— Pse, nuk më le brenda po nuk ishte ai? — u acarua Vjollca Ismaili që në herën e parë.
— Jo. Thjesht nuk kemi rënë dakord për ndonjë vizitë.
— E kuptova. Ia paske kthyer djalin kundër nënës.
— Djali juaj është burrë i rritur. Nëse ka mendimin e vet, askush nuk mund ta kthejë nga njëra anë në tjetrën.
Pas kësaj, Vjollca Ismaili e mbylli telefonin me nervozizëm.
Krenari e mori vesh bisedën pas një ore. Natyrisht, e ëma ia kishte telefonuar e para dhe ia kishte treguar ngjarjen sikur Eriola ta kishte nxjerrë jashtë në mes të acarit.
— Mami thotë se je sjellë keq me të, — tha ai sapo hyri në shtëpi.
Eriola po sistemoi blerjet. Pa nxituar, nxori nga qesja një pako me drithëra, e vendosi në dollap dhe vetëm pastaj u kthye nga ai.
— I thashë që në banesën time nuk vjen pa u marrë vesh më parë.
— Mund ta kishe thënë më butë.
— Mundesha. Edhe kur më quajtët barrë të shtëpisë, mund të flitej më butë. Por nuk e bëtë.
Krenari u ul rëndë në karrige, sikur lodhja t’i kishte rënë mbi shpatulla papritur.
— Tani çdo bisedë do ta kthesh te ajo fjali?
— Jo. E kthej aty vetëm kur ju përpiqeni të silleni sikur asgjë nuk ka ndodhur.
Ai e mbuloi fytyrën me duar.
— Unë nuk jam mësuar të jetoj kështu.
— As unë nuk jam mësuar të jem edhe e përshtatshme, edhe fajtore në të njëjtën kohë.
Kjo ishte pikërisht ajo që e bezdiste më shumë Krenarin. Eriola nuk ngrinte zërin. Nuk përplaste pjata, nuk e përzinte nga dera, nuk telefononte shoqet para syve të tij dhe nuk bënte skena për ta vënë në pozitë. Ajo thjesht po ndryshonte rregullat. Me qetësi, hap pas hapi, pa u kthyer mbrapsht.
Një javë më vonë, Krenari shkoi vetë në market. U kthye me dy qese të mbushura, i nxori blerjet një nga një mbi tavolinë dhe, pasi heshti pak, pyeti:
— Këto janë të përbashkëta apo janë të miat?
Eriola hodhi sytë mbi ushqimet.
— Nëse do që të jenë të përbashkëta, i shënojmë në listë.
Ai nxori frymën ngadalë.
— Mirë, i shënojmë.
Ajo mori fletën pa thënë asgjë. Krenari nisi t’i diktonte gjërat që kishte blerë. Eriola i shkroi të gjitha. Pa ironi, pa buzëqeshje fituese, pa asnjë shenjë se po e shijonte situatën. Dhe kjo e bëri atë të ndihej edhe më keq. Do të kishte qenë më lehtë sikur ajo ta thumbonte me ndonjë fjalë; atëherë ai mund të fyhej. Kështu, i duhej të shihte një të vërtetë shumë të thjeshtë: jeta e shtëpisë nuk mbahej nga gjestet e tij të mëdha herë pas here, por nga dhjetëra punë të vogla, të përsëritura, të cilat ai dikur nuk i kishte quajtur fare mundim.
Në javën e dytë, Vjollca Ismaili erdhi pa paralajmërim.
Eriola ishte në shtëpi. Po punonte në dhomë me laptopin përpara, kur dëgjoi zhurmë te dera. Në fillim mendoi se Krenari ishte kthyer më herët. Pastaj çelësi nuk u rrotullua në bravë. Dikush provoi përsëri, këtë herë më fort.
Eriola doli në korridor dhe pa nga syri i derës.
Në sheshpushim qëndronte Vjollca Ismaili. Në njërën dorë mbante një çantë, në tjetrën një çelës të vjetër. Pikërisht atë çelës që, me sa dukej, nuk e kishte kthyer kurrë. Ose ndoshta kishte bërë kopje kohë më parë.
Eriola e hapi derën, por zinxhirin e la të vendosur.
