foli.
— Arben.
— Nuk mundem.
— Nuk mundesh apo nuk do?
— Nuk dua të të fus edhe ty në këtë punë.
Fjolla qeshi shkurt, ashpër, pa gëzim.
— Jeton me mua prej njëzet e dy vitesh, kemi dy fëmijë, një kredi të përbashkët, një mace që ha më mirë se disa njerëz dhe një ballkon plot me dërrasat e tua “për çdo rast”. Ku do më fusësh më tepër? Unë jam brenda prej kohësh. Jam aty, në mes, me leckë në dorë dhe me fatura në xhep.
— Fjollë…
— Kush të telefonoi të shtunën?
— S’ka rëndësi.
— Ka.
— Nëna.
Fjolla ngriu.
— Nëna jote?
— Po.
— Nëna jote, ajo që para tre muajsh më tha se “po ia zë frymën të birit”?
— Po, nëna ime. Mos ia fillo tani me të.
— Unë ende nuk kam filluar fare. Pse të telefonoi?
— Ka kontrolle mjekësore. Me pagesë. Pastaj ilaçet. Pastaj doli që një fqinje i kishte rekomanduar një mjek në një qendër private. Ajo shkoi. I thanë gjithfarë gjërash, u tremb. I duheshin para. Ia dhashë.
— Sa?
— Në fillim dhjetë mijë.
— Pastaj?
— Pastaj edhe pesëmbëdhjetë.
— Pastaj vure peng unazën.
— Po.
Fjolla u ul ngadalë përballë tij.
— Dhe në vend që të më thoje: “Fjollë, mamaja ka nevojë për ndihmë”, ti ngrite në shtëpi një cirk të tërë me sovranitet financiar?
— Ti do kishe nisur menjëherë.
— Çfarë?
— Do thoshe që ajo manipulon. Që sërish luan me mëshirën. Që kemi Erën, Ledionin, kredinë. Që mjekët privatë janë zhvatje. Që duhej të shkonte më parë në poliklinikë.
— Pra, do të thosha gjëra të arsyeshme.
— Do t’i thoshe sikur unë të isha një djalë i vogël që po i çon mamit karamelën e fundit.
— Po tani çfarë je? Një burrë që vuri peng kujtimin e të atit dhe gënjeu gruan, sepse mamaja mund të mërzitej?
— Ajo është e sëmurë!
— Me çfarë?
— Zemra. Tensioni. I merren mendtë.
— Cili është diagnoza?
— Unë nuk jam mjek.
— I pe letrat?
— Ajo tha…
— Arben, ajo është shtatëdhjetë vjeçe dhe di të flasë shumë mirë. Sidomos kur i duhen para.
— Mjaft!
— Jo, nuk mjafton. Sepse vajza jonë rrinte pa laptop, djali duhet të paguajë kursin, ndërsa ti ushqeje një klinikë private ku, ndoshta, nënës sate i shitën frikë. Dhe gjithë këtë e mbulove me buxhet të ndarë, që unë të mos shihja gropën.
Ai shtrëngoi grushtet.
— Ti e urren.
— Nuk e urrej. Jam lodhur që ajo të merr në telefon e qan, pastaj ti vjen në shtëpi dhe bën ministrin e financave. Jam lodhur të jem e keqja vetëm sepse di të llogaris. Jam lodhur, Arben. Shumë.
Ai ktheu kokën nga dritarja.
— Ajo është vetëm.
— Nuk është vetëm. Ka një djalë. Por djali, për një arsye të çuditshme, ka vendosur që gruaja nuk është njeriu që i rri pranë, por pengesa mes tij dhe dramës së nënës.
Në korridor kërciti dera. Ledioni qëndronte zbathur, me një bluzë të zgjeruar në trup.
— Gjyshja prapë? — pyeti ai me zë të ulët.
Arbeni u kthye vrullshëm.
— Pse nuk fle ti?
— Sepse po bërtisni aq shumë, sa Nora Kalemi është futur poshtë vaskës. Babi, gjyshja më ka telefonuar edhe mua.
Fjolla e pa të birin drejt në sy.
— Kur?
— Të enjten. Më kërkoi të mos ju tregoja. Tha se i duheshin para për serumet dhe se babi ishte tashmë deri në fyt me borxhe. I kalova dy mijë Lekë. Ato që po i mblidhja për atlete.
Arbeni u rrëzua si nga brenda.
— Ledion…
— Mendova se ishte vërtet keq. Po qante. Më tha: “Ti je nipi im i rritur, ti do më kuptosh.” E kuptova. Tani po eci me atletet e vjetra, që mbajnë erë si bodrum pas shiu.
Fjolla mbylli sytë për një çast.
— Arben, nesër shkojmë te nëna jote. Të gjithë bashkë. Dhe i shohim dokumentet.
— Ajo nuk e pëlqen kur i shkohet kështu.
— Edhe mua nuk më pëlqen kur ma mjelin djalin si bankomat me puçrra.
— Mami, puçrrat pothuajse më kanë ikur.
— Tani nuk është momenti për dermatologji.
Të nesërmen u nisën drejt një pallati të vjetër pesëkatësh në periferi. Vjehrra, Hyrie Kryeziu, i priti me robdishan, me zërin dhe qëndrimin e një perandoreshe të sëmurë.
— Ja, u shfaqët, kontrollorët.