— …madje edhe kur më quajti “patë të pafytyrë”?
Arbeni mbeti pa fjalë. U përpoq të gjente diçka për të thënë, por asnjë shpjegim nuk i vinte në mendje. Ndërkohë, Ylvije Vrioni tundte kokën me një kënaqësi të hidhur.
— E sheh, biri im? — tha ajo triumfuese. — Ajo gjithmonë ka dashur të largohet! Vetëm priste çastin e duhur, dhe ja ku po ia mbath tani!
Fjolla u kthye nga ajo. Për një moment e pa drejt, pastaj qeshi. Ishte një e qeshur e shkurtër, e tharë, gati e dhimbshme.
— Vërtet kështu mendoni? Se për pesë vjet me radhë unë kam thurur plane si të iki nga kjo shtëpi? — Ajo tundi kokën ngadalë. — Jo, zonjë Ylvije. Unë doja një familje. Një familje të vërtetë. Por ju bëtë gjithçka që ajo të mos ndërtohej kurrë.
Dera u mbyll fort pas saj. Vetëm atëherë Fjolla mori frymë thellë, sikur ajri deri në atë çast i kishte munguar.
Në mes të sallonit, Ylvije Vrioni kishte mbetur e ngrirë, me kraharorin që i ngrihej e i ulej nga inati. Arbeni vështronte derën e mbyllur, me një shprehje të humbur në fytyrë.
— Le të shkojë! — shpërtheu e ëma. — Aty e ka vendin! Ti do të gjesh një grua për së mbari, jo një si kjo…
— Mami, — e ndërpreu Arbeni me zë të ulët. — Të lutem, mjaft.
Ylvija u tërhoq një hap prapa, e shtangur.
— Çfarë po të ndodh, bir? Unë po luftoja për ty! Po të mbroja!
— Nga kush? — Arbeni ngriti sytë drejt saj. Në vështrimin e tij kishte diçka që ajo nuk e kishte parë më parë. Lodhi? Zgjim? Një e vërtetë që më në fund kishte dalë në sipërfaqe. — Nga gruaja ime? Nga ajo që për pesë vjet duroi çdo skandal të Klajdit? Nga ajo që çdo të diel vinte me mua te ti dhe dëgjonte në heshtje këshillat, qortimet dhe thumbimet e tua?
— Arben!
— Ajo kishte të drejtë, — tha ai ngadalë. — Unë gjithmonë ju kam zgjedhur juve. Edhe kur e dija se nuk kishit të drejtë.
U ul rëndë në divan dhe mbuloi fytyrën me duar.
Fytyra e Ylvijes u skuq nga zemërimi.
— Si guxon të më flasësh kështu? Unë jam nëna jote! Kam dhënë jetën për ty!
— E di, mami. E di, — u përgjigj Arbeni, duke ngritur kokën. — Por gruaja ime sapo iku. Dhe për këtë fajin e kam unë.
Ylvije Vrioni rrëmbeu çantën nga kolltuku dhe nisi të mbërthente pallton me gishta që i dridheshin.
— Atëherë s’kam ç’kërkoj më këtu! Nëse edhe ti po kthehesh kundër meje, kundër nënës sate, rri vetëm me rrënojat e tua!
Doli me vrull dhe e përplasi derën aq fort, sa doreza gjysmë e thyer u drodh në vend. Arbeni mbeti vetëm. Në atë heshtje të rëndë, mes copave të xhamit dhe rrymës së ftohtë që hynte nga dritarja e thyer.
Nxori telefonin dhe pa ekranin për disa sekonda. Pastaj telefonoi Fjollën. Thirrja u mbyll.
I shkroi:
“Më fal. Të lutem, duhet të flasim.”
Mesazhi u lexua.
Përgjigje nuk erdhi.
Arbeni u ngrit dhe shkoi pranë dritares. Poshtë, në parking, e pa. Fjolla ecte shpejt, me çantën mbi sup, pa kthyer kokën pas. U fut në një taksi. Makina u nis.
Atëherë e kuptoi plotësisht: ajo kishte ikur vërtet. Jo për ta ndëshkuar, jo për ta detyruar të zgjidhte, jo për të bërë lojëra. Kishte ikur sepse ishte lodhur duke shpresuar se një ditë ai do të bëhej burri i saj, jo thjesht djali i bindur i së ëmës.
Arbeni hodhi sytë rreth e rrotull apartamentit. Apartamenti i tyre. Në raft ishte fotografia e dasmës. Te hyrja qëndronin ende shapkat e saj. Mbi tavolinën e vogël ndodhej libri që Fjolla nuk kishte arritur ta mbaronte kurrë.
U ul në dysheme, mes ciflave të xhamit. E telefonoi përsëri.
Këtë herë ajo e hapi.
— Çfarë do? — zëri i saj ishte i lodhur, por i prerë.
— Unë… — Arbeni heshti. Çfarë mund të thoshte? Se më në fund kishte kuptuar gjithçka? Se ishte gati të ndryshonte? Ajo i kishte dëgjuar shumë herë këto premtime. — Dua ta rregulloj. Dua t’i ndreq të gjitha.
— Arben, është vonë.
— Jo. Nuk është vonë. Fjolla, unë…
— Ti zgjodhe, — tha ajo qetë. — Zgjodhe çdo herë që heshtje. Çdo herë që ktheje kokën mënjanë. Dhe tani zgjodha edhe unë. Më në fund… zgjodha veten.
Linja u këput. Ajo e mbylli.
Arbeni qëndroi i ulur në mes të banesës së shkatërruar dhe papritur e kuptoi: nuk kishte humbur vetëm gruan. Kishte humbur të vetmin njeri që kishte parë tek ai Arbenin e vërtetë. Jo djalin e mamit, jo vëllain e Klajdit, por atë vetë. Njeriun që mund të bëhej më i mirë. Njeriun në të cilin ajo kishte besuar.
Tani i kishin mbetur vetëm dritarja e thyer, brava e dëmtuar dhe era e ftohtë që hynte pa mëshirë, si për t’i kujtuar se disa gjëra, pasi thyhen, nuk ngjiten më kurrë si më parë.
Një javë më vonë, Zhaneta Gjoka do ta merrte vesh para të gjithëve në pallat dhe do ta përhapte lajmin me zërin e saj të zakonshëm:
“E keni dëgjuar? Tani jeton vetëm! Thonë se gruaja e tij ka marrë një shtëpi me qira diku në anën tjetër të qytetit dhe… duket e lumtur. Kush do ta kishte menduar!”
E vërteta, megjithatë, ishte shumë e thjeshtë:
ndonjëherë largimi nuk është dobësi.
Ndonjëherë është mënyra e vetme për të mos humbur veten.