— Zonja Vjollca, çfarë po bëni?
Vjollca Ismaili e tërhoqi dorën menjëherë nga brava.
— Ah, qenke në shtëpi. Mendova se nuk kishte njeri.
— Dhe për këtë arsye vendosët ta hapnit derën?
— Unë erdha te djali im.
— Djali juaj nuk është këtu.
— Do ta pres.
— Jo.
Fytyra e Vjollca Ismailit u zgjat nga habia.
— Si “jo”?
— Do të thotë që nuk hyni në banesë pa ftesë.
— Po ti qenke fare… — ajo u ndal në mes të fjalisë, sepse vuri re që Eriola nuk po e shikonte me inat, por me vëmendje të ftohtë. — Unë jam nëna e Krenarit.
— Kurse unë jam pronarja e kësaj banese.
— Ja, fillove prapë!
— Nuk ka pushuar kurrë. Ju sapo u përpoqët të hapnit derën time me një çelës që nuk duhet ta kishit.
Vjollca Ismaili e mbylli çelësin brenda grushtit.
— Çfarë gjëje të madhe gjete! Më parë nuk kishte problem.
— Më parë nuk e dija që ju më konsideronit të tepërt në shtëpinë time.
Në atë çast u hap dera e apartamentit përballë. Nga brenda doli Shpresa Pepa e katit të pestë, një grua e moshuar, por plot gjallëri, që njihte çdo banor të pallatit dhe kishte dhunti të shfaqej pikërisht në momentet më të mprehta.
— A është gjithçka në rregull? — pyeti ajo.
Eriola nuk ia hoqi sytë vjehrrës.
— Po, zonja Shpresa. Dikush ngatërroi derën, bashkë me një çelës të vjetër.
Vjollca Ismaili u skuq menjëherë.
— Mos më turpëro para komshinjve!
— Atëherë mos hapni dyer që nuk janë tuajat.
Vjehrra u kthye me vrull dhe shkoi drejt ashensorit. Çanta iu përplas në ijë, por ajo nuk ndaloi. Eriola mbylli derën, hoqi zinxhirin, e ktheu çelësin në bravë dhe telefonoi menjëherë një bravandreqës. Pa ankesa, pa deklarata, pa biseda të tepërta. Vetëm ndërrim brave.
Kur Krenari pa në mbrëmje çelësin e ri, fytyra iu ngrys.
— E paske ndërruar bravën?
— Po.
— Pa më pyetur mua?
— Dera u hap pa më pyetur mua. Pra, baraspesha u ruajt.
— Ajo është nëna ime.
— Kjo është dera ime.
Ai hyri në kuzhinë, doli, pastaj u kthye përsëri atje. Eriola e vuri re ecjen e tij të shqetësuar, por nuk komentoi.
— A e kupton sa shumë u mërzit ajo? — pyeti më në fund.
— U mërzit sepse nuk arriti të hynte pa leje.
— Donte vetëm të më priste mua.
— Në banesën time, sikur unë të mos ekzistoja fare.
Krenari goditi me pëllëmbë kornizën e derës. Jo shumë fort, por zhurma doli e thatë dhe e ashpër.
— Ti çdo gjë po e kthen në luftë!
Eriola iu afrua. Jo aq pranë sa ta sfidonte, por mjaftueshëm që ai të mos fliste më me korridorin dhe të detyrohej ta shihte në sy.
— Jo, Krenar. Lufta nisi kur ti dhe nëna jote vendosët që kontributi im mund të mos merrej parasysh, kufijtë e mi mund të shtyheshin sipas dëshirës dhe heshtja ime mund të quhej miratim.
Ai hapi gojën për t’iu përgjigjur, por telefoni i ra. Në ekran u shfaq: “Mami”. Krenari pa nga Eriola, pastaj e hapi thirrjen.
Zëri i Vjollca Ismailit dëgjohej qartë, edhe pa e vënë telefonin në altoparlant.
— Bir, unë nuk shkel më te ju. Le të gëzohet gruaja jote. Ia arriti qëllimit. E përzuri nënën tënde, ia mori çelësat, ndërroi bravat. Së shpejti do të të nxjerrë edhe ty jashtë.
Eriola zgjati dorën me qetësi.
— Ma jep telefonin.
— Për çfarë?
— Dua t’ia them në praninë tënde, që më vonë të mos ketë versione të tjera.
Krenari ngurroi për pak sekonda, pastaj ia dha.
— Zonja Vjollca, unë nuk ju përzura. Nuk ju lejova të hynit në një banesë ku po përpiqeshit të futeshit pa ftesë. Janë dy gjëra krejt të ndryshme. Krenari mund t’ju takojë ku të dojë dhe kur të dojë. Por shtëpia ime nuk do të jetë më vend për kontrolle, për llogari dhe për vizita të papritura.
— Ah, sa bukur flet tani! — Vjollca Ismaili gati u mbyt nga zemërimi. — Bir, po e dëgjon?
— Po, mami, po e dëgjoj, — tha Krenari me zë të ulët.
Eriola ia ktheu telefonin.
Pas kësaj, për disa ditë Vjollca Ismaili nuk u duk më. Megjithatë qetësia ishte mashtruese. Ajo thjesht ndryshoi mënyrë. Filloi t’i telefononte Krenarit çdo mbrëmje dhe të fliste gjatë me të. Pas këtyre bisedave, ai bëhej nervoz, kapej pas gjërave më të vogla dhe përpiqej ta pickonte Eriolën me ndonjë koment.
— Po ky kremi yt, prapë shpenzim i përbashkët është? — e pyeti një ditë, kur pa kavanozin në banjë.
Eriola e pa nga pasqyra.
— Jo. Ashtu siç nuk është e përbashkët shkuma jote e rrojës. Dallimi është që unë për tënden nuk hap diskutim.
Ai u hutua, nuk gjeti përgjigje dhe doli.
Një herë tjetër tha:
— Ndoshta duhet ta mbyllësh me dry edhe raftin tënd në frigorifer?
Eriola vuri kapakun mbi një enë plastike.
— Po nise të marrësh gjëra pa pyetur, do ta mendoj.
— Ti ke ndryshuar.
Ajo u kthye nga ai.
— Jo. Thjesht nuk jam më e rehatshme për të gjithë.
Gjëja më domethënëse ndodhi në fund të muajit, kur erdhi koha për të paguar shpenzimet e përbashkëta. Eriola vendosi përpara Krenarit listën. Ai e mori, e lexoi shpejt dhe u vrenjt.
— Pse kaq shumë?
— Sepse jeta nuk kushton vetëm aq sa dy qeset që sjell ti në fundjavë.
Ai nisi t’i kalonte pikat një nga një. Drita, ujë, internet, administrim pallati, produkte pastrimi, ushqime, një riparim i vogël në banjë, llamba. Asgjë e tepërt. Asnjë blerje gruaje, asnjë shpenzim personal i Eriolës.
— Nuk e mendoja se dilte kaq, — tha ai më ulët.
— E di.
— Pse nuk ma ke thënë më parë?
Eriola e la stilolapsin mënjanë.
— Ta kam thënë. Ti përgjigjeshe: “Do ta shohim më vonë.”
Ai uli sytë. Kjo fjali kishte qenë mënyra e tij e preferuar për ta shtyrë përgjegjësinë në një të ardhme të mjegullt. Tani e ardhmja kishte ardhur në formën e një flete letre.
— Do t’i kaloj lekët, — tha ai.
— Mirë.
Nuk i kaloi menjëherë. Në fillim doli në ballkon, i telefonoi dikujt dhe pastaj u kthye. Eriola nuk bëri asnjë pyetje. Pak më vonë, telefoni i saj dha një tingull të shkurtër. Transferta kishte ardhur.
Pas kësaj, Krenari qëndroi i heshtur për disa ditë. Jo i dashur, jo i penduar, thjesht i heshtur. E vëzhgonte Eriolën sikur përpiqej të gjente te ajo butonin që do ta kthente në gruan e mëparshme, të butë dhe të gatshme për të duruar. Por një buton i tillë nuk ekzistonte. Kishte vetëm një grua që për një kohë të gjatë ishte shtirur sikur gjithçka shkonte mirë, dhe tani kishte pushuar së bëri këtë.
Dy javë më vonë, krejt papritur, ai i bëri një propozim të papritur